‘Hoeveel suïcides tolereren we voordat we chemsex aanpakken?’

Chemsex, een combinatie van drugsgebruik en seks. Het lijkt een trend onder homoseksuele mannen in onze hoofdstad. Chris Knorren behandelt met zijn eigen particuliere zorginstelling ITMYS mensen met verschillende seksverslavingen, waaronder chemsexverslaving.

Wat is chemsex precies?

“Chemsex is een vrij nieuw fenomeen, waarbij men onder invloed van middelen seksuele activiteiten uitvoert. Het gaat hier voornamelijk om mannen die seks hebben met mannen (ook wel MSM). Zij zijn vaak al actief in het sekscircuit.”

“Mijn eigen indruk is dat de seks de basis is voor de rest. Om de intensiteit van de seks te verhogen zoeken deze mannen naar stimulerende middelen. Het kan gaan om grote orgies waarbij dagen achter elkaar gesekst wordt en drugs wordt gebruikt.”

De GGD gebruikt alleen de definitie chemsex als er sprake is van het gebruik van GHB, mephedrone (ook wel miauw-miauw) of methamfetamine (ook wel crystal meth of tina). Waarom deze drugs?

“Deze drugs verhogen de intensiteit in het hoofd, wat de seks versterkt. De reden dat crystal meth nu zo’n terrein wint en in een adem genoemd wordt met chemsex, is omdat het dopaminegehalte bij het gebruik bizar hoog is.”

‘Grote orgies waarbij dagenlang gesekst wordt en drugs wordt gebruikt’

“Jij en ik weten allebei dat een orgasme fijn is, maar moet je je voorstellen dat dat nog eens twintig keer zo heftig wordt. Ook kan crystal meth worden geïnjecteerd, waardoor het gelijk in het bloed zit en nog intenser wordt.”

Hoe gevaarlijk is chemsex eigenlijk?

“Het is op allerlei manieren gevaarlijk. Dat begint bij onveilige seks, want om intensiteitsredenen is een condoom vrijwel nooit aan de orde. Verder moet je denken aan lichamelijke uitputting; dagenlang niet eten en slapen. Ook is crystal meth een heel fysiek verslavend middel en ontstaat er een grote afhankelijkheid. Het mentale aspect komt daar ook nog eens bij kijken, als gevolg daarvan kun je alles kwijtraken.”

Sinds wanneer behandel jij met jouw instelling ITMYS ook mensen met een chemsexverslaving?

“Doordat ik ooit een jongen behandelde die met dit verhaal bij me kwam. Hij gaf me een kijkje in de scene, je zou kunnen zeggen dat we van elkaar leerden. Hij had doordeweeks een goeie baan bij een luchtvaartmaatschappij, maar ging in het weekend los met chemsex. Dat wereldje was zo zijn werkelijkheid geworden, dat hij niet geloofde dat er ook homoseksuele mannen zijn die in het weekend samen naar de bioscoop gaan. Pas toen hij stopte met zijn gebruik kon hij die realiteit gaan zien. Door hem ben ik me erin gaan verdiepen.”

Waarom ben jij een van de weinigen die mensen voor chemsex behandelt?

“Een probleem van de algemene zorg is dat instellingen geen idee hebben van wat er echt speelt, zij verdiepen zich daar te weinig in. Een ander verschil is dat veel instellingen chemsex als een drugsverslaving zien, terwijl ik het in beginsel als een seksverslaving zie. Pas daarna ontstaat de wisselwerking tussen seks en drugs en uiteindelijk de afhankelijkheid daarvan. Ook verhelpen zorginstellingen vaak de fysieke klachten die men overhoudt aan chemsex, zoals soa’s of erectieproblemen, zonder echt de oorzaak aan te pakken.”

In welke staat kloppen die mannen bij jou aan?

“In wanhoop! Natuurlijk ook uitgeput, moe, verdrietig en volledig verwaarloosd, maar vooral wanhopig. Ze zijn volledig gedesintegreerd en vaak hun baan kwijt. Deze mannen waren op zoek naar erkenning en waardering, maar dan op een hele disfunctionele manier. Mijn taak is om ze van angst naar hoop te brengen, van intensiteit naar intimiteit. De pijn kan ik niet wegnemen, daar moet iets nieuws voor in de plaats komen. Denk hierbij aan iets simpels als uiteten gaan, sporten of koken.”

‘De algemene zorg heeft geen idee van wat er echt speelt’

Hoe verloopt zo’n behandeling?

“Omdat het zo per individueel geval verschilt, zijn er geen officieel geschreven richtlijnen. Het belangrijkste is dat deze mannen hun verhaal kunnen vertellen, ze kunnen hun verdriet kwijt. Het doel van de behandeling is niet het stoppen zelf, het stoppen is een voorwaarde. Dat betekent volledige abstinentie, oftewel onthouding van drugs en seks. Daarom moeten mannen vaak eerst bij andere instellingen in detox gaan voordat ik met ze in gesprek ga. Een obstakelpunt voor behandeling is dat de mannen vaak ook verslaafd zijn aan de gayscene, wat natuurlijk ook de identiteit vormt van ‘de homoman’. Wegraken van die scene gaat gepaard met een verlies van een deel van je identiteit.”

“Pas als je de chemsex wegneemt, zie je het echte probleem dat deze mannen hebben. Met dat probleem ga ik aan de slag; ik spreek de mannen een of twee keer in de week en hebben ze één keer in de week een groepstherapie.”

In de ‘Drug Monitor’ van het Trimbos instituut wordt de trend van chemsex wel opgemerkt, maar wordt er aangegeven dat de omvang hiervan nog niet bekend is. Hoe groot is die omvang?

“Dat is heel lastig te zeggen, omdat het zich zo achter gesloten deuren bevindt. Dat komt vooral door de schaamte en de taboe die er heersen, er kan niet over gesproken worden. Dit maakt dat de kring heel gesloten is, wat er dan weer voor zorgt dat activiteiten binnen die kring steeds heftiger worden. Dat betekent langere seks, extra mannen en meer drugs. In het gaywereldje nemen veel mannen elkaar mee in dit destructieve gedrag. Vanuit die wereld bestaat heel erg het beeld dat alles kan en alles mag, maar alleen de leukere kanten worden belicht.”

Wat is je voorspelling voor de toekomst met betrekking tot chemsex. Waar strandt dit schip?

“We gaan iets als chemsex niet uitbannen, net als dat porno en alcohol zich hebben gevestigd en er altijd zullen zijn. Een grote reden hiervoor is ook dat het niet voor iedereen destructief is, er zijn zowaar mensen die het kunnen combineren met een gewoon leven. Er moet wel een nieuw bewustzijn gecreëerd worden, mensen blijven dit soort dingen maar tolereren omdat het achter gesloten deuren gebeurt. Maar hoeveel suïcides gaan we tolereren voordat we er wat aan gaan doen?”