Behandeling Begrepen: innovatie in de zorg voor en door doctoren en patiënten

Olchert Vels(48) heeft in 2015 het bedrijf Behandeling Begrepen opgericht om patiënten te voorzien van informatie via animatie. Het bedrijf ontwerpt animatiemateriaal waarin kort en krachtig duidelijk gemaakt wordt aan patiënten wat ze kunnen verwachten voor, tijdens en na hun behandeling en operatie. “Wij maken die informatie begrijpelijk voor patiënten, omdat de huidige folders en informatie vanuit doctoren niet toereikend is voor veel mensen.”

Mensen lezen de folders niet, begrijpen de informatie niet en het is onduidelijk wat iemand doen en laten kan de periode voorafgaand aan de operatie. Reden voor Vels om hier een oplossing voor te bedenken. Over het product zelf zegt hij: “Die animaties worden op een simpele, basale manier uitgelegd. Patiënten zien wat er gaat gebeuren, hoe iemand aan bepaalde zaken komt. Allerlei zaken die ervoor zorgen dat de patiënt uiteindelijk aan betere zorg komt.” Animaties worden in andere sectoren al langer gebruikt, maar de zorg maakte er nog geen gebruik van. Volgens Vels was het al wel nodig in deze sector.

Behandeling Begrepen wordt samen met artsen én patiënten ontworpen. Maar hoe krijgen de patiënten er dan een rol in, gezien het product voor hun gemaakt wordt? “We krijgen van artsen de opdracht om een filmpje te maken omdat ze zien dat bepaalde informatie niet begrepen wordt. Die informatie is te complex. Wij maken daar een script en een storyboard voor.” Een storyboard is een soort stripverhaaltje, legt Vels uit. Er is dan dus nog geen échte animatie. “Dan laten we de patiënten meekijken en wordt er overlegd over de duidelijke en onduidelijke aspecten. Op die manier kan je nog dingen aanpassen zodat het goed begrepen wordt.”

Behandeling Begrepen is ontstaan door een probleem van een aantal kaakchirurgen. “Wij maakten bij mijn vorige bedrijf, Awesome Amsterdam, al digitale content. Dat deden we voor commerciële bedrijven. Toen kwamen we via via in contact met een aantal kaakchirurgen. Zij hadden moeite met het uitleggen van een ingewikkelde kaaktumor verwijdering. Er was eigenlijk alleen maar beeldmateriaal van de operatie zelf en dat was nogal bloederig, maar het was vooral een ingewikkeld proces. De patiënten haakten bij de foto’s al meteen af en werden er juist bang van, die luisterden niet meer.” De chirurgen besloten Awesome Amsterdam te benaderen. Vels heeft een aantal 3D-animaties gemaakt en kwam er zo achter dat dit in de zorg eigenlijk te weinig gebeurde. Door dit project heeft hij Behandeling Begrepen opgericht.

Mensen willen geen folders meer lezen.

Meneer Pienter, het educatieprogramma voor kinderen met diabetes. Bron: Olchert Vels

Het bedrijf heeft een apart onderdeel ontwikkeld voor kinderen met diabetes. Dit onderdeel is een vorm van educatiemateriaal, zodat zowel het kind als de ouder begrijpt wat er in het lichaam aan de hand is en welke behandeling hier tegenover staat. Het is in principe een boekje met plaatjes, maar er staan QR-codes in die je kunt scannen in de bijbehorende applicatie waardoor datzelfde plaatje gaat bewegen en praten. Vels: “We hebben voor het boekje gekozen omdat de patiënten te jong zijn. Ze zijn vier tot acht jaar oud, en begrijpen de hele impact nog niet. Dit moet goed uitgelegd worden, zodat het altijd binnen handbereik is en ze zelf ook begrijpen wat ze moeten doen. Het filmpje legt voor de kinderen uit wat er in het boekje staat.” Het product wordt al toegepast in het ziekenhuis in Heerlen, waar de kinderen al goed kunnen uitleggen wat er met hun lichaam aan de hand is.

Het is eigenlijk een soort augmented reality, een filmpje dat over de werkelijkheid heen geplaatst is.

Vels denkt niet dat innovatie op zich de toekomst beter gaat maken. “Niet per se innovatie op zich. Innovatie moet echt iets toevoegen aan datgene dat er op dit moment al is. In ons geval is dat zeker zo. Maar er is ook innovatie waarbij je je afvraagt: is dat zoveel beter? Gaat dat zoveel meer opleveren? Dat is altijd de vraag die je moet stellen bij innovatie. Hebben we dit bedacht zodat mensen er beter van gaan worden, of omdat we het zelf zo gaaf vinden?”

Volgens Vels zal Behandeling Begrepen in de toekomst verder gaan groeien. “Sowieso omdat je merkt dat er in de zorg steeds meer aandacht is voor virtuele informatie. Mensen in de zorg hebben door dat de oude folders niet meer werken. En in de zorg komt meer aandacht voor laaggeletterdheid. Ook die mensen moeten de informatie kunnen begrijpen.” Vels geeft aan dat visuele aspecten hetzelfde effect hebben voor laaggeletterden als voor geletterden. Verder noemt hij het begrip Samen Beslissen, ofwel gezamenlijke besluitvorming. “Dat betekent dat het niet meer zo is dat artsen voor jou gaan bepalen wat er gaat gebeuren. Door dit begrip beslis jij samen met de arts wat er gaat gebeuren. Hij licht de mogelijkheden en de bijbehorende risico’s toe, maar je beslist samen welke behandeling gaat plaatsvinden.”

Patiënten voelen zich geen serieuze gesprekspartner door een informatiekloof tussen artsen en patiënten.

Behandeling Begrepen is niet alleen een informatiebron voor patiënten. Ook het personeel kan door dit initiatief geïnformeerd worden. Denk hierbij aan een plattegrond voor personeel dat net begonnen is in een ziekenhuis, E-learnings en een elektronisch patiëntendossier.