‘Ik voel me toch zeker wel een beetje Canadees.’

Een tattoo van de Canadese vlag

In 1989 verhuisden Corné en Yvonne, de ouders van Carly (21) naar Canada om daar een leven op te bouwen. Toen Carly drie jaar was verhuisde ze weer terug naar Nederland.

Carly ziet er Nederlands uit, maar toch zijn de Canadese roots duidelijk zichtbaar. Ze draagt een ketting met een esdoornblad, het figuur op de Canadese vlag. Ook heeft ze op haar rechterarm een tattoo van hetzelfde blad. Hierdoor vraag ik mij af hoe Nederlands zij zich voelt. 

 

 

 

 

Over de Canadese en Nederlandse cultuur

Merkten jullie in Canada een verschil qua cultuur?

Corné: “Ja, de meeste mensen zijn in Canada veel behulpzamer. Natuur denken ze heel goed over na. Je ziet bijna nooit mensen rotzooi op staat gooien. En als mensen iets op straat gooien, worden ze daarop aangesproken. Er zijn ook hele hoge boetes voor. Iedereen wil gewoon alles netjes houden. Je hebt in Canada een hele grote diversiteit van dieren en die beschermen ze. Jagen doen ze ook, maar dat is daar noodzakelijk. De populatie van reeën groeit te hard, daar moeten ze van af. Voor Nederlandse begrippen klinkt dat idioot. De jachtcultuur is echter heel normaal. Canadezen zijn ook heel sociaal. Er is ook veel respect voor de gepensioneerde. Ze krijgen vaak kortingen en gratis koffie. Er wordt veel beter voor ze gezorgd dan hier. Dat zijn de mensen die het land hebben opgebouwd. De mensen weten ook dat als zij eenmaal zo oud zijn dat ze dan ook bij die generatie horen, ze weten wat voor toekomst ze daar hebben.”

Carly: “Het is ook een kwestie van trots, ze zijn blij als ze bij die ouderen horen.”

Corné: “En sport, ze doen van alles. Heel veel mensen komen bij elkaar in een kroeg om dat te kijken. Je hebt ook sportkroegen. Dan hangt er een grote tv aan de muur en zitten en 300 man met elkaar wedstijden te kijken. In Nederland is dat alleen met het WK of EK, bijvoorbeeld. In Canada is dat met heel veel sporten.”

 

Hoe komt het dat Canadezen als veel vriendelijker worden gezien dan Nederlanders?

Corné: “Je hebt in Canada de ruimte, in Nederland zit iedereen op een kluitje, dat zorgt voor wrijving. Ik denk dat dit komt door de natuur en de ruimte. De mensen zijn daar veel meer laid back, hier is iedereen zo gehaast en moet alles zo gepland worden, tot het kleinste detail.”

 

Vinden jullie terughoudendheid en plannen bij ‘de Nederlander’ passen?

Carly: “Volgens mij was dat vroeger heel anders. Als ik verhalen hoor van mijn ouders over vroeger was het wel heel spontaan en was er niet zo veel planning. Tegenwoordig is dat niet meer zo.”

Corné: “Vroeger zaten we weleens te praten met elkaar en dan was het van ‘hé, zullen we met zijn allen eens kamperen?’ en dan waren we een paar uur later met twee gezinnen te kamperen voor een weekend. Dat werd niet weken of maanden van tevoren afgesproken, dat werd gewoon gedaan. Dat spontane vond ik veel leuker, maar dat gebeurt niet meer. In Canada is dat gebleven.”

 

Over de multiculturele samenleving

 

Canada was het eerste land dat een multicultureel beleid voerde, merkte jullie iets van die multiculturele samenleving?

Corné: “Ja, behoorlijk. Je hebt daar heel veel wijken met bijvoorbeeld Portugezen, klein Portugal, maar ook bijvoorbeeld klein Italië. Je hebt ook Nederlandse gemeentes, met Nederlandse scholen en zo. Daar deden wij niet aan mee, maar je had wel echt wijken met voor mensen met een bepaalde etniciteit.”

 

 

Jullie wonen in Tilburg Noord, een behoorlijk multiculturele buurt, is dat te vergelijken met de multiculturele samenleving in Canada? Hoe mensen van andere culturen met elkaar omgaan?

Carly: “Je merkt het in Nederland veel meer, want hier wordt de integratie veel minder goed geregeld dan in Canada. Hier willen ze meer dat mensen hun eigen cultuur kunnen behouden. In Canada moet je gewoon met de rest mee doen. Daar wordt meer op gelet. Bijvoorbeeld met betere taalbegeleiding, zodat immigranten beter kunnen integreren en mee kunnen doen met de samenleving.”

 

Vinden jullie dat er hier iets moeten worden gedaan met het integratiebeleid?

Carly: “De overheid moet de mensen veel beter begeleiden.”

Corné: ‘Verplicht. Het moet net als op school, als je zakt moet je eruit, en dat moeten ze met buitenlanders ook doen. Ze moeten hun best doen, heel simpel.”

 

Hoezo moeten ze eruit?

Corné: “Als jij naar een land komt en je past jezelf niet aan en je gaat er geen honderd procent voor om je zelf aan te passen en dingen te leren van het land waar je naartoe gaat. Als je daar geen interesse in hebt, dan heeft Nederland geen interesse in jou en dan moet je maar teruggaan, heel simpel.  Je moet respect hebben voor het land waar je naartoe gaat. Of je nou naar Nederland gaat of een willekeurig ander land.”

 

Toen jullie in Canada woonden, pasten jullie je toen ook aan aan de mensen daar?

Corné: “Ja, de dag dat we in Canada kwamen spraken we geen Nederlands met elkaar meer. We spraken alleen maar Engels, ook thuis. Je gaat gewoon mee met de omgeving, je gaat doen wat die mensen daar doen. Dat is heel makkelijk, want je wordt daar meteen door de mensen opgenomen.”

Carly: “Het is ook makkelijker omdat het natuurlijk ook een Westerste cultuur is, dan is het verschil kleiner.”

 

Over hun identiteit

 

Voelen jullie je Nederlander?

Carly: “Ja en nee. Ik heb hier wel het grootste gedeelte van mijn leven doorgebracht. Maar ook al was ik zo jong toen ik wegging uit Canada, ik zou niets liever willen dan teruggaan.”

Corné: “Ik ook.”

 

Waarom dan?

Carly: “Toen ik daar op vakantie was had ik meteen zo’n klik. Het klopte gewoon. Het voelde meer als thuis.”

Corné: “De instelling, het is allemaal niet zo gehaast. Het is meer open. Het land straalt meer rust uit. As je op je zelf wilt zijn, ben je zo op je zelf. Als je de natuur in wilt, dan ben je er zo. Je hebt zo veel parken, watervallen, gewoon mooie dingen om te zien. Als je iemand stopt om de weg te vragen, nemen ze alle tijd voor je. “

 

Heb jij een Canadese nationaliteit?

Carly: “Nee, maar dat zit er wel aan te komen. Ik wil graag een Canadees paspoort hebben. Dat maakt het veel makkelijker om naar bepaalde landen te reizen. Ik hoef alleen naar de Canadese ambassade om mijn geboorteakte te laten zien en dan kan ik een Canadees paspoort krijgen. Maar dat is meer voor mezelf dan het reizen. Het reizen is mooi meegenomen, maar een Canadees paspoort is vooral voor mijn eigen identiteit. Ook al heb ik er maar zo kort gewoond, ik ben er best trots op. Ik voel me toch zeker wel een beetje Canadees.”

Door Lucia van der Ven