Bestuurder Ichthus College Veenendaal Jaap van Dam: ‘Na de uitspraken van Slob werd het een heksenjacht’

Religieuze scholen mogen volgens onderwijs minister Arie Slob (ChristenUnie) ouders vragen om een verklaring te ondertekenen om een homoseksuele levensstijl af te keuren. Deze uitspraak zorgde voor discussie over het gereformeerde onderwijs. Ook het Ichthus college werd door onder andere de lokale politiek onder de loep genomen op sociale media vanwege het identiteitsprofiel. In gesprek met Jaap van Dam, bestuurder van het Ichthus, noemt hij het ‘een vertekend beeld’.

De afgelopen weken is er in het nieuws veel gesproken over religieuze scholen in combinatie met de afkeur naar homoseksualiteit. Naar aanleiding van de uitspraken van minister Slob ontstond er consternatie. Wat vond u van deze consternatie?

‘’Als ik probeer terug te filmen wat er vorige week gebeurde, dan denk ik: dit is volledig ontspoord, hier zijn alleen maar emoties mee gaan spelen. Vorige week werd het wetsvoorstel over burgerschapsvorming ingebracht en de dag voordat het werd ingebracht verschijnt in Trouw een artikel over een anti-homoverklaring. Een anti-homoverklaring bestaat niet. De rest van de week ging het niet meer over burgerschapsvorming maar over een anti-homoverklaring. Er was geen ruimte meer voor discussie. Het werd een heksenjacht.’’

Op de website van de school valt te lezen dat er een mini-maatschappij wordt gecreëerd. In het identiteitsprofiel staat dat homoseksualiteit wordt geaccepteerd maar dat het niet in praktijk gebracht mag worden. In een echte maatschappij zijn er toch ook praktiserende homoseksuelen?

‘’Vanuit onze Bijbelse visie zeggen we God heeft het zo bedoeld, hij schiep een man en een vrouw dus seksualiteit is iets voor binnen het huwelijk. Dat wil niet zeggen dat iemand met een homoseksuele geaardheid hier afgewezen wordt, maar we zeggen wel dat de hele losse vrije seksuele moraal niet in lijn ligt met wat God ons in de Bijbel zegt.’’

Maar de grote maatschappij is toch wel een situatie waar open relaties, relaties voor het huwelijk en homoseksuele relaties voorkomen. Hoe vindt dit een plekje in die mini-maatschappij?

‘’Seksuele moraal, homoseksualiteit, abortus. Binnen de hele bandbreedte van christelijk Nederland zijn dit dingen die ter discussie liggen. Het onderwerp waar nu op is ingezoomd is homoseksualiteit en daar wordt natuurlijk stevig met elkaar over gesproken. Dat is wel een spannend onderwerp want je wilt veiligheid blijven bieden.’’

Bestuurder Ichthus College te Veenendaal Jaap van Dam

U heeft het over veiligheid blijven bieden op scholen. Binnen de VO-raad, waar u lid van bent, keuren ze de uitspraken van minister Slob af en roepen ze op voor een veilig klimaat op school.  Hoe wordt er binnen de VO-raad over gesproken?

‘’Er word niet veel over gepraat. De discussie is niet integer gevoerd. Als je het nou hebt over veiligheid hebt vind ik dat in deze situatie niet het geval. Er is geen veilige situatie meer om een discussie over dit onderwerp te voeren.’’
Ik ben een leek op gebied van de Bijbel. In het profiel van de school staat dat vanuit Bijbelse optiek homoseksualiteit een zonde is. Kunt u dit nader uitleggen?

‘’De grondlijn van de bijbel in onze visie geeft seksualiteit duidelijk een plek binnen de band van het huwelijk tussen man en vrouw. Een docent die hier solliciteert en die zegt: ‘ik ben het met alles eens, ik ben gewoon hetero maar ik woon samen’, komt hier niet binnen. Hij onderschrijft de grondslag en de visie van de school niet. Dat geldt dus voor een praktiserende homo ook.’’

Stel, er komt hier een docent en die solliciteert, wordt benoemd in de functie maar na een paar jaar blijkt hij een homoseksuele relatie te hebben. Is zijn functie dan nog houdbaar op deze school?

‘’Die vraag zou je dan aan die docent moeten stellen. Als je hier in dienst komt geef je aan dat je je helemaal kunt vinden in de grondslag van de school maar geef je ook aan dat wanneer je in de loop van je leven anders gaat denken je niet meer past bij de school. Stel je voor er komt hier een docent bij mij en zegt: ‘ik ben praktiserend homoseksueel’, dan zal ik eerst best schrikken. Dan zal ik de docent vragen of hij of zij zich nog kan vinden in de grondslag van de school.’’

Als school zijnde wil je het veilige leer en leefklimaat voor leerlingen en leraren waarborgen, hoe verhoudt dit zich aan elkaar als je je geaardheid niet kan praktiseren?

‘’Ik vind dit voor leerlingen anders dan voor docenten. Als je het over veiligheid hebt wordt er altijd gezegd: ‘voelt de homo zich wel veilig?’, maar er zitten in deze klassen ook kinderen voor wie erg sterk geldt dat het een grote zonde is als je een homoseksuele relatie hebt. Wat gebeurt er met de veiligheidsbeleving van dat kind als een praktiserende homoseksueel voor de klas staat?’’


Minister Slob verdedigde zijn uitspraak met artikel 23 van de grondwet. In hoeverre is die vrijheid van onderwijs nog handhaafbaar?

‘’Ik ben er van overtuigd dat vrijheid van onderwijs gehandhaafd moet worden. Wat wel steeds spannender wordt in een verder seculariserende samenleving is de vraag: hoe gaan we om met een situatie waar religie schuurt met  andere artikelen in de grondwet? De vraag is waar stopt mijn vrijheid? Dat is wanneer ik anderen kwets.’’

Maar er word toch gezegd dat juist religieus onderwijs mensen buitensluit en kwetst?

‘’Ja, ik sluit niet uit dat mensen dit zo ervaren hebben, maar ik kan me als christen ook gekwetst voelen als ik de debatten over abortus lees. Vorige week was er consternatie omtrent het Sinterklaasjournaal. Sinterklaas komt bij het bordje Kruisigem. Een gelovig christen doet dat pijn, want Christus is zijn verlosser. Ik vind dat rekening met elkaar houden hoort bij vrijheid.’’

Maar even terugkomen op die mini-maatschappij. Ook dat hoort toch bij een grote maatschappij. Bent u niet bang door dit niet te tonen leerlingen een schijnbeeld krijgen van de maatschappij?

‘’Daarom tonen we dit wel. De hele situatie in Frankrijk die zich afgelopen weken heeft afgespeeld is in heel veel klassen onderwerp van discussie geweest. Natuurlijk laten we op het digibord de cartoons zien en ook zal men hebben laten zien wat er in het Sinterklaasjournaal gebeurde, maar meer in de zin: waarom doen we dit?’’

Is het voor uw leerlingen dan niet moeilijk als ze straks in de maatschappij komen waarin hun geloof misschien word geridiculiseerd?

‘’Ja dat kan. Er word geprobeerd om van alle kanten te belichten wat er te koop is in de maatschappij maar wel vanuit onze grondslag. We hopen als ze straks naar een vervolgopleiding gaan, klaar zijn voor de maatschappij.’’

Is het doel om de leerling op te leiden tot een volmaakt staatsburger met de kennis die hij of zij nodig heeft of is het doel om een leerling in de maatschappij te zetten die ten allen tijden zijn geloof aanhangt?

‘’Wij zijn geen evangelisatiepost. We zijn hier gewoon een school. We zijn bezig met kennis overdracht. Als het gaat over burgerschap en toerusting zijn we als school overtuigd dat we bij moeten dragen dat de leerlingen als waardevolle christenburgers in de maatschappij staan.’’