De effectiviteit van mystery guests op de woningmarkt

Er wordt al jaren over gespeculeerd, discriminatie op de woningmarkt; het specifiek kiezen van Nederlandse namen of een heteroseksueel stel als koper van een woning. Nu wil Van Veldhoven, Minister voor Milieu en Wonen, mystery guests in gaan zetten om de ernst van de discriminatie te gaan controleren. De bedoeling is om mensen gerichte vragen te laten stellen aan de makelaar om te zien of de persoon in kwestie zal reageren op een discriminerende wijze. Maar is deze controle wel echt nodig?
Bas Simons is makelaar voor ERA Focus Makelaars Eindhoven en heeft geregeld te maken met klanten van verschillende etniciteiten. Hij geeft zijn mening over het werken met afwisselende groeperingen, de effectiviteit van de mystery guests en de invloed van de NVM (Nederlandse Verenging voor Makelaars).

“Ik ben in 2014 ergens begonnen in de makelaardij en op dat moment was een heel groot deel van de bezichtigingen in het Nederlands, maar tussen 2015 en 2016 merkte ik dat bijvoorbeeld ASML en grote IT bedrijven steeds meer werknemers uit het buitenland gingen aannemen. Hierdoor moesten wij bezichtigingen in het Engels gaan doen. Vooral in 2017 en 2018 merkte ik dat er echt een ontzettende stijging was, vooral chinezen en Indiërs. Nu is de helft van onze bezichtigingen in het Engels.

Ik heb gemerkt dat de communicatie met mensen met een andere afkomst heel anders gaat. Zij durven vaak niet te zeggen wat ze vinden, dus ze knikken ja, maar misschien is het wel nee in hun hoofd. Dus tot aan het tekenen van de koopovereenkomst kan er bij die groep mensen nog van alles gebeuren. Zij kunnen tot op het laatste moment gewoon ‘doodleuk’ zeggen dat ze het niet doen en voor iets anders kiezen. Dat kan wel heel verwarrend en frustrerend zijn. Als je dat vergelijkt met de Nederlandse cultuur merk je een groot verschil. Zij zeggen wat ze denken en als ze er eenmaal voor gaan is het eigenlijk voor negenennegentig procent ook zeker dat ze het huis kopen. Maar daar leer je ook mee omgaan en het is geen reden om een bepaalde groepering uit te sluiten van een woning. Daarbij hebben we binnen deze sector al met zoveel verschillende etnische achtergronden te maken, dat is eigenlijk de helft van onze business. Het is heel raar om dan discriminerende uitspraken te doen of selectieve handelingen te verrichten, want dat is ten eerste moreel niet goed, maar ten tweede gaat dat je ook de helft van de inkomsten kosten.”

Een van de redenen om mystery guests in te gaan zetten op de woningmarkt is de bewering van verschillende onderzoeken dat homoseksuele stellen minder snel worden uitgenodigd voor bezichtigingen door de verkopers of verhuurders. Op de vraag of Bas Simons hier ervaring mee heeft, antwoordt hij het volgende:
“Nee. Ik sta ook een beetje versteld van het feit dat dit uit onderzoeken komt. Ik heb het nog nooit meegemaakt en ik weet zeker mijn collega’s ook niet. Ik zou ook niet snappen waarom daar een verschil in zou moeten zitten. Ik heb afgelopen jaar aan drie homostellen verkocht en daar zit totaal geen verschil in.”

Meneer Simons heeft een duidelijke mening over de geplande mystery guests. Hij spreekt over de vraag of dit plan effectief zal zijn volgens hem.
“Aan de ene kant wel, maar aan de andere kant ook niet. Ik neig dan toch meer naar niet, want stel ze gaan het doen, dan moeten die mystery guests wel heel goed zijn en niet de hele tijd gaan doorvragen om een reactie te krijgen op wat hun doel is. Het is bij mystery guests heel vaak het geval dat ze iets willen uitlokken, dat ze een bepaalde discriminerende uitspraak willen krijgen om hun onderzoek te bevestigen. Dat is een beetje hetzelfde met een lokfiets van de politie. Als je een hele mooie fiets niet op slot zet, natuurlijk wordt die dan gestolen, maar kan je daarmee in kaart brengen hoeveel dieven er zijn? Ik vind het een kort door de bocht regel.
Daarbij kost het veel tijd en als je een goed onderzoek wil doen moet je ook veel mystery guests de markt in zetten, dus ik ben er net zo’n fan van.

Ik denk dat de minister heel goed met de NVM en de andere partijen moet praten om te kijken of er klachten zijn op dit gebied. Als een klant zich gediscrimineerd voelt, kan diegene ook een klacht indienen via een formulier. En dan stuurt de NVM dit door naar de minister. Ik denk dat dit een veel betere oplossing is, want dan heb je meteen het specifieke geval.”