‘’Muziektherapie is meer dan leuk liedjes zingen’’

''muziektherapie is meer dan leuk liedjes zingen''

Muziektherapeute Letty van Ooijen geeft muziektherapie.

Tilburg – Verspreid door Nederland zitten verschillende hogescholen die muziektherapie aanbieden. Toch is het een vrij onbekend vak. Het is bewezen dat muziektherapie onrustige dementerende personen kan kalmeren. Ook helpt het patiënten die niet meer in staat zijn te praten. Muziek wordt namelijk door andere hersengedeeltes opgenomen dan spraak. Met muziektherapie is het mogelijk om mensen weer aan het praten krijgen, door ze te laten zingen. Muziektherapeute Letty van Ooijen werkt al dertien jaar als muziektherapeut bij verzorgingstehuis De Wever in Tilburg.

 

‘’Muziektherapie is een vorm van therapie waarbij alle kwaliteiten van de muziek gebruikt worden om bepaalde doelen te bereiken. Een psycholoog gaat bijvoorbeeld praten over waarom iemand depressief is. Ik ga met mijn muziek aan de slag, door bijvoorbeeld een lied te schrijven over hetgeen waarover iemand verdrietig is. Om aan te sluiten met muziek bij de stemming van iemand die depressief is en dat om te buigen, in de muziek, naar een positievere stemming. Dat is een aspect van de muziektherapie: de stemming beïnvloeden. Andere aspecten zijn: we zitten hier in de ouderenzorg. Ik zit ook bij de revalidatie, waar mensen niet meer kunnen spreken omdat ze een hersenbloeding hebben gehad. Dus via het zingen naar het ritmisch spreken naar het gewone spreken. Door het eerst te gaan zingen maak je de koppeling in je hersenen op een andere manier, dat is dan vaak makkelijker dan het te zeggen. Dus door eerst van de muziek een structuur te maken ga je met een omweg naar het taalgebied in je hersenen.’’

 

‘’Ik sluit aan bij de muziekvoorkeur van de cliënten, dat kan heel divers zijn. Wel is uit onderzoek gebleken dat de muziek van voorkeur, dus het favoriete genre, de meeste invloed heeft op de therapie. Als je dementerende mensen hebt dan reageren die het snelst op de muziek die ze kenden in hun tienerjaren, waar ze toen van hielden. Ik heb een hele diverse doelgroep, ook qua leeftijden. Dat varieert dus heel erg van Michael Jackson tot ‘hele oude muziek’, tot André Hazes en nog ouder zoals Glenn Miller. Ik ben heel divers opgeleid. Ik kan van alles en nog wat, maar ik gebruik vooral: gitaar, zang, piano en slagwerk. Dat zijn wel een beetje de hoofdinstrumenten die we gebruiken. Daarbij speel ik vooral, maar ik werk veel met groepen en dan spelen de cliënten ook. Individueel kan het ook, dus ik vraag ook aan de cliënten om zelf te spelen.’’

 

‘’Je kan de opleiding muziektherapie niet volgen als je geen instrument speelt. Je moet ook een toelatingsexamen doen voor de opleiding. Muziektherapie is een onderdeel van een groter geheel; vaktherapie. Daar vallen ook de disciplines, drama, beeldend en dans onder maar je doet een toelatingsexamen voor je eigen discipline. Tijdens de opleiding, het ligt er een beetje aan welke opleiding het is, leer je wat meer van de gitaar, piano of slagwerk. De opleiding zit zo in elkaar dat je enerzijds muzikaal wordt opgeleid. Het spelen van de instrumenten maar ook het improviseren is daar een groot onderdeel van omdat je veel geïmproviseerd werkt met de cliënten.’’

‘’Het andere deel is psychopathologie. Het over ziekte leren en wat voor therapievormen er zijn, veel gericht op psychotherapie. Het gedeelte van de muziektherapie, hoe zet je muziek als therapie in? Welke elementen van de muziek gebruik je om de stemming te kunnen beïnvloeden? Hoe werkt het brein? Dat is dan een beetje die ziekteleer zeg maar het psychologische, dan heb je nog een stuk verbinding tussen die twee elementen.’’

 

‘’Je ziet nu een verschuiving, omdat van oudsher muziektherapeuten vooral in de GGZ werkten. Tegenwoordig werken er veel muziektherapeuten in de ouderenzorg, verzorgingshuizen, gehandicaptenzorg en in het ziekenhuis. Ik zit hier nou dertien jaar bij De Wever, ik heb het dertien jaar geleden van de grond af aan opgebouwd. Toen was muziektherapie nog helemaal niet bekend. Ik ben aanvankelijk begonnen op een afdeling op de locatie de Hazelaar. Dat was een afdeling voor jonge mensen met dementie. Die hadden in het verleden wel wat muziektherapie gehad, maar dat werd niet heel erg goed geïntegreerd in het behandelaanbod. In 2013 ben ik nog bijna wegbezuinigd. Toen heb ik behoorlijk wat bij moeten zetten. Je moet blijven vertellen wat muziektherapie doet, en dat het meer is dan gezellig liedjes zingen. Het is een leuke bijzaak dat het erg gezellig is, maar ik word doelgericht ingezet door een arts. Dit heb ik zeker de eerst vijf tot tien jaar continu moeten vertellen, in alle lagen van de organisatie.’’