‘Wij zijn geen voorwerpen, wij zijn net als ieder ander’

In dit interview vertelt Bob B. alles over zijn genderdysforie en wat voor effecten dit had op zijn dagelijkse leven. Hij is een FTM (female to male) en heeft het grootste deel van zijn transitieproces al achter de rug.

 

Wanneer kwam de realisatie dat je je anders voelde?

Ik geloof dat je hersenen al tijdens de zwangerschap op een mannelijke manier zijn gevormd, terwijl het geslacht eigenlijk vrouwelijk is. Als baby merk je hier natuurlijk niks van. Rond je vijfde levensjaar word je al bewust van de sociale hokjes waarin je wordt geplaatst, dus wat er van jongens en meisjes wordt verwacht. Vanaf mijn zesde jaar merkte ik al dat ik me gewoon jongen voelde. Ik had vooral jongensvrienden, en was alleen maar geïnteresseerd in jongens dingen. Ik wilde ook geen jurkjes dragen, en gelukkig had mijn moeder daar vrede mee. Vanaf dat moment kocht ze alleen nog maar stoere kleding voor mij. Wat dat betreft bof ik met mijn ouders.

Wanneer heb je het aan je ouders verteld?

In de periode dat ik een beetje in de knoop zat met mezelf kreeg ik erg veel steun van mijn ouders. Ze hielden toch wel van me. Ergens merkte ik wel dat mijn vader het nog lastig te begrijpen vond. Hij zei soms ook dingen als: “dit is misschien gewoon een fase, dat gaat vast wel weer over”. Op mijn 16e kwam ik officieel uit de kast. Het kwam niet als een verrassing voor ze, maar dat neemt niet weg dat het wel moeilijk voor ze was. Ik denk dat het voor elke ouder lastig is om zoiets van je kind te horen.

En hoe reageerden de rest van je omgeving?

Ik heb heel veel geluk gehad, zeker vergeleken met anderen in deze situatie. Mijn vrienden reageerden heel relaxed en openminded. Ze kenden me natuurlijk al als een stoer meisje, dus het kwam ook niet als verrassing voor ze. Daar ben ik ze heel dankbaar voor!

Hoe zit zo’n transitieproces eigenlijk in elkaar?

Het grootste deel van het traject bestaat helaas uit wachten. Drie jaar geleden, op mijn 16e, had ik mijn eerste gesprek met de huisarts. Na een verwijzing werd ik op de wachtlijst gezet voor de diagnose. Vervolgens had ik elke maand een gesprek met een psycholoog. Daarna was het wachten op de hormonen.  Toen ik eenmaal een jaar aan de hormonen zat, mocht ik eventuele operaties ondergaan. Afgelopen mei 2017 ben ik dan eindelijk geopereerd, dus het hele traject heeft zeker 2,5 jaar geduurd. Er op terugkijkend is de tijd voorbijgevlogen. De zwaarste periode was toch wel toen ik moest wachten op de diagnose. Je staat stil op zo’n moment, je kan niks. En dat was heel frustrerend. Ik was net uit de kast gekomen, en wilde dus niets liever dan het traject in gaan.

 

 Welke operatie(s) heb je laten doen?

Ik heb voor de combinatie operatie gekozen. Het verwijderen van mijn borsten, en de verwijdering van baarmoeder en eierstokken. Ik zou voor in de toekomst nog de operatie van het verwijderen van mijn vagina kunnen doen. Maar in de vervolgoperaties, bijvoorbeeld het maken van de plasbuis, heb je 50% kans op complicaties of ontstekingen… Er wordt maar een heel klein deel van die operatie vergoed, waardoor de kosten enorm hoog liggen. Maar vooral gezien het uiteindelijke resultaat vind ik het niet waard. Ik wacht liever tot er nieuwe mogelijkheden uitgevonden worden, wat zorgt voor betere resultaten. De technologie gaat snel. Ze spreken nu al van het kweken van organen, of bijvoorbeeld een prothese aan je lichaam maken. Als er betere manieren komen sta ik daar zeker voor open. Ook ben ik net aan een studie begonnen waar ik vol voor wil gaan. Als ik weer een heel operatie traject in ga ben ik een hele lange tijd uit de running. Ik kies nu voor de kwaliteit van leven. Ik vind dat belangrijker. Ik kan me gelukkig heel goed op andere dingen focussen dan mijn genderdysforie. Anderen vinden niet genoeg voldoening in alleen hormonen of alleen de eerste operatie. Natuurlijk vind ik de situatie nu ook niet perfect, maar ik leer er mee leven waardoor ik me goed kan richten op alle andere belangrijke dingen in het leven.

Val je eigenlijk op mannen of vrouwen?

Er zijn mensen die een veranderde geaardheid ervaren tijdens het transitieproces. Zo ook in mijn proces. Vroeger viel ik toch wel echt op vrouwen, maar tegenwoordig val ik op mannen. Dit had ik me een aantal jaar geleden echt niet kunnen voorstellen. Toch is het nog steeds een vraagteken voor me, dus als mensen er naar vragen zeg ik maar gewoon dat ik zowel op mannen als vrouwen val. Momenteel heb ik geen relatie. Ik vind het lastig om me open te stellen op seksueel gebied. Ik ben totaal niet open over mijn transseksualiteit en dat maakt het lastig voor mij. Ik ben dus ook niet snel intiem met mensen. Pas als ik echt 100 procent zeker voor iemand wil gaan, zou ik het vertellen. Rond scharrelen doe ik dan ook niet aan, maar dat is sowieso niet iets wat bij me past.

Heb je ook negatieve reacties gekregen?

Er wordt soms best lomp gepraat over transgenders. Zo hoor ik weleens de vraag “maar wat is het nu dan”. Wij zijn geen voorwerpen. We zijn net als ieder ander. Ik neem aan dat dit komt door onwetendheid, en daarom neem ik het ze ook niet kwalijk. Als mensen iets niet kennen veroordelen ze het al gauw. Wat dat betreft zou er best meer aandacht besteed mogen worden aan transgenders en het transitieproces.

Wat zou je kinderen in dezelfde situatie als jij mee willen geven?

Dankzij de toenemende media-aandacht voor transgenders herkennen steeds meer mensen zich hierin.  Meld je zo snel mogelijk aan, ook bij twijfels, want de wachtlijsten groeien enorm snel! En ondanks de lange wachttijden moet je vooral proberen te genieten van alle mooie dingen in het leven. Laat je niet te veel opslokken door je genderdysforie. Zoek bijvoorbeeld een hobby waar je je op kan richten, dat zorgt voor afleiding.

 

*Vanwege anonimiteit is er in dit interview een andere naam gebruikt voor de geïnterviewde.

Door Jody Brands