‘Ik heb een Nederlands paspoort, maar de Molukker in mij zal altijd voorop staan

25 november 2019 – Saar Boonstra

Indy Sopamena, 19

Foto: Loes Coolen

Haar grootouders waren 15 en 12 jaar oud toen ze vanuit Indonesië met het KNIL naar Nederland kwamen. Daar liggen dan ook haar roots. Ondanks dat Indy Sopamena (19) aangeeft Nederlander te zijn vraagt ze zich wel af wat een Nederlandse identiteit voorstelt, als je roots ergens anders liggen. Na alle commotie rondom het Sinterklaasfeest en racisme op het voetbalveld laat Indy zich uit over haar beeld van de Nederlandse identiteit.

 

 

 

‘’Leer de Nederlandse taal, maar onthoud waar je vandaan komt’’, is wat mijn grootouders mij altijd hebben geleerd. Ik ben opgevoed met de overtuiging dat onze cultuur altijd vooraan zal staan, maar we wel rekening moeten houden met ieders normen en waarden. Van welk geloof dan ook. Daarom dat mijn ouders dan ook de keuze hebben gemaakt mij Nederlandstalig op te voeden en niet Maleis. Met de Nederlandse taal komen we nou eenmaal een stukje verder in dit land. Toch baal ik ervan dat ik weinig tot geen Maleis spreek, omdat het me het gevoel geeft dat ik achterloop bij andere Molukkers. Ik kan gesprekken binnen mijn familie niet altijd volgen en taal is toch wel iets wat een gemeenschap verbindt. Zoals Nederlands voor Nederlanders, zeggen ze zelf. Wat ik toch gek vind aangezien de Nederlandse taal zoveel Engelse invloeden bevat.  Kun je dan nog wel zeggen dat de Nederlandse taal bestaat? Ik denk van niet.

Molukse wijken

Een goed voorbeeld van de breuk die ik soms ervaar met Nederland is de woningcorporatie die een aantal niet-Molukse gezinnen uitnodigde voor een bezichtiging van twee huizen in een Molukse wijk in Limburg. Dat viel natuurlijk niet goed bij ons, als oorspronkelijke bewoners. In tijden van de oorlog vochten veel Molukkers in het KNIL, het Nederlandse leger in Indonesië. Toen wij niet meer veilig waren en in Nederland werden opgevangen zijn deze wijken ons toegewezen. Het is het gene wat echt van ons is en onze gemeenschap samenhoudt. Dat zouden we graag zo willen houden. Als in deze huizen niet-Molukse mensen gaan wonen voelt het alsof dit ons ook al afgenomen wordt. Mijn overgrootouders waren hier de eerste inwoners en het is ook de bedoeling dat wij, de kinderen, deze huizen overnemen. Ten minste, dat zouden onze grootouders erg op prijs stellen. Ook al wonen we met z’n allen in Nederland en mogen we gaan en staan waar we willen, is dit toch een stukje geschiedenis dat best bewaart mag blijven binnen onze gemeenschap.

Het raakt me dan ook als ik zie wat de reacties van Nederlanders zijn onder desbetreffende nieuwsartikelen. Zo las ik een reactie van iemand die zei: ‘’Onzin. Als je een wijk wil met alleen Molukkers, ga dan terug naar je eigen land. Het is waardeloos dat een wijk alleen voor een bepaalde afkomst bedoeld is.’’ Het enige wat ik dan kan denken is: Leer je geschiedenis. Nederlanders die zo reageren weten simpelweg niet waarom wij hier zijn gekomen en deze wijken hebben gekregen. Een onderdeel van de Nederlandse identiteit schijnt geschiedenis te zijn. Maar welke geschiedenis bedoelen ze dan? De Gouden Eeuw, omdat het een periode van welvaart was? Wat er zich heeft afgespeeld in Nederlands-Indië is zo’n groot deel van de Nederlandse geschiedenis geweest. Ik vind het merkwaardig dat precies dat dan niet benoemd wordt. Dat maakt dat ik de Nederlandse identiteit in twijfel trek.

Stereotype

Ik heb het idee dat mensen vaak alleen de gebeurtenissen onthouden die voor eigen volk vervelend waren. Zo word ik zelfs wel eens geassocieerd met de Molukse treinkaping bij de Punt, in 1975. Bizar eigenlijk, want ik kan er helemaal niks aan doen dat dit gebeurd is. Dat haalt niet weg dat ik er wel trots op ben dat wij toen voor onze rechten zijn opgekomen. Dat is iets wat ik vanuit mijn familie heb geleerd. Die samenhorigheid van bij elkaar blijven en elkaar steunen in voor en tegen spoed staat centraal binnen onze cultuur.

Echter neem ik het niet iedereen kwalijk dat ze een bepaald beeld bij mijn afkomst hebben. Stereotypes zijn er nou eenmaal en die neem je niet zomaar weg. Feit is dat als je geen Nederlander bent, je toch wel anders wordt aangekeken. Ondanks de aanwezige stereotypes ervaar ik weinig tot geen racisme. Ik ben vrij om te zeggen en vinden wat ik wil, iets wat ik waardeer als het om Nederlandse identiteit gaat.

Dé Nederlander

Mijn moeder is Nederlandse, vandaar dat wij ook wel veel Nederlandse normen en waarden hebben overgenomen. Maar veel waarde aan echte Nederlandse tradities, zoals Sinterklaas, hecht ik niet. Sinterklaas hebben wij ook nooit gevierd bij mijn Molukse familie. Wij doen sowieso niet zoveel aan tradities, het is meer het samenzijn dat ons het familie- en thuisgevoel geeft. Daarom dat ik me ook niet persé een Nederlander voel. Ik heb een Nederlands paspoort en spreek uitstekend Nederlands, maar de Molukker in mij zal altijd voorop staan.

Of dé Nederlander bestaat? Ik denk dat de Nederlander is geweest. Sinds de komst van de multiculturele samenleving geloof ik niet dat er een echte Nederlander kan zijn. Onze samenleving is zo beïnvloed door verschillende culturen, kijk maar naar taal, eten en kledingdracht. Je over-overgrootouders waren misschien echte Hollanders, maar ook zij haalden culturen van over de hele wereld hiernaartoe. We zijn allemaal hier gekomen, wanneer en op welke manier hoeft er niet eens toe te doen. We zijn allemaal inwoner en de rest eromheen zou wat meer losgelaten mogen worden.