‘We zijn goed op weg naar acceptatie van diabetes’

img-20161214-wa0000Leven met diabetes type 2 is niet gemakkelijk. Voor een groot deel van deze patiënten is het
moeilijk om veranderingen aan te brengen in hun leefstijl en om deze ziekte te accepteren. Praktijkondersteuner Helga de Goede weet hoe dit beter kan en vraagt meer begrip voor deze ziekte.

Diabetes type 2 is een chronische ziekte waarbij de patiënt de
bloedsuikerspiegel niet meer zelf op peil kan houden. Deze mensen staan vaak onder behandeling van een praktijkondersteuner bij een huisartsenpraktijk. Bij een praktijk met 2300 patiënten zijn er gemiddeld 50 patiënten met diabetes mellitus. Dit aantal is flink gestegen in vergelijking met 37 patiënten in 1990. 9 op de 10 diabetespatiënten heeft diabetes type 2. Helga de Goede is op dit moment werkzaam als praktijkondersteuner bij huisartsengroep Jacz en Docters van Leeuwen in Loosduinen. ´Mijn taak is om de chronisch zieke patiënten in de praktijk te begeleiden. Dit kunnen diabetespatiënten zijn, maar ook patiënten met een hoge bloeddruk of cardiovasculaire problemen. Ik zorg met mijn spreekuur dat hun ziekte goed gereguleerd wordt en verdere complicaties kunnen worden voorkomen. Ik vind het heel dankbaar werk. Na een lang en persoonlijk traject van begeleiding hebben mensen hun leven toch vaak drastisch omgegooid. Hier is een sterke motivatie voor nodig.’
 

Vermoeiend
Motivatie is dus het sleutelbegrip voor genezing van diabetes type 2. Diabetes type 2 wordt ook wel ouderdomssuiker genoemd en hangt vaak samen met een slechte leefstijl, overgewicht of roken. ‘De meeste van onze patiënten hebben inderdaad type 2. Diabetes type 1 ligt in principe niet in ons vakgebied. Ik merk wel dat diabeten met type 2 vaak moeite hebben om hun leefstijl te veranderen. Deze mensen vinden het moeilijk om af te vallen, hebben weinig motivatie en weten niet waar ze moeten beginnen. Dat kost tijd, aandacht en moeite.’

Uit onderzoek is gebleken dat diabeten vaak verkeerd worden begrepen. Vooroordelen zijn voor hen de orde van de dag. ´Bij diabetes type 2 is het ook niet altijd het geval dat patiënten dik zijn of een slechte leefstijl hebben. Hier merk ik soms wel onbegrip over en dan leg ik het verschil uit. Ik denk dat betere voorlichting dit probleem kan verhelpen.´ Ook voor diabetespatiënten is het moeilijk om te begrijpen wat hun ziekte nu precies voor consequenties heeft. Het is de taak van de praktijkondersteuner om hen dit meer te laten inzien en te accepteren. Diabetes zelf kent weinig symptomen waardoor patiënten lang onbewust met de ziekte kunnen rondlopen. Vaak wordt diabetes dus ook geconstateerd tijdens toevalsbevindingen bij een algemeen bloedonderzoek, of middels een afspraak met vage klachten bij de huisarts.

Preventief
De diabetesmedicatie die wordt aangeboden kent echter wel bijwerkingen zoals winderigheid, diarree en misselijkheid. Met deze medicatie voelt de patiënt zich dus slechter dan zonder. Hoe laat je deze patiënten wel het nut van medicatie inzien? ‘Ik maak graag gebruik van voorbeelden om het belang van deze medicatie te benadrukken. Bij diabetespatiënten raken de zenuwbanen van de hersenen naar de voeten bekneld waardoor er minder bloed naar de voeten kan stromen. Hierdoor kan een kleine aanraking al niet gevoeld worden en een infectie optreden zonder dat de patiënt hier erg in heeft. Wij willen dat de patiënt hier bewust van wordt en handvaten krijgt om dit te voorkomen. Wij bieden dus vooral preventieve zorg.’ Helpen voorbeelden dan niet meer om dit te laten inzien? ‘Voorbeelden helpen zeker. Ik heb weleens een verhaal gehoord van een man die een dag lang met een schroevendraaier in zijn schoen had gelopen, waardoor er een ernstige infectie optrad. Deze voorbeelden maken patiënten zeker aan het schrikken.’

De vraag blijft: zien diabetes type 2 patiënten na deze voorbeelden dan wel in dat er iets moet veranderen? Is er een mogelijkheid dat medicatie alles overneemt in de toekomst, dat begeleidingsgesprekken weinig meer zullen veranderen? ‘Dit betwijfel ik. In het verleden hebben wij wel al met nieuwe medicijnen gewerkt en ik denk dat we mee zullen gaan met de nieuwste ontdekkingen. Dit is echter maar een leidraad waar we nog vanaf kunnen wijken om te bepalen wat voor iemand haalbaar is of niet. Ik denk dat begeleiding binnen onze praktijk toch de standaard blijft. Deze vorm van zorg biedt ons dankbaarheid, als we maar proberen eerlijk en open naar patiënten te blijven. Ik ben vrij zeker dat dit onze standaard zal blijven.’

Perfecte zorg?
Dat klinkt als een positief streven voor de toekomst. Vanuit dit beeld lijkt het alsof de diabeteszorg er perfect voorstaat en dat er geen verandering meer nodig is. Maar is dit wel zo? ‘Dat zeker niet. Ik denk dat er altijd wel dingen zijn die we kunnen verbeteren. Ik ben van mening dat we meer voorlichting moeten geven over hoe we diabetes kunnen voorkomen. Het mooiste zou zijn als mensen zelfstandig worden. Ik wil mensen minder afhankelijk maken van onze zorg. Dit kan misschien op de manier van beweeg- en kookclubjes die mensen zelf opzetten. Ik denk dat dit een groot deel van het probleem kan oplossen. Diabetes type 2 zal hierdoor een stuk minder voorkomen.’

Sanne Jeursen