‘Door de coronacrisis heeft het cyberpesten echt een knal gehad’

De coronacrisis is nog niet voorbij, in tegenstelling tot, zitten we nu in de zogenoemde ‘harde lockdown’. De horeca is dicht en school gaat nu allemaal via Zoom of Microsoft Teams, online les dus. Er is bijna geen fysiek contact mogelijke en mensen worstelen hiermee. Jongeren gaan zich steeds eenzamer en somberder voelen. Volgens maatschappelijk werkster op verschillende middelbare scholen, Kim van de Lienden, heeft social media vooral in deze tijd een positief maar zeker ook een negatief effect.

 

Bijbaan

Je Instagram of Tiktok account up to date houden is hard werken. Om de zoveel tijd weer een post of een filmpje. Jongeren zijn er maar hard mee bezig. ‘Jongeren hebben door social media er een baantje bij. Ze willen niks missen.’ Uit onderzoek van Netwerk Mediawijsheid en het Trimbos-instituut blijkt dat jongeren gemiddeld per dag wel soms zes tot zeven uur achter een scherm zitten. Door de coronacrisis is het cijfer alleen nog maar toegenomen. ‘Jongeren ervaren meer en meer mentale klachten als depressie en slapeloosheid’, vertelt Van de Lienden.

 

Sociaal effect

De maatschappelijk werkster ziet ook voordelen in social media, zeker nu in de coronatijd. ‘Ik denk dat als je het nu actueel koppelt dat social media ook echt een redding voor sommige jongeren is. Door de coronacrisis kunnen jongeren toch makkelijk met elkaar in contact blijven en het gezellig hebben met elkaar.’

 

Doordat de meeste lessen nu online zijn kan er nog nauwelijks worden gelet op telefoongebruik tijdens online lessen. Je kan zomaar even je telefoon erbij pakken en op Instagram scrollen. ‘Ze moeten hun Snapchat en Instagram constant bijhouden en checken. Je kan je dan niet goed concentreren op school.’

 

Cyberpesten vaker

‘Jongeren krijgen vaak vervelende reacties op foto’s en kunnen daar dus weer onzeker over worden. Veelvoorkomende klachten zijn dan ook: last van sombere gedachtes, tekortschieten, depressie, slapeloosheid of eetstoornissen. Nu in combinatie met de coronacrisis zien we veelal somberheid en eenzaamheid voorbijkomen.’ Jongeren worden ook vaak buitengesloten als het gaat om cyberpesten, dit gaat nu natuurlijk alleen maar makkelijker omdat er bijna geen fysiek contact is. Het kunnen hele subtiele dingen zijn, denk aan: niet reageren op iemand in een WhatsApp groepsapp. Dit pestgedrag gebeurt dan ook steeds vaker in een groepsvorm, blijkt uit een onderzoek van de Kindertelefoon.

 

Uit een ander onderzoek van het bedrijf L1GHT blijkt dan ook dan sinds de uitbraak van het coronavirus in Nederland een stijging van zeventig procent is rondom cyberpesten onder kinderen en tieners.

 

Volgens Van de Lienden moet je cyberpesten uit de taboesfeer halen. ‘Door het uit de taboesfeer te halen kun je dit probleem oplossen. Dus er ook preventief op bijvoorbeeld school aandacht aan te besteden. Door de coronacrisis heeft het cyberpesten namelijk wel echt een knal gehad, veel jongeren ervaren er eenzaamheid door deze soort van pesten in combinatie met de crisis.’

 

Zelfbeeld beïnvloedt door influencers

‘Kinderen en jongeren willen steeds meer door apps zoals Instagram voldoen aan een perfect plaatje en krijgen het gevoel dat ze moeten presteren op deze apps.’ Door een foto van jezelf te posten op Instagram beïnvloed je de manier waarop je jezelf presenteert. Ook uit een document van Tilburg University blijkt dat vooral veel meisjes worden aangetast in hun zelfbeeld. Dit kan allemaal leiden tot hogere onzekerheid.

 

Van de Lienden vertelt dat steeds meer jongens of meiden er net zo uit willen zien als hun voorbeelden, de zogenoemde influencers dus. ‘Bij deze influencers kan er soms wel een flinke filter over de foto heen zitten. Er worden vele mooiere plaatjes gedeeld dan dat het eigenlijk in de werkelijkheid is. Sommige pubers denken dat het dan wel zo is en dan gaan ze zich er onzeker over voelen.’

 

Ook de thuissituatie speelt hier een rol in. Van de Lienden vertelt dat als in je thuissituatie veel aandacht besteedt aan social media en je ouders je ook voldoende zelfvertrouwen hebben gegeven een positieve invloed kan hebben. Dat geldt ook weer tegenovergesteld, zegt Van de Lienden: ‘Als je juist in een vervelende thuissituatie zit waarbij nooit aandacht wordt besteed aan onderwerpen als social media, filters, cyberpesten kan dat weer negatieve effecten hebben. Je zelfvertrouwen wordt hierin flink aangetast en je wordt onzekerder over jezelf’.

 

Volgens van de Lienden is de grootste tip om te praten over deze belangrijke maatschappelijke onderwerpen. ‘Praat over je zelfvertrouwen en onzekerheden. Jongeren mogen zich soms wel iets meer openstellen over deze onderwerpen. Praat, praat, praat, met