“De grootste kunst in het voetbal is geduld”

ZATERDAG 28 DECEMBER 2019 | Rémi van Trigt
TILBURG – Na zelf gevoetbald te hebben, is Kenneth Waterberg verre van verdwenen uit de voetbalwereld. Hij heeft nu zijn eigen adviesbureau Waterberg Consultancy. Met het bedrijf begeleidt hij de ontwikkeling van spelers en betaald voetbalorganisaties. De rol van mentale gezondheid is belangrijk in dit proces. De spelersbegeleider vertelt over zijn ervaringen.

In de tijd dat Waterberg zelf voetbalde, was er voor jonge voetballers nog geen begeleiding. Dat is vandaag de dag wel anders. Nu zie je dat er over het algemeen meer begeleiders en zaakwaarnemers dan dat er profvoetballers zijn. Waterberg miste die steun toen hij zelf sportte. “Als je jong bent, wil je nog wel eens jongemensenkeuzes maken. Je laat je leiden door emotie en ego. Op het moment dat je niet speelde, dacht je vervolgens: ik ga naar een andere club. Bekijk het maar. Terwijl het op dat moment verstandiger is om even pas op de plaats te maken en gewoon goed je best te doen. Kansen krijg je vanzelf en je moet ze pakken op het moment dat zij zich voordoen.”

Het begeleiden van spelers zit er al vroeg in bij de 44-jarige zakenman. Hij is op jonge leeftijd al trainer geworden. Daarnaast is hij docent geweest bij de KNVB. Op professioneel vlak heeft hij zijn HBO als schuldhulpverlener afgerond en is hij in die functie werkzaam geweest bij de gemeente. Die studie trok hem aan, omdat hij het interessant vond om met groepen mensen te werken.

“Het kost me geen moeite om mensen in de juiste modus te krijgen. Ik heb mijn ervaring en kennis opgedaan door buiten de voetbalwereld mensen te begeleiden en meer overkoepelend te kijken dan puur en alleen naar die ene persoon. De mens is niet zo uniek als de mensen denken dat ze zijn. Dat betekent dat er veel overeenkomsten zijn. Hetgeen dat ik ervaar, zal iemand anders ook ervaren, alleen op een andere manier. Een beroemde filosoof zei ooit: Je weet nooit wanneer de waanzin toeslaat. Dat houdt in dat je nooit weet wanneer jij met je normale redeneringsvermogen in één keer flipt en iemand te lijf gaat. Doordat je dit soort dingen weet, kun je daar algemeenheden uithalen. En die algemeenheden kun je vervolgens weer gebruiken om op individueel niveau mensen te begeleiden.”

De combinatie van dit alles maakte dat Waterberg terug gezogen werd in het voetbal. Hij zette zo’n tien jaar geleden zijn eigen bedrijf op. Met dit bedrijf begeleidt hij voetballers door zijn visie op ontwikkeling en succes op hen te projecteren. De focus ligt met name op het mentale aspect, aangezien topsport niet alleen fysiek maar ook mentaal zwaar is. Randzaken horen daar zeker bij. Denk bijvoorbeeld aan het integreren van sociale en maatschappelijke aspecten, zoals school en privéomstandigheden. Op individueel niveau begeleidt hij dus spelers bij hun persoonlijke groei die noodzakelijk is om te slagen als profvoetballer.

Of zijn aanpakt aanslaat bij de spelers? Waterberg vindt van wel. “Er zijn heel veel andere zaakwaarnemers, maar de meeste begeleiden hun spelers niet of onvoldoende. Hierdoor kunnen spelers niet het maximale uit hun potentie halen. Wat wij doen, is de speler begeleiden op alle facetten waar hij in het voetbal tegenaan kan lopen. Ik heb op dit moment 8 spelers die bij mij zijn aangesloten, waarvan er 4 actief zijn in het buitenland. Ik kan wel zeggen dat het effect heeft wanneer een speler nog geen profvoetballer is en hij vervolgens door mij begeleid wordt. Negentig procent van de spelers die ik begeleid, zijn nu profvoetballer.”

De in Suriname geboren zaakwaarnemer, spelersmakelaar- en begeleider scout zijn talenten zelf of de talenten komen naar hem toe. Het selecteren van spelers gebeurt wel heel kritisch. “Soms zie je een speler waar je iets mee kunt. Het is een gevoel. Je moet het zien als dat ik er een beetje verliefd op word. Als de ouders van het kind langs de lijn staan en als gekken tekeer gaan, haak ik af. Ouders hebben namelijk een grote invloed op de ontwikkeling van hun kind. Ze moeten hun kinderen met beide voeten op de grond houden. Wanneer spelers gaan zweven, dan gaan ze niet meer investeren in hetgeen wat nodig is om uiteindelijk je top te kunnen bereiken.”

Doordat de voetbalwereld als sinds jaar en dag erg macho is, kan je dat niet van de een op de andere dag veranderen. “Het is een traject dat je met een speler ingaat. Het proces waar je dan mee bezig bent, is leren om anders te denken. In het voetbal moet je eigenlijk denken als een vrouw. Ik leer de spelers in eerste instantie om goed te communiceren. Het is belangrijk om de weten wat een trainer van jou verwacht. Heel veel spelers denken: als ik maar hard werk dan kom ik er wel. Maar als je hard werkt naar rechts en de trainer verwacht dat je hard werkt naar links dan ga je er niet komen. Dus het betekent dat jij moet weten wat de trainer van jou verwacht, wil je uiteindelijk hard kunnen werken in de juiste richting. Daarnaast leer ik ze ook om zelfbewuster te zijn, want je moet zelfbewust zijn om te kunnen voetballen. Op het moment dat je dat niet bent, ga je ook niet zien wanneer er zich een kans voordoet die je moet pakken.”

Mentale problemen worden groter wanneer spelers voor het eerst een buitenlandse transfer maken. Ze krijgen te maken met aanpassingsproblemen. Gemiddeld duurt het drie maanden voordat dit afneemt. Waterberg is de eerste week nog aanwezig om alles goed te laten verlopen. Daarna moet de speler op eigen benen staan. Dit wordt vaak zwaar gevonden. “De mens is een gewoontedier. Als er dingen anders moeten, heeft het lichaam tijd nodig om dat te veranderen. Ook het mentale gedeelte, als onderdeel van het lichaam, heeft tijd nodig. Je moet dan ook de tijd en ruimte geven om het lichaam zich aan te laten passen aan de nieuwe omstandigheden.”

Als Kenneth Waterberg iets heeft geleerd van zijn carrière in het voetbal dan schieten hem veel dingen te binnen. “Geld verandert mensen. Als mensen veel geld gaan verdienen, hebben ze toch de neiging om te gaan zweven. Dat is juist wat je niet moet doen om succesvol te worden.” Daarnaast zou hij zijn jongere ik adviseren om geduld te hebben. “De grootste kunst in het voetbal is geduld. Laat je ego niet te groot worden. Op basis van principes worden oorlogen gevoerd, dus die dingen zijn het niet waard. Overstijg dat soort zaken. Blijf je ding doen en op het moment dat je merkt dat je klaar bent met ontwikkelen dan komt de volgende stap vanzelf.”