‘Mijn religie heeft mij niet weerhouden om uit de kast te komen’

Middelburg – Emma Roelse, 22 november 2019

Robert en Friedhelm Lamper, gemaakt door Emma Roelse

Friedhelm en Robert Lamper startten tien jaar geleden samen de jaarlijkse Roze Adventsdienst op. Op 14 december zal de tiende Roze Aventsdienst plaatsvinden bij de Doopsgezinde Gemeente in Middelburg. De Roze Adventsdienst is een dienst speciaal voor LHBT+ christenen. Friedhelm en Robert zijn zelf voor de kerk met elkaar getrouwd. Het echtpaar is inmiddels met pensioen en zet zich zoveel mogelijk in voor de acceptatie van LHBT’ers binnen kerkgemeenschappen.

Waarom is een speciale adventsdienst voor LHBT-christenen van belang?

Friedhelm: ‘In veel kerkgemeenten zijn LHBT’ers niet gewenst. Daar kunnen mensen in de kast zitten of zich niet profileren als homoseksueel zijnde. Daarom hangen wij in kerkgebouwen posters van onze Roze Adventsdienst op, zodat deze mensen naar onze dienst kunnen komen waar ze geaccepteerd worden zoals ze zijn.’

Heeft u zelf vanuit de kerk negatieve reacties gehad op uw homoseksualiteit?

Robert: ’Ik wel, maar alleen heel in het begin. Ik was begin jaren ’80 al heel actief bezig met het bespreekbaar maken van homoseksualiteit. Dan stond ik bijvoorbeeld op een braderie, waar mensen negatief reageerden. We werden niet zozeer uitgescholden, maar we kregen wel opmerkingen dat we niet gewenst waren. Ook kregen we vreemde blikken. Met geweld heb ik zelf nooit te maken gehad gelukkig.’

Denkt u dat de houding van de Zeeuwse kerken richting homoseksualiteit aan het veranderen is?

Friedhelm: ‘Bij een gedeelte van de kerken verandert de houding. In Nederland is de PKN (protestantse kerk Nederland) aan het omdraaien. De doopsgezinden en de vrijzinnigen waren van oudsher al open.’

Robert: ‘Zelfs in de strengere kerken begint langzaam de verandering te komen. Onder anderen vanwege het feit dat jongeren om hun homoseksualiteit zelfmoord plegen. De gereformeerden zijn niet officieel aan het veranderen in hun houding, maar je merkt het wel.’

Wat merkt u?

Friedhelm: ‘Wijzelf merken er zelf niets van, omdat wij niet bij de gereformeerde kerk zijn aangesloten. Wat wij er wel van weten is door verhalen van de netwerken waar wij bij aangesloten zijn. Zo horen wij er bij samenkomsten van de LHBT-groep over en via de site wijdekerk.nl. Door alle nieuwe netwerken en acties merk je dat het steeds meer ‘opengaat’.’

Robert: ‘De voorganger van de Vrijgemaakt Gereformeerde Kerk in Zwolle heeft als eerste de deuren opengezet voor de LHBT’ers. Hij heeft ook meegewerkt aan de oprichting van wijdekerk (een website waar mensen met een homoseksuele geaardheid hun ervaringen met de kerk delen). Hij vroeg zich af: ‘Waar zijn we mee bezig? Waarom sluiten we mensen uit? Is dat Gods woord?’ Hij keek niet naar seksuele geaardheid, maar naar de mensen. Toch sloot een deel van de vrijgemaakte kerken zich hier niet bij aan. Het gaat moeizaam, maar de ontwikkeling is er wel.’

Uit onderzoek van het Zeeuws Planbureau is gebleken dat 51% van de Zeeuwse jongens van 15 jaar homoseksualiteit nog afwijst. Hoe denkt u dat in Zeeland de acceptatie van homoseksualiteit door jongeren kan worden verbeterd?

Beiden: ‘Voorlichting.’

Friedhelm: ‘Een deel van de Zeeuwse scholen is reformatorisch. Daar is homoseksualiteit nog not done. Hier durven jongeren ook minder uit de kast te komen. Zodra ze dat doen worden ze buitengesloten uit hun familie en geloofsgemeenschap. Ze worden verstoten om wie ze zijn; om hun identiteit.’

