‘Als je altijd op je tenen moet lopen om er bij te horen, raak je ontzettend gestrest’

Tachtig procent van de jongeren kampt met een burn-out. Dat blijkt uit cijfers van het CBS. Bo Klein Obbink (18) is er hier een van. ‘Ik was zo moe, dat ik mijn bed niet uit kon komen.’

‘’Ik had mijn eerste burn-out toen ik dertien was. Ik werd op de basisschool gepest, dus was erg onzeker. Ik had het gevoel dat ik moest veranderen en was daar veel mee bezig. De drang om te moeten veranderen leverde veel stress op. Het leek echter alsof ik buiten mezelf stond, ik heb het niet bewust meegemaakt.

Daarom praat ik altijd over mijn tweede burn-out. Deze kwam toen ik net zeventien was. Deze keer kwam het ten eerste door mijn perfectionistische persoonlijkheid. Ik zat op het vwo en wilde per se achten en negens halen, wat natuurlijk onrealistisch was. Ten tweede kon ik geen nee zeggen. Mensen vroegen van alles van me en ik bleef maar instemmen. Deze twee zorgden er uiteindelijk voor dat de druk te groot werd en ik in een burn-out raakte. Gelukkig kwam ik er snel achter; ik herkende dit immers van de eerste keer. Dat maakte het echter niet minder erg; de lichamelijke klachten waren veel erger dan toen. Ik was extreem moe, ik kon mijn bed gewoon niet uitkomen. Hierdoor ging mijn conditie achteruit en kwam ik veel aan.

Ik ben opnieuw in therapie gegaan en leerde praten over mijn gevoelens. Ik oefende met relativeren en kon daarom denken: hey, het is helemaal niet zo erg om een keer nee te zeggen. Mensen gaan je niet raar aankijken als je een keer een dagje niet blij bent. Ook werd ik door te leren praten opener naar mijn beide ouders toe. Vooral met mijn moeder had ik een goede band. Daar heb ik erg veel aan gehad.

Sommige mensen zeggen dat jongeren niks te klagen hebben, maar daar ben ik het niet mee eens. Ik denk dat jongeren juist heel kwetsbaar zijn voor burn-outs, omdat wij nog niet volledig ontwikkeld zijn. We zitten juist middenin die ontwikkeling. Iedereen denkt dat een burn-out altijd maar ontstaat door werkstress, maar er zijn nog veel meer factoren. Denk aan de vriendengroep waar je bij zit: als je altijd op je tenen moet lopen om er maar bij te horen, raak je ook ontzettend gestrest.

Intussen wordt er overal een plaatje van het perfecte kind voor ons geschetst en we willen hier per se inpassen. Dat is denk ik de grootste reden dat jongeren nu de grootste groep zijn die een burn-out hebben. Mensen willen zo perfect zijn. Ook social media spelen hierbij een grote rol. Alles wordt tot in perfectie uitgekauwd. Het is ontzettend prestatiegericht. Dat zie je ook als je om je heen kijkt; overal wordt reclame gemaakt over hogere studies voor meer beroepskansen. Hierdoor ligt er gewoon zo veel druk op ons.

Ik ben er wel heilig van overtuigd dat we dat onszelf ook opleggen. Dat we zelf perfect moeten zijn. We zijn bijvoorbeeld ook nog te jong om te beseffen dat het aantal vrienden dat je hebt niet belangrijk is, als het maar goede zijn. Ik denk dat iedereen dat moet leren beseffen.

Ik denk dat scholen meer kunnen doen om burn-outs bij jongeren tegen te gaan. Zend dat prestatiegerichte minder uit. Dat hebben scholen namelijk heel vaak, alles moet goed en je moet slagen en dat allemaal in één keer. Dat levert een enorme druk op.

Deels denk ik niet dat het kan veranderen. Social media blijven bestaan en veranderen niet, terwijl dat wel een grote factor is. Ook blijven jongeren gewoon erg beïnvloedbaar.

Zelf zit ik nu prima in mijn vel. Ik geniet veel van alles en heb de juiste mensen om me heen. Ik ben niet meer bezig met wat anderen van me willen of denken, maar over wat ik wil. Ik ga weer hele dagen naar school en ben volledig hersteld van mijn burn-outs. Nou moet ik eerlijk zeggen dat ik dit na de eerste ook dacht. Maar toch zie ik de toekomst positief in. Ik heb zo veel van mezelf geleerd, dat ik denk dat het niet zo makkelijk nog een keer gebeurt.’’