Social media: een grote valkuil voor veel jongeren.

Door: Lucas Mol

“Sukkel” foeter ik achter mijn stuur. Ik wordt afgesneden door een witte Skoda Octavia. De bestuurder zit op zijn telefoon te rommelen. Zou je nou niet op de weg letten jongen, in plaats van op facebook te kijken, vraag ik mij in mijzelf af. Ik rijd op de A27 ter hoogte van Gorinchem. Ik ben op weg naar Pauline Broeders-Hurkmans. Zij is jeugdwerkster bij het Rots en waterinstituut, een instituut dat jongeren helpt die moeite hebben met school of sociale contacten. Ik ga het met haar hebben over de psychische impact van social media op jongeren en de invloed daarvan op de maatschappij.

Ik kom gelukkig zonder kleerscheuren aan. Ik bel aan en de vrouw des huizes doet open. We gaan aan tafel zitten en het gesprek kan beginnen.

Hebt u de documentaire op NPO 2 gezien over social media en jongeren?

“Jazeker. “

Herkent u de problemen die in die documentaire worden aangekaart?

“Absoluut. Ik ben momenteel begeleidster bij PAS. Dat is een soort school waarbij we jongeren die zijn uitgevallen op het reguliere schoolsysteem weer op de rit proberen te helpen. Daar zitten ook veel social mediaverslaafde jongeren bij. Die jongeren zien we in de ochtend doodmoe op school komen. Zij hebben dan tot diep in de nacht op social media gezeten. De druk om altijd bereikbaar te zijn is enorm bij deze jongeren.”

Welke problemen ziet u nog meer?

“Jongeren zijn minder echt sociaal bezig. In de pauze zitten ze alleen nog maar op hun telefoon in plaats van echt met elkaar te praten. Het echte contact tussen mensen wordt op deze manier vergeten. Leerlingen sturen ook stiekeme foto’s van elkaar door. Die stiekeme foto’s kunnen gemaakt zijn om iemand te pesten. Met het doorsturen ben je medeplichtig hieraan. Leerlingen hebben dit niet altijd in de gaten. Internet is iets blijvends. Als iets eenmaal op internet is geplaatst, is het heel moeilijk om het er weer vanaf te krijgen. Het heeft ook lange termijn gevolgen. Een werkgever zal je niet aannemen als hij een pikante foto van je op internet tegen komt.”

Op welke manier beïnvloedt social media je psychische welzijn?

“Op social media zie je bijna altijd alleen maar berichten over feestende mensen. Je ziet slechts weinig berichten van tegenvallende dingen. Mensen die gelukkig zijn, worden hierdoor alleen nog maar gelukkiger. Zijn zien hun geslaagde leven bevestigd worden. Maar mensen die ongelukkig zijn, worden nog ongelukkiger omdat ze het gevoel krijgen dat ze de enigen zijn die niet naar feesten gaan en door vrienden worden uitgenodigd. Een diep gevoel van eenzaamheid en uiteindelijk zelfs een depressie kunnen het gevolg zijn.”

Is het dan alleen maar kommer en kwel met social media?

“Nee, gelukkig niet. Jongeren zijn tegenwoordig veel makkelijker bereikbaar. Vroeger was het bijvoorbeeld veel moeilijker om jongeren te bereiken als er roosterwijzingen waren. Er moest dan een hele belboom opgezet worden. Nu hebben vele klassen een groepsapp. Roosterwijzingen worden dan ook op die groepsapp gezet. Ook is het veel makkelijker om op de hoogte te zijn van evenementen. Bijna alle openbare feesten worden aangekondigd op facebook. Je kunt dan ook zien welke bekenden er wel en welke bekenden er niet gaan. Ook is het makkelijker om via social media je talenten te tonen. Als je bijvoorbeeld heel goed muziek kan mixen, kan je dat via youtube aan de wereld laten horen. Wat dat betreft zijn de mogelijkheden voor jongeren veel groter.”

Wat kunnen we als maatschappij doen om problemen met social media onder jongeren tegen te gaan?

“Om te beginnen moeten ouders hun kinderen anders gaan opvoeden. Vroeger was er spraken van verticale opvoeding. Dat houdt in dat je ouders leerde dat je je gehoorzaamde aan mensen met meer gezag, bijvoorbeeld de politie. Het werd niet getolereerd als je je ouders niet gehoorzaamde. Maar tegenwoordig worden kinderen horizontaal opgevoed. De ouders willen hun kinderen “te vriend” houden. Ze durven hun kinderen dan niet meer te corrigeren of s’ avonds hun telefoon af te pakken. Het gevolg is dan dat ze tot diep in de nacht op hun telefoontje zitten. Ook worden bepaalde fatsoensnormen niet meer aangeleerd. Dit verklaart de scheldpartijen en pesterijen. Ook moet er op scholen meer voorlichting gegeven over social media. Voorlichtingen over alcohol en drugs zijn in het verleden veel op middelbare scholen gegeven. Omdat social media tegenwoordig net zo verslavend is als alcohol of drugs is voorlichting wel nodig.”