De wijkverpleegkundige: ‘Meer doen in minder tijd’

INTERVIEW| Sint-Michielsgestel – Rutte pleit voor efficiëntie en nieuwe technologische middelen in de wijkverpleging. Maar hoe is het eigenlijk gesteld met de wijkverpleging? En is efficiëntie wat ze nodig hebben? Annemarie Der Kinderen is al negentien jaar  werkzaam als wijkverpleegkundige bij Vivent.

Hoe ziet een dag van de wijkverpleegkundige eruit?
“Elke dag is anders, maar ik begin meestal om 7:00 uur met de mensen die licht dementerend zijn en naar de dagbesteding moeten. Daarna ga ik bijvoorbeeld door naar de mensen met diabetes; het is namelijk belangrijk dat zij vroeg gespoten worden. Een groot deel van mijn dag bestaat uit huisbezoeken bij mensen die zorg nodig hebben. Dan kijk ik of zij die zorg van een instantie nodig hebben of dat er ook een mantelzorger aanwezig is die dat kan doen. Ik heb dus veel contact en overleg met andere zorginstanties zoals de huisarts.”

De afgelopen jaren is er veel bezuinigd in de zorg.  Hoe is de wijkverpleging hierdoor veranderd?
“De regering wilde veel mensen zorg bieden in minder tijd. Het moest gewoon efficiënter. Waar je eerst de ruimte had om vaker bij een cliënt op bezoek te gaan of een praatje te maken heb je daar nu minder tijd voor. Om dan toch de mensen dezelfde kwaliteit van zorg te bieden, schakel je andere professionals, zoals de mantelzorgondersteuning, in. Je taak als wijkverpleegkundige verandert hierdoor. Je doet minder dingen zelf, je laat het anderen doen en zet zelf nu meer de lijntjes uit. Zolang je maar goed het overzicht houdt wie welke zorg levert, hoeft dit helemaal niet nadelig te zijn voor de patiënt.”

Hoe staat het met de werkdruk in de wijkverpleging?
“Waar ik momenteel veel werkdruk van ervaar is het feit dat we niet aan genoeg personeel kunnen komen. De uitvoering van de zorg verslechtert hier niet echt door, maar het maakt wel dat je zelf te pas en te onpas extra uren moet draaien. Dat geeft veel stress en maakt inbreuk op je privéleven. Ik weet niet precies hoe dit komt, maar het lijkt erop dat minder jongeren voor de zorg kiezen.  Er staan al behoorlijk lang vacatures uit, maar daar komt niemand op af.”

Mensen moeten langer thuis blijven wonen, wat merkt u daarvan?
“De klantenkring wordt veel groter en je moet zorg op een ander niveau gaan verlenen.
Nu kan het zijn dat je bijvoorbeeld voor een terminale patiënt moet zorgen en dat vraagt om intensievere zorg.
Maar ik vind het wel een mooie vooruitgang. Niks is toch waardevoller dan dat een jonge terminaal zieke moeder thuis is om te sterven en dat ik daar dan onderdeel van mag zijn en daar de regie over mag voeren?
Het betekent alleen wel dat het niveau van de zorg veel complexer wordt.  Het is dan wel een uitdaging om samen met andere organisaties die zorg voor mekaar te krijgen.”

Het nieuwe kabinet pleit voor meer efficiëntie en nieuwe technologieën. Kan de wijkverpleging volgens u efficiënter georganiseerd worden?
“De wijkverpleging is eigenlijk al volop bezig met dat proces: meer doen in minder tijd.
Het extra praatje met een patiënt laten we nu door andere hulpverleners doen,
zodat we zelf meer tijd hebben om andere zorg goed te verlenen.
En over die technologie, eigenlijk zijn we daar ook al behoorlijk ver in.
Neem nou de Medido. Dat is een medicijnapparaat, met een rol met pilletjes erin. Op het tijdstip dat de patiënt zijn pillen moet innemen gaat er een alarm af en valt het tabletje in een bakje. Er hoeft dus nu niemand meer aan huis te komen om iemand die licht dementerend is een tabletje aan te reiken.
De beeldzorg is ook een goed voorbeeld. Iemand die zelf nog prima in staat is alles te regelen, maar die slecht ter been is,  vindt het niet fijn als er twee of drie keer per dag een wijkverpleegkundige op de stoep staat.  Die patiënt maakt dan contact met de zuster via een iPad. Hij laat aan de zuster zien wat hij moet innemen, terwijl de zuster gewoon ergens anders achter haar laptop zit. Dat is echt zorg op maat.
Die beeldtechnologie is bij onze organisatie nog niet zover, maar dat wordt natuurlijk echt de toekomst. Ik wil niet zeggen dat dit voor iedereen de oplossing is, maar voor de mensen die nog goed bij de tijd zijn is dit zeker een vooruitgang. Voor de mensen die dat niet zijn, zijn wij er.”

Wat heeft de wijkverpleging nog echt nodig?
“Als ik kijk naar hoe wij nu de uitvoering van zorg doen, dan is de zorg goed, maar je zit met dat eeuwige personeelstekort. Goede deskundigheid op de werkvloer, dat missen we nog echt, maar als we dat tekort ook nog op orde krijgen, vind ik de zorg een prachtig mooi vak.”

                Annemarie Der Kinderen,                                      wijkverpleegkundige Vivent