Finse Metal al 40 jaar ‘Mainstream’

Door Brent Tomassen

Sauna’s, het land van duizend meren en veel gelukkige mensen. Zomaar wat termen die Finland omschrijven. Het Scandinavische land heeft echter nog een belangrijk kenmerk: Metalmuziek. Finland is op dit vlak de absolute nummer 1 van Europa.

Metal is een muziekstijl die rond 1970 zijn oorsprong kent in het Verenigd Koninkrijk. Het komt voort uit de Hardrock. In de afgelopen 40 jaar is de muziekindustrie een stuk veelzijdiger geworden. De Finse Metalmuziek is de laatste vier decennia echter zeer populair gebleven.

Eerst even een aantal cijfers op een rij. Finland is de nummer 1 in Europa als het gaat om de meeste Metalbands. Per 100.000 Europeanen heeft Finland gemiddeld zeventig Metalgroepen. Zweden volgt op geruime afstand met 45 bands. Een opmerkelijker feit dat te benoemen is, is het aantal Metalbands in het Verenigd Koninkrijk, het land van herkomst van de zware muziek. Het Verenigd Koninkrijk telt op het moment gemiddeld ‘slechts’ 8 Metalbands per 100.000 inwoners van Europa. Het lijkt er dus op dat de Metalmuziek in Groot-Brittannië langzaam is ingehaald door andere muziekstromingen.

In gesprek met CNN in 2019 vertelde de Finse professor Esa Lijla van de Helsinki University dat er maar één muziekstijl kan zijn dat tegelijk de boventoon voert in Finland. Dit komt volgens hem vanwege het feit dat Finland door zijn vele meren en onbewoonde natuurgebieden een zeer dunbevolkt land is met nog geen zes miljoen inwoners. Ter vergelijking: Nederland telt ruim zeventien miljoen inwoners en is 8 keer kleiner dan Finland.

 

Zweden heeft ABBA, Finland is introvert

Gunilla Lindqvist (45) is een Finse Metalliefhebber. Zij heeft bewust de ontwikkeling in de afgelopen decennia meegemaakt. “Metalmuziek luister is al van kleins af aan, omdat het overal wel wordt gedraaid in Finland.” Opvallend is wel dat Gunilla zich pas op latere leeftijd echt fan van Metal is gaan noemen. “In 2007 deed een vriendin namens Kroatië mee aan het Eurovisiesongfestival in Helsinki, uitgerekend een jaar nadat de Finse Metalband Lordi het liedjesfestijn won. Deze vriendin nam mij vaak mee naar liveoptredens van Metalbands en sindsdien ga ik ook naar de meeste festivals in binnen- en buitenland waar Metal gespeeld wordt. Ik kleed me dan ook helemaal in die stijl. Ik draag mijn hoge hakken en ook haar en make-up mogen niet vergeten worden. Je kunt na afloop van de optredens ook vaak met de artiesten een drankje drinken in de kroeg of club waar ze optreden. Dit zie ik bij artiesten in andere genres niet zo snel gebeuren. Metal is heel vrij en open.”

Een verklaring voor het eerder genoemde verschil in Metalbands tussen Finland en nummer 2 Zweden heeft Gunilla wel. “In de jaren ’80 en ’90 van de vorige eeuw kwam er een enorm variërend aanbod op qua muziekstijlen en de daarbij behorende groepen. ABBA is in Zweden misschien wel het grootste voorbeeld hiervan. De muziek van ABBA is heel vrolijk en nodigt uit om los te gaan. In Finland zie je toch veel mensen die in plaats van helemaal uit hun dak te gaan, met een gitaar in een donkere kamer gaan zitten spelen. Finnen zijn in tegenstelling tot Zweden en de rest van Europa heel introvert.

 

Metal is een groep mannen met gitaren

Er bestaan ook connecties tussen Nederland en Finland als het gaat om de Metalmuziek. Floor Jansen is anno 2020 misschien wel het bekendste voorbeeld onder het grote publiek. Jansen, in 2019 nog deelnemer in het succesvolle televisieprogramma Beste Zangers, is zangeres van de Finse Metalband Nightwish. Nadat ze in 2012 de zieke Anette Olzon verving tijdens een tournee in Amerika, werd ze een jaar later een vast lid van de band. Olzon besloot daarvoor al de band te verlaten.

Gunilla betwijfeld echter of Nightwish zich een echte Metalband moet noemen. “In Finland bestaat nog altijd de overtuiging dat Metalbands bestaan uit grote mannen met gitaren en een liefde om hun gevoelens via de muziek te kunnen uiten. De muziek van Nightwish is meer een combinatie van Metal en andere muziekstijlen, zoals de operazang van Floor Jansen. Het feit dat Floor een vrouw is speelt hier ook zeker een rol in.”

Of Finland daadwerkelijk maar 1 muziekstijl tegelijk aankan vanwege de lage bevolkingsdichtheid, weet Gunilla niet. “Feit blijft dat Metal een grote impact op mijn leven heeft, maar dat ik er absoluut geen moeite mee heb om af en toe naar Lady Gaga te luisteren.”