“Als journalisten zelf stress hebben, heeft dat effect op hun werk”

Lies Wouters vertelt dat ze het druk heeft, voor het echte interview begint. Ze is psycholoog en coached bedrijven in het voorkomen van burn-outs. Ironisch kan je zeggen. Toch zegt deze nog jong ogende vrouw met een opvallende bos krullen heel gelukkig te zijn. In hoeverre hebben de media een invloed op haar geluk en dat van anderen, denkt zij? “Ze zeggen in de positieve psychologie ‘wat je aandacht geeft, groeit’. Als jij je gaat richten op een probleem zie je allemaal problemen. Ga je je richten op een oplossing, komen er opeens allemaal oplossingen.”

Je houdt je vooral bezig met burn-outs binnen bedrijven, heeft dat te maken met jouw eigen achtergrond als leidinggevende?
“Ik wil bijdragen aan het verminderen van het aantal burn-outs, voornamelijk door preventie. Ik heb zelf een burn-out gehad, ik vond het zo naar. Hoe minder mensen daarin terecht komen, hoe blijer ik ben.” Lies is met name gespecialiseerd in de positieve psychologie, een nieuwe stroming die vooral de laatste 15 jaar steeds meer aandacht krijgt. “De psychologie was vroeger vooral gericht op wat er allemaal mis was met mensen. Er is gebleken dat we betere resultaten kunnen boeken door te kijken naar wat er goed gaat. Als leiding gevende geloofde ik al in de positieve psychologie zonder dat ik wist dat het bestond.”

1 op de 3 journalisten heeft last van een burn-out. Kunnen de omstandigheden achter de schermen effect hebben op de negativiteit in de media?
“Als jij zelf blij bent en lekker in je vel zit, en je komt iemand tegen, dan zal je veel eerder de positieve dingen bekijken. Een eerste indruk heeft groot effect op wat je later van iemand vindt. Dat komt niet omdat je zo vreselijk goed bent in het inschatten, dat komt omdat je hersenen focussen op wat goed gaat of andersom. Je moet je daar heel bewust van zijn. Dat zijn we nog niet allemaal, ik ben zeker dat als journalisten zelf stress hebben, dat dat effect heeft op de manier waarop zij hun werk doen. Bovendien, als mensen blij zijn, dan kunnen ze meer, dan zijn ze creatiever, dan gaan dingen veel makkelijker.”

“Ik kijk zelf niet naar het nieuws”

Wat kan hen helpen om weer uit een burn-out te komen?
Sporten is iets wat kan helpen de nodige stofjes weer aan te maken. Maar ook in de spiegel naar jezelf lachen. Als je naar jezelf lacht in de spiegel, dan denken je hersenen dat je blij bent, en dan maken ze dat stofje aan. Ja, dat is een heel stom trucje, maar het helpt wel om je hersenen voor de gek te houden.

Je zei dat je zelf een burn-out hebt gehad. Hoe ziet zoiets er ongeveer uit, wat gebeurt er dan met je?
Lies neemt even de tijd om haar woorden te formuleren. Hoewel ze rust uitstraalt tijdens het vertellen, kan je zien dat dit een onderwerp is wat haar raakt. “Ik ben begonnen met hyperventileren, angstig zijn, en paniekaanvallen hebben. Mijn lichaam was uitgeput. Wij zeggen dat een burn-out tussen je oren zit. Dat is waar, want het zit in je hersenen, maar het is ook je lichaam dat bepaalde dingen niet doet. Bepaalde stoffen niet aanmaakt, bepaalde onderdelen van je hersenen die op dat moment niet goed genoeg werken.
Als je je arm breekt hebben veel mensen er begrip voor dat je even tijd nodig hebt. Als je een burn-out hebt, en je gaat een dagje naar het strand omdat je je lekker voelt, vind iedereen dat je nu genezen bent. Want als je naar het strand kan dan kan je ook werken. De volgende dag zit je ergens in een hoekje omdat je een paniekaanval hebt. Dat betekent dat je ook een heel groot schuld gevoel krijgt.

“Geluk ligt in mij”

Er zijn veel mensen tegenwoordig die het nieuws liever ontwijken door alle negativiteit. Denk jij dat het nieuws een effect kan hebben op het geluk van mensen?
“Mensen hebben het gevoel dat het een hele onveilige tijd is. Als je gaat kijken naar cijfers, dan is het nog nooit zo veilig geweest als nu. Er zijn nog nooit zo weinig aanslagen gebeurd in Europa als momenteel. Maar waarom voelen wij ons onveilig? Omdat alles wat er gebeurt in de media komt. Telkens komt er een nieuws onderbreking omdat er iets gebeurd is. Is het dan nog nieuwswaardig of is dat sensatie? Mensen worden daar bang van, ik geloof zeker dat de media een invloed hebben op het geluk van mensen. Ik kijk zelf niet naar het nieuws” Lies lacht hartelijk “Ik ben één van die mensen. Je hoort toch wel wat er gebeurt in de wereld.
Ik denk dat de media niet alleen verantwoordelijkheid dragen. Tijdens zo’n aanslag als in Barcelona zijn er zo veel mensen die het op twitter en facebook zetten. Als de traditionele media het niet zouden verspreiden zou je er evengoed mee gebombardeerd worden door social media. Er is onderzoek dat bewijst dat hoe vaker iets gerapporteerd wordt in de media, hoe groter de kans is dat het opnieuw gebeurt. Als iemand word neergeschoten, dan krijgt dat aandacht, en dat triggert anderen om het zelfde te doen.”

Denk jij dat het nodig is dat er zo veel journalisten, maar ook andere mensen, kampen met een burn-out?
“Ik denk dat bijna iedereen in Nederland alles in huis heeft om gelukkig te zijn. Maar of ik veel mensen gelukkig zie zijn, tja…” Lies valt even kort stil. “Wat is geluk, hè. Ik kan bedenken of ik vind dat jij gelukkig bent of niet. Jij bent de enige die kan zeggen of dat waar is. Vaak focussen we ons op de dingen die we niet hebben, de dingen die ons niet gelukkig maken. Geluk betekent voor mij waarderen wat je hebt.

Wat zijn volgens jou de kenmerken van een gelukkig mens?
Lies gaat achterover zitten en tuurt nadenkend in de verte, het duurt even voor ze antwoord geeft. “Iemand die heel goed weet waar hij gelukkig van wordt. Iemand die waardeert wat hij heeft. Dat wil niet zeggen dat je niet een groter huis moet willen bijvoorbeeld, maar ik denk niet dat ík er gelukkiger van word. Het geluk ligt niet in mijn huis, het ligt in mij.”