Egon van Hulst over ondertiteling en gebarentaal: ‘Ik mis gewoon een deel van de informatie’

Egon van Hulst (36) werd twee jaar geleden plotseling doof. Hij is nu afhankelijk van ondertiteling en gebarentaal, waardoor hij niet elk mediaplatform even fijn meer kan gebruiken. Ondanks zijn teleurstelling over de toegankelijkheid van mediaplatformen, heeft Egon toch een manier gevonden om er mee om te gaan.

Asten, 18 mei 2020

In november 2018 ben ik plotseling doof geworden. Het is niet zo dat ik nu helemaal niks meer hoor, want met mijn linker oor hoor ik nog voor ongeveer de helft. Je kunt het een beetje zien als wanneer je rechteroor helemaal dicht zit, en in je linkeroor stop je je vinger. Het geluid wordt heel erg gedempt en je kunt bijna niet meer verstaan wat er precies gezegd wordt.

 

Gebarentaal aanleren

“Zeven jaar geleden heb ik een cursus gebarentaal gevolgd om te kijken of tolk gebarentaal iets voor mij zou zijn om als baan te doen. Sinds januari 2019 ben ik opnieuw begonnen maar dit keer omdat ik het nu zelf nodig heb. Het is best wel lastig om gebarentaal te leren. De woorden leren ging bij mij wel, maar de grammatica is moeilijk. Gebarentaal is echt een taal op zich. De grammatica is je mimiek en je handbewegingen. Daar die grammatica is het soms lastig om een gebarentolk te volgen. Sommige gebruiken hele snelle, kleine gebaren waardoor het onduidelijk wordt wat ze nou precies zeggen. En ik ken ook nog lang niet alle woorden, maar als je de rest van de zin begrijpt valt er vaak wel wat van te maken.

Ik krijg nog elke week les in gebarentaal samen met mijn gezin en een vriendin van ons. En we proberen onderling ook elkaar steeds nieuwe dingen te leren. We proberen binnen het gezin ook met gebarentaal te spreken, maar de ene keer gaat het makkelijker dan de andere. We zijn toch Nederlandstalig opgevoed dus je valt dan weer snel terug in de spraak. Toch lijkt het me veel fijner om gebarentolken op tv te zien dan de ondertiteling die ze nu gebruiken. Gebarentolken kunnen live heel goed vertalen wat er gezegd wordt zonder informatie weg te laten.”

 

Vervelende ondertiteling

“Ik kijk vaak met mijn kinderen mee naar het jeugdjournaal. Ik heb dan de ondertiteling aan staan op de tv zodat ik het kan volgen en ik draag een koptelefoon waarvan ik het geluid heel hard zet. Over het algemeen kan ik dan alles wel goed volgen en anders heb ik nog mijn gezin die het voor me kan gebaren. Alleen het vervelende is dat de ondertiteling van de tv eigenlijk altijd achterloopt en ik heb het idee dat er veel dingen worden weggelaten. Ik mis gewoon een deel van de informatie dan en dat is heel erg jammer.

Bij huis-tuin-en-keukenprogramma’s zit over het algemeen wel goede ondertiteling, omdat dat natuurlijk niet live mee getypt hoeft te worden. Maar bij programma’s als het journaal en talkshows enzo is de ondertiteling wel vervelend. En dan denk ik van: misschien kunnen ze een schrijftolk inzetten voor de ondertiteling. Die hebben bepaalde codecombinaties die ze in kunnen toetsen zodat je bepaalde woorden kan maken. En natuurlijk maken die ook wel eens typefouten, maar ik heb liever dat ze dat doen dan dat de ondertiteling achterloopt of dat ze dingen weglaten, want over die schrijffouten kun je wel heen lezen.”

 

Muziektolken

“Muziek krijg ik tegenwoordig heel anders mee dan vroeger. Ik gebruik als ik naar een concert of zo ga, een muziektolk om de muziek te begrijpen. Ze vertalen dan niet alleen de woorden maar ook de sfeer, de emotie en het tempo van het nummer. Ik vind het wel heel fijn om muziek op de radio te horen van voordat ik doof werd, want die nummers herken ik nog. Ik luisterde vroeger altijd naar de radio. Ik stond er mee op en ik ging er mee naar bed. Ik moest gewoon altijd muziek aan hebben staan.  Ik luister nu ook nog steeds vaak naar de radio. Naar 538, Skyradio en 100%NL, eigenlijk naar van alles. Maar ik luister echt puur voor de muziek. De nieuwsberichten en het gepraat van de Dj’s kan ik niet volgen.

Als ik het nieuws wil volgen doe ik dat eigenlijk altijd op mijn mobiel. Dan lees ik een keer door NU.nl heen. Maar om eerlijk te zijn heb ik altijd al een hekel gehad aan lezen. Ik deed het vroeger nooit en nu nog steeds eigenlijk niet. Ik lees wel meer dan vroeger uiteraard omdat ik er nu meer afhankelijk van ben, maar ik vind het absoluut niet leuk om te doen.”