‘Achterdeurbeleid bij coffeeshops moet worden opgelost’

In het experiment gesloten coffeeshopketen, waarin gecontroleerde telers hennep en hasj legaal mogen produceren, zijn begin december weer verdere stappen gezet. Na een loting, uitgevoerd door de rijksoverheid, waarin 10 telers werden uitgeloot, bleek dat er in Tilburg geen teler zal zijn. Wel zullen coffeeshops in Tilburg de gecontroleerde hennep en hasj mogen inkopen en verkopen en dus zal de stad verdergaan als proefgemeente voor coffeeshops. Waarom wil de gemeente meedoen aan het experiment en wat wil ze ermee bereiken? Irma Galama, woordvoerster van de Tilburgse burgemeester, geeft als voornaamste reden dat het verouderde gedoogbeleid veranderd moet worden omdat het niet meer werkt. 
Achterdeurbeleid 

“Door dit experiment kunnen we ervoor zorgen dat de coffeeshophouder niet meer hoeft samen te werken met criminelen, maar hennep en hasj gewoon kan kopen bij een door de staat gecontroleerde teler. Als we dat niet doen, wordt de coffeeshophouder eigenlijk geen andere optie geboden dan met criminelen in zee te gaan; alleen op die manier komen ze dan aan de hennep en hasj”, zegt Galama. Hiermee doelt de woordvoerster op het zogenoemde ‘achterdeurbeleid’. In het huidige beleid staat dat het produceren en leveren van hennep en hasjiesj (hasj) verboden is, terwijl de verkoop ervan aan de consument wel wordt toegestaan. “Het is natuurlijk raar dat het op dit moment zo werkt, en daarom moet het achterdeurbeleid bij coffeeshops worden opgelost.” 

Andere redenen 

Naast het terugdringen van criminaliteit is een andere reden voor het deelnemen aan het experiment dat de gecontroleerde verkoopwaar veiliger is dan als het door een crimineel zou worden geteeld. “We weten dan exact welke stoffen er in de producten zitten en op welke manier het geteeld is.” Ook kan er landelijk een hoop geld worden bespaard en verdiend. Volgens het Ministerie van Justitie en Veiligheid levert het legaliseren van hennep en hasjteelt landelijk namelijk minimaal 300 miljoen euro aan inkomsten en besparingen op. “Deze telers worden behandeld als ieder ander bedrijf en moeten gewoon belasting betalen. Ook op handhaving van het achterdeurbeleid kan een hoop geld worden bespaard.” 

Averechts effect 

Voor een averechts effect van het experiment wordt niet gevreesd. “Deelnemende coffeeshops moeten als voorwaarde alle banden met hun eerdere illegale leveranciers verbreken. Aangezien het maar om 10 gemeenten in Nederland gaat, zal het effect in het criminele circuit niet heel groot zijn omdat ze ook nog andere coffeeshops hebben waaraan ze hun hennep en hasj kunnen verkopen. Toch is dit ook voor Galama lastig om goed in te schatten omdat je niet goed weet wie er op dit moment achter de illegale teelt zit. “Je weet niet goed waartoe die mensen in staat zijn en in hoeverre ze de coffeeshophouder onder druk zullen zetten zodat die toch hun hennep en hasj blijft verkopen. Ook zou een eventuele groei in straathandel kunnen ontstaan. Dit zou dan komen doordat de overheid te weinig verschillende wietsoorten zou verkopen. “Alle gebruikers hebben natuurlijk verschillende favoriete smaken. Er zou dus goed moeten worden gekeken naar het aanbod zodat er geen mensen achterblijven die dan alsnog illegaal geteelde wiet gaan kopen omdat hun smaken niet legaal verkrijgbaar zijn.” 

Loting telers 

3 december was in Den Haag de loting die bepaalde welke telers in welke steden legaal hennep en hasj mochten kwekenEen Tilburgse teler werd uit 39 inzendingen niet ingeloot. “Dat is natuurlijk ontzettend jammer omdat de gemeente graag een teler in de stad had gehad zodat het experiment nog beter kan worden uitgevoerd.” Toch worden er door Galama ook vraagtekens gezet bij de wijze waarop de tien ‘winnaars’ van de loting zijn gekozen. “Er is uit 149 inzendingen een selectie gemaakt waarvan 39 inzendingen zijn uitgekozen om uiteindelijk mee te doen aan de loting. In plaats van de tien beste uit deze 39 inzendingen te kiezen, is gekozen om een aselecte loting te doen. Er wordt dus niet gekeken naar geografische spreiding of naar daadwerkelijk de beste keuze. Hierdoor kan het zijn dat een bepaalde gemeente straks met meerdere telers zit en andere gemeentes geen enkele teler hebben. Dat is natuurlijk een beetje scheef.” Voordat de winnaars daadwerkelijk gaan beginnen met telen, wordt een uitgebreid onderzoek naar hen gestart. Daarin wordt gecontroleerd of ze betrouwbaar genoeg zijn en of ze nauwe contacten hebben met criminelen.