‘Alleen hier heb ik in stadions oerwoudgeluiden gehoord’

Mustafa Marghadi kennen we allemaal als voormalig presentator van het Klokhuis en NOS op 3. Sinds twee jaar werkt hij als NOS-correspondent in Rome. Ook maakt Mustafa een serie op YouTube genaamd #serieMous, waar hij vlogs maakt over kleine Italiaanse clubs. In de week van de Coppa Italia-finale tussen Lazio en Atalanta vertelt hij over de voetbalbeleving in Italië en wat de finale doet met de stad.

Door: Marnix de Ruiter, Damian van Dalsem & Stan Wagtman

ROME – Bij de Trevifontein is het zelfs op maandagmiddag een drukte van belang. Auto’s scheuren door de straten en mensen lopen elkaar bijna voor de voeten. Mustafa weet er sinds 2017 alles van. Het was het moment dat hij in juni van dat jaar correspondent werd voor de NOS in Italië. Sindsdien is zijn werkplek niet Nederland, maar de buitenlandse persvereniging in Rome. In de nauwe straatjes van de stad, waar ook zijn werkplek zich bevindt, spreekt hij met ons.

Je maakt regelmatig vlogs over voetbal in verschillende steden in Italië. Hoe wordt voetbal eigenlijk beleefd door mensen in Italië?

“Vrij intens. Ook mensen die voetbal niet zien als hun grootste passie, hebben ermee te maken. Je wordt er de volgende ochtend altijd mee geconfronteerd. Dat kan zijn via kranten, maar ook tijdens de koffie. De dag na het voetbal wordt er altijd over geouwehoerd. Het gaat nergens anders over en je kunt het er met iedereen over hebben. Voetbal is voor veel Italianen een ontsnapping aan het dagelijks leven.”

 

Hoe bedoel je?

“Er zijn heel veel kanten waarvan je het kunt bekijken. Allereerst speelt het campanilismo een rol in Italië. Italië is een lappendeken van verschillende regio’s waar mensen heel trots zijn op waar ze vandaan komen. Alles wat van ‘ons’ is, zoals voedsel, persoonlijke heiligen en dus ook de voetbalclub is heel belangrijk. Je noemt dat ook wel la piazza. De plek waar de supporters met z’n allen samenkomen. Dat gevoel is hier veel sterker voelbaar dan in Nederland. Dat ‘wij’ gevoel is zo sterk, dat het ook kan leiden tot hele boze reacties en supporters.”

Leeft het voetbal hier meer dan in Nederland?

“Zonder twijfel. Ik kende veel fans van FC Utrecht toen ik in de stad woonde, maar daar kon ik niet aan mensen zien of Utrecht gewonnen of verloren had. Dat merk ik hier wél. Ze maken hier hun gemoedstoestand afhankelijk van wat de club gedaan heeft. Dat betekent niet dat ze eisen dat alle wedstrijden worden gewonnen. Ze stellen hun doelen bij naar wat zij denken dat ze kunnen behalen.
Je merkt nu bijvoorbeeld wel dat fans van AS Roma vrij gespannen zijn, omdat ze op het randje van een Champions League-ticket staan. Als ze het niet halen dan zal je dat direct merken in de stad.“

Maar bij succes is het dan ook wel weer mooi, toch?

“Dat is super. Vorig jaar haalde AS Roma de halve finale van de Champions League, toen ze dik wonnen van Barcelona. Toen was het echt heel tof in Rome. Ik had geluk dat ik erbij mocht zijn. De stad stond de hele nacht op stelten. Ook de dagen erna was het fantastisch. Iedereen had het er over en je voelde de vrolijkheid. Tussen de toeristen door voel je dat de Romein super trots is op zijn club en de stad.”

Er is veel racisme in Italiaanse voetbalstadions, daar kunnen we niet omheen. Zie jij een verband tussen passie voor een club en het racisme in stadions?

“Wat je in stadions ziet is ook een weerspiegeling van wat er in de samenleving aan de gang is. Men durft hier vrij openlijk racistisch te zijn. Het campanilismo zou daar een verklaring voor kunnen zijn. Het zorgt voor het blijven bij je eigen cultuur. Italianen zien dat dingen veranderen en willen weer terug naar hoe het was. Daarbij vergeten ze alleen dat het vroeger ook niet allemaal zo goed was.”

“Kijk bijvoorbeeld naar een voetballer als Moise Kean. Vroeger had je Balotelli, maar dat was een zonderling. Kean daarentegen gedraagt en heeft alsnog moeite zijn plaats in de maatschappij te veroveren. Helaas blijkt dat toch best lastig. Je hebt nu veel meer allochtonen die een plek in de maatschappij willen innemen en dat is nieuw voor Italië. Daar moet men mee om leren gaan.”

Heb je zelf in het stadion wel eens iets racistisch meegemaakt?

“Ik heb overal ter wereld voetbalwedstrijden meegemaakt, maar alleen hier heb ik oerwoudgeluiden gehoord. Ik heb het al een aantal keer meegemaakt sinds ik hier in 2017 kwam wonen. Ik zat er een keer zelfs letterlijk naast. Alleen zat ik daar in m’n eentje naast vijf gasten die dat deden, dus je kunt er dan alsnog vrij weinig van zeggen, haha.”

Denk je dat racisme uiteindelijk ook echt uit de stadions verdwijnt?

“Ik ben vrij pessimistisch. Verandering gaat er uiteindelijk wel komen, maar hoe dat eruit gaat zien: ik heb geen flauw idee. De weerstand ertegen zal altijd een plek houden in het stadion.”

Met al dat racisme ben je vast geen fan van Lazio?

“Ik heb een hekel aan Lazio. De eerste keer dat ik naar de derby van Rome ging, had ik al vrij snel besloten dat ik voor AS Roma zou zijn. Dat kwam doordat ik meteen zag dat al die rechterhandjes op de Curva Nord van Lazio omhoog gingen. De ultra’s van Lazio, de Irriducibili, zijn over het algemeen erg racistisch. De afgelopen weken was er weer gedoe. Dat kwam door een spandoek ter ere van Mussolini. Dat soort shit gebeurt gewoon hier.”

Dus een voorkeur voor AS Roma?

“Het valt wel mee. Ik heb er een soort van bewust voor gekozen om Romanisti te worden, omdat voetbal een smeermiddel kan zijn om gesprekken aan te knopen. Ook bij AS Roma komt racisme voor, dus daar wil ik echt niet bij horen. Het is een keuze met mijn hoofd in plaats van met mijn hart.”

Merk je in de stad dat de bekerfinale eraan komt?

“Nee, niet echt. Je komt in de stad vooral veel fans van AS Roma tegen, maar bijna geen van Lazio. Dat is ook meer de club van de regio, Roma meer de club van de stad. Als Lazio iets voor elkaar krijgt, merk je dat amper in de stad.”

Wat is je voorspelling voor de finale?

“Ik denk en hoop Atalanta. Zij hebben echt een goed elftal en denken aan de lange termijn. Er zit echt een idee achter het beleid dat ze voeren. Ik had niet verwacht dat zij het zo ver zouden schoppen. De laatste wedstrijden doen ze het echt goed, dus ik zie Atalanta zeker de bekerfinale winnen.”