Robert: ‘Er is in Zeeland zeker een groep LHBT’ers die duidelijk aanwezig is, maar door het stuk Biblebelt is de acceptatie soms moeilijker. Zeker op scholen. Het is een kwestie van tijd en doorzetten, maar ook van voorlichting en bekendheid.’

Friedhelm: ‘Daarom werken wij ook met de diensten. We brengen overal posters, zodat de positiviteit toch wordt verspreid. Ook komen we binnenkort op Omroep Zeeland met ons verhaal. Ook via de radio wordt bekendheid over de diensten verspreid. Zo kunnen we de gereformeerde jongeren bereiken.’

De Gereformeerde Gemeente legt aan de hand van de Bijbel uit waarom homoseksualiteit volgens de Bijbel niet mag. Heeft u zelf moeite met de Bijbel vanuit uw homoseksuele identiteit?

Beiden: ‘Nee!’

Robert: ‘De benadering waarop de gereformeerden een beroep doen is een eeuwenoude, traditionele benadering. Het is te zwart-wit gelezen. Er zijn nu theologen die de Bijbel benaderen vanuit deze tijd. We leven in een tijd met allerlei culturen en verschillende religies. Zoals ik de Bijbel interpreteer, leert hij ons juist om iedereen te accepteren zoals ze zijn. Steeds meer kerken luisteren naar die visie. Ik geloof dat ik, ook als homo, mag zijn wie ik ben.’

U volgt zelf bij de Vrijzinnige Gemeente. Volgen daar meer leden van de LHBT-gemeenschap?

Robert: ‘Ja, bij ons in de Koorkerk zijn meerdere stellen. Onze kerk staat open voor iedereen. Je mag er zijn wie je bent. Er wordt niet gekeken naar je afkomst of geaardheid, maar naar wie jij bent als persoon.’

Friedhelm (lachend): ‘Onze kerk heeft een aanzuiging op alles wat niet in de pas loopt.’

Robert: ‘Er is onlangs nog een stel op leeftijd getrouwd. In België konden zij niet voor de kerk trouwen. Daarom kwamen ze naar ons en hebben ze dat in de Koorkerk gedaan.’

Friedhelm: ‘Dat was heel mooi.’

Ik las over u, Friedhelm, dat u op uw 22 wel wist dat u homo was, maar pas op latere leeftijd uit de kast bent gekomen. Had dit te maken met uw geloof?

Friedhelm: ‘Ik ben vijftien jaar getrouwd geweest met een vrouw. Mijn religie heeft mij niet weerhouden om uit de kast te komen. Wij waren oppervlakkig in ons geloof. Later zijn wij gescheiden en kwam ik uit de kast met mijn eerste vriend. Toen kwam iemand van de kerk vragen of ik belijdenis wilde doen. Daarop zei ik dat ik homo was. ‘Dat maakt niet uit’, was het antwoord.’

Dacht u dat homoseksualiteit een bezwaar zou zijn om belijdenis te mogen doen?

Friedhelm: ‘Ja, dat dacht ik. Wij hebben op kerkelijk vlak echter nooit problemen gehad. Mijn man zong toendertijd ook in de Gereformeerde Kerk. Toen hij overleed is hij kerkelijk begraven. Twee jaar later zijn Robert en ik in diezelfde kerk getrouwd, dat was ook geen probleem. Wel heb je in sommige kerken altijd mensen die scheef naar je kijken.’

 Wat is het belangrijkste doel van uw werk voor u?

Robert: ‘Wij doen ons werk vooral om twee dingen: ten eerste maken wij ons zorgen om zelfmoorden binnen strenge kerkgenootschappen. Het gaat hier om jonge mensen die geen kant op kunnen; jongeren waar niet naar wordt geluisterd. Als ze uit de kast komen verliezen ze hun familie, hun kerkgemeenschap en alle bekenden om hun heen. Daarom kiezen sommigen er voor een eind aan hun leven te maken. Verder maken we ons zorgen om de bejaarden. Soms gaan ze in het tehuis weer de kast in doordat ze buitengesloten of gepest worden door de conservatieve sfeer. Juist omdat het zo moeilijk is doen wij dit werk. Er is nog zoveel ellende, verdriet, pijn en wanhoop.’

Ziet u de toekomst hoopvol in?

Beiden: ‘Ja!’

Robert: ‘Wij blijven ons werk doen zolang er onbegrip en geweld tegen LHBT’ers bestaat. In de jaren ’80 stond ik al op de barricade en nu, op mijn oude dag, sta ik er weer.’