‘Communistische maatregel moet massatoerisme Amsterdam tegengaan’

De gemeente Amsterdam heeft per 5 november een verbod ingesteld op het vestigen van nieuwe toeristische winkels in het centrum. Het verbod geldt onder andere voor ijs- en wafelwinkels, fietsverhuurders en ticketshops. Met het verbod hoopt de gemeente de Amsterdammer weer naar het centrum te lokken. SP-raadslid Tiers Bakker: “Hiermee grijpt het stadsbestuur vergaand in op een falende markt. Dat is ontzettend goed nieuws voor al die bewoners die hun buurt zo hebben zien veranderen door het toerisme. Zo proberen we de macht in de stad weer terug te grijpen.”

Wat is het belangrijkste motief om nieuwe toeristische winkels te verbieden in Amsterdam?
“We merken dat Amsterdammers zich niet meer thuis voelen in hun stad. Het aanbod van de buurtwinkels verschraalt, de leefbaarheid staat onder druk, touringcars en allerlei andere pretvoertuigen blokkeren de doorgang voor voetgangers, en door de illegale vakantieverhuur is het vinden van een betaalbare woning nog moeilijker geworden. De stad gaat steeds meer op Londen of New York lijken. Daar is het voor de gewone burger onmogelijk om te wonen. Het zijn vooral steden geworden voor toeristen en vastgoedeigenaren. Amsterdam dreigt ook die kant op te gaan en door dit besluit hopen wij dit te voorkomen. Amsterdammers hebben echt behoefte aan winkels die het voor hen interessant maken om de binnenstad te bezoeken.”

Dus de maatregel komt eigenlijk te laat.
“Beter laat dan nooit zeg ik maar. Wij zijn al vier jaar met dit plan bezig, maar andere partijen waren er eerst op tegen. Door de publieke opinie veranderde hun standpunt en kwam er dus meer draagvlak voor. Zo konden we uiteindelijk de maatregel invoeren.”

“Door het zo geheim te houden hebben we ondernemers en beleggers overrompeld.”

Het leek alsof het plan al maanden was voorbereid.
Waarom is dat besluit zo geheim genomen?
“We waren bang dat toeristische winkeliers vlak voor het ingaan van het verbod nieuwe panden zouden innemen in het centrum. Dan zou het bestaande probleem alleen maar groter worden. Door het zo geheim te houden hebben we ondernemers en beleggers overrompeld.”

Ondernemers kiezen de laatste jaren steeds vaker voor goedkope toeristische winkels. Waarom kiezen de meeste ondernemers daar eigenlijk voor?
“Heel simpel: met een buurtwinkel valt meer te verdienen. Ondernemers met een winkel in de kalverstraat klagen vaak dat zij niks aan toeristen verkopen.”

Het is best een bijzonder besluit. Verwacht je dat een van de ondernemers naar de rechter stapt?
“Nee dat verwacht ik niet. We hebben het juridisch zo uitgezocht dat het wettelijk allemaal moet kunnen. We zijn ook niet over één nacht ijs gegaan.”

Jullie hebben al eerder een geprobeerd het massatoerisme te bestrijden met het verbod op openen van nieuwe souvenirwinkels, smartshops, geldwisselkantoren en massagesalons. Het probleem was toen dat ondernemers jullie te slim af waren met de Nutellawinkels.
Hoe zijn jullie voorbereid op dit mogelijke scenario?
“Wij verwachten zeker dat ondernemers met een nieuw concept zullen komen. Ze vinden toch altijd een nieuwe manier om geld te verdienen. We kunnen hier echter niet op anticiperen. In de politiek kun je eigenlijk ook alleen maar reageren op dit soort gebeurtenissen. Verder zien we wel dat het verbod ervoor zorgt dat ondernemers uitwijken naar andere Nederlandse plaatsen. Vooral Utrecht is de laatste tijd erg interessant voor de ondernemer.”

“Een Chinees of Japanner pakt de wereldkaart erbij en heeft het idee dat Brussel en Amsterdam naast elkaar liggen.”

Kan Amsterdam wel zonder toerisme?                                                                                              “Amsterdam kan zeker zonder toerisme, sterker nog: de stad moet zonder toerisme kunnen. Toerisme is namelijk erg afhankelijk van de conjunctuur. Als het wat minder gaat met de economie is een vakantie of een stedentrip het eerste wat mensen schrappen. Daarnaast is toerisme heel gevoelig voor de gevolgen van terroristische aanslagen. Als er in Brussel een aanslag wordt gepleegd, zie je het aantal toeristen in Amsterdam ook direct dalen. Een Chinees of Japanner pakt de wereldkaart erbij en heeft het idee dat Brussel en Amsterdam naast elkaar liggen.
Daarnaast verdient de ‘normale Amsterdammer’ nauwelijks iets aan toerisme. De werkgelegenheid die ontstaat door toerisme wordt ook flink overschat. Men denkt vaak dat veel banen in de horeca- en cultuursector zijn gecreëerd door toerisme. Maar in de praktijk geven de inwoners van Amsterdam ook veel geld uit aan toeristische activiteiten.”

“Eigenlijk is het een communistische maatregel. ”

Door het beperkte aanbod zal de prijs van een winkelpand enorm toenemen. Wordt het dan niet nog moeilijker voor een Amsterdammer om een winkel in het centrum te beginnen?
“We hebben daar de ‘keerklepregeling’ op bedacht. Hiermee kan voorkomen worden dat winkels na sluiting worden vervangen door hetzelfde type winkel. Verder willen we dat de panden eigendom worden van de gemeente. Door de panden toe te eigenen, kunnen wij zelf bepalen wat voor winkels er in die panden komen. Zo kunnen we er winkels inzetten die de Amsterdammers weer naar het centrum lokken. Eigenlijk is het een communistische maatregel. ”

Wat voor maatregelen zijn er nog meer nodig om het massatoerisme te bestrijden?
“We proberen al jaren het massatoerisme te bestrijden. Zo hebben we een stop afgekondigd op nieuwe hotels in het centrum, de bierfiets verboden en hebben we veel geïnvesteerd in het sluiten van illegale hotels en de aanpak van vakantieverhuur. Nu is het afrekenen met de illegale vakantieverhuur een belangrijk issue. We hopen om het maximum aantal dagen van verhuur in te perken.
Maar het belangrijkste is dat we een einde proberen te maken aan de commercialisering van Amsterdam. Hierdoor zullen de bewoners zich eindelijk weer thuis gaan voelen in hun eigen stad.”