De weg naar de samengestelde/crossmediale productie

Tijdens Bureau Buitenland maak je kennis met de samengestelde productie. Met je deelredactie maak je tijdens het project één of meerdere samengestelde producties. Maar wat is nu een samengestelde productie, wat is de plek ervan in journalistiek Nederland en welke opties zijn er? JT-docent Jessy de Cooker praat je bij. Deze productie helpt je op weg tijdens Bureau Buitenland en inspireert je hopelijk tot het maken van mind-blowing producties.

Het is december 2012 en ik zit net als jullie in het eerste jaar van de FHJ. Het tweede redactieblok – dat dan Stad heet – is nog in volle gang. Met mijn redactiegroep richt ik me op de stad Tilburg, we zijn een stadsredactie en publiceren op een eigen blog. Het bloggen is een van de journalistieke trends van het moment en als jezelf respecterend (beginnend) journalist moet je er minimaal één hebben. Er wordt in die tijd veel geëxperimenteerd met nieuwe vertelvormen binnen de journalistiek. Internationale en nationale media beginnen te ontdekken wat je kan met het medium ‘Internet’.

Ik snowfall, wij snowfallen?

Op donderdag 20 december, vlak voor de kerstvakantie, publiceert The New York Times een productie die de wereld versteld doet staan. Deze productie met de naam Snowfall vertelt het verhaal van een lawine in het Amerikaanse Tunnel Creek. Een groep ervaren skiërs belandt in een lawine, waarbij enkelen van hen het leven laten. De journalisten van de Times vertellen naderhand het verhaal van deze fatale dag. Dat gebeurt het niet in een feature-verhaal of een achtergrondartikel in de krant, maar online.

Dit interactieve kaartje is embedded vanuit Google Maps. Ga in Maps naar de gewenste locatie, klik op ‘Share’, ‘Embed a Map’ en plak de code in je verhaal.

Snowfall is een zesdelig online-verhaal met interactieve infographics, video, audio en animaties. De productie combineert verschillende media-technologieën met elkaar om de lezer je verhaal in te trekken. Alle elementen – een interactieve fly-over over de bergketen, audio- en video-fragmenten van overlevenden en vooral erg veel sneeuwvisuals – versterken elkaar in het brengen van de kernboodschap van de productie. Snowfall is één van de eerste crossmediale producties en is voor veel journalisten een openbaring. De vorm wordt geroemd als de ‘toekomst van de journalistiek’ en wint in 2013 de Pulitzer Prize voor Feature Writing

New York Times

Op het moment dat Snowfall gepubliceerd wordt heeft praktisch elke nieuws- of mediaorganisatie naast een van oorsprong traditioneel medium (krant, televisie, radio, tijdschrift) ook een website. Er is sinds de komst van de eerste internetredacties in de jaren negentig veel geëxperimenteerd. Kranten hebben videoredacties gehad, redacteuren beginnen (daar zijn ze weer) blogs, nieuwssites geven mensen de mogelijkheid om hun foto’s te uploaden en redacties laten burgers op hun media publiceren. Zoiets als Snowfall is er dan nog nooit gepubliceerd.

Wat redacties al wel doen is multimediaal denken. Dat betekent dat ze hetzelfde verhaal op verschillende platforms plaatsen. Het verhaal dat vandaag op de website staat, krijgt een dag later een plek in de krant. Kort na Snowfall gaan ook media in Nederland aan de slag met het maken van crossmediale producties.

Een actieve ‘lezer’ van de productie

Zoals je in de interactieve tijdlijn gelezen hebt, is de gebruiker van de productie actief betrokken bij het verhaal. Je kan op de een of andere manier deel uitmaken van het verhaal en onderdeel ervan zijn. Dit heet immersiviteit. Deze producties vertellen je vanuit verschillende perspectieven en media-uitingen een compleet verhaal.

De interactiviteit van een crossmediale productie past bij de manier waarop het publiek media gebruikt. Door de opkomst van de smartphone en snellere en goedkopere internetverbindingen is het mogelijk om waar en wanneer dan ook toegang te hebben tot media. “Het lineair televisie kijken en radio luisteren dalen en het gebruik van nieuwe media stijgt, zoals de streamingsdiensten Netflix en Videoland voor het kijken en Spotify en SoundCloud voor luisteren,” stellen de onderzoekers in het rapport Media:Tijd. Toch is er weinig beweging in de manier waarop Nederlanders mediavormen gebruiken.

Deze lijngrafiek toont data uit onderzoek van het Sociaal Cultureel Planbureau naar de tijdbesteding van gemiddelde Nederlanders op mediagebied in minuten. De grafiek is gemaakt met de gratis tool Flourish, maar ook via LocalFocus kan je een gratis studentenaccount aanmaken. Meer info over Flourish of LocalFocus vind je op de website van de Techdesk.   

Crossmedia

Met het maken van een samengestelde productie willen redacties niet alleen een interessant verhaal vertellen, ze willen ook de aandacht van de ‘lezer’ trekken en vasthouden door de inzet van verschillende media-technologieën: beeld, geluid, tekst, interactieve infographics. Dit noemen we crossmediaal werken.

Elk kanaal heeft een bepaalde kracht of karakteristieke eigenschap die wordt ingezet om de boodschap doelgericht bij de ontvanger te brengen. Een voorbeeld hiervan is het televisieprogramma The Voice of Holland, waarbij je naar het programma kan kijken maar ook via een app stemmen op kandidaten. Ook kan je met een VR-bril zelf het podium betreden. Op de website en via de app kun je bovendien de optredens terugkijken. Zo ontstaat een ervaring voor de Voice-fan waarbij verschillende media een eigen functie hebben binnen de totale beleving.

Binnen een crossmediale en samengestelde productie hebben alle verschillende interactieve, informatieve of sfeerbepalende elementen een eigen rol in de productie. Ieder onderdeel (audio, video, infographic, quiz etc.) kan een verschillende invalshoek van je verhaal belichten. Je maakt hierdoor optimaal gebruik van de kracht van ieder medium of iedere tool. Zo kan een interactieve infographic overzichtelijk een hele paragraaf feiten vervangen en een interactieve tijdlijn zorgt er bijvoorbeeld voor dat je geen saaie opsomming in tekst maakt over interactieve verhalen.

Een crossmediale productie maken is best een puzzel, maar geeft veel voldoening. De huidige tweedejaars FHJ-studenten Wessel Sprangers en Aron Kleeven vertellen je hun ervaringen.

Wessel Sprangers:

 

Aron Kleeven:

De link tussen Star Wars en Uit het Moeras

De laatste jaren werken steeds meer media op een manier die als transmediaal omschreven wordt. In 2003 al introduceert mediawetenschapper Henry Jenkins deze term. Volgens Jenkins is een transmediaal verhaal ‘een verhaal dat zich ontvouwt via verschillende mediakanalen waarin elk kanaal een onderscheidende bijdrage bijdrage levert aan de totale verhaallijn.’ Het verschil met crossmediaal en multimediaal werken is dat bij een transmediale productie de mediakanalen elkaar niet hoeven te versterken. Afzonderlijk van elkaar hebben ze ook bestaansrecht. Neem bijvoorbeeld Star Wars. De films zijn verreweg het bekendst, maar er zijn ook tekenfilms, events, videogames en merchandise.

De Asielzoekmachine, die je eerder in de tijdlijn zag, is een voorbeeld van een transmediale productie. Er werden namelijk ook lezingen, debatten en exposities georganiseerd en ieder onderdeel vertelde zijn eigen unieke deel van het verhaal. Ook Uit het Moeras werkt op deze manier: er verschijnen regelmatig nieuwe familieverhalen op uithetmoeras.nl en in de krant en tijdens bijeenkomsten halen de journalisten reacties van bewoners in de Veenkoloniën op. De bijeenkomsten kunnen bij Uit het Moeras ook los bestaan naast de website met familieverhalen. Ook deze video, gemaakt op basis van interviewfragmenten uit de Asielzoekmachine kan makkelijk zonder context op YouTube staan.

Bureau Buitenland

Eisen we als docenten dat jullie ons binnen Bureau Buitenland wegblazen met een Snowfall, De Industrie, Uit het Moeras of Fort Europa? Nee. Deze productie is dan ook gepubliceerd op Props. Wil je iets anders? Gebruik je creativiteit en die van je (deel)redactiegenoten! Experimenteer met gratis versies van programma’s als Microsoft Sway, Adobe Spark, Strikingly, Webflow of Slices om te kijken of deze precies doen wat jullie willen. Laat je inspireren! De Techdesk helpt je graag, soms kan je namelijk al binnen Props of een andere tool een productie van formaat maken.

Zoals je in deze productie hebt gezien kan en mag bijna alles in een samengestelde productie. Je maakt gebruik van tekst, beeld, bronverwijzing via hyperlinks, video’s, audio-fragmenten, kaartjes, grafiekjes, infographics of een combinatie van verschillende technieken.

Tijdens het JT-college ga je dieper in op enkele producties die in dit stuk voorbij zijn gekomen. Ter voorbereiding: Bestudeer de reportage die je hebt gemaakt in het vorige project en beschrijf hoe je die zou kunnen ombouwen tot een crossmediale productie. Welke media en tools zou je gebruiken en waarom? Hoe wordt je productie aantrekkelijker?

Tips

Voor tips en hulp over het gebruik van tools in je samengestelde productie(s) of problemen met het embedden kan je terecht op de Techdesk van de FHJ. Tijdens Bureau Buitenland is de Techdesk geopend op maandag 26 april, woensdag 12 mei, maandag 17 mei, donderdag 20 mei en dinsdag 25 mei. De openingstijden en meer inspiratie vind je op de website van de Techdesk. Heb je een dringende vraag, of ben je niet in de gelegenheid om je vraag tijdens onze openingstijden via Microsoft Teams te stellen? Stuur dan een e-mail naar techdeskfhj@fontys.nl.

Veel plezier en succes bij het maken van jullie producties. Heb je vragen of wil je sparren? Mail me op j.decooker@fontys.nl of stuur me een Teamschat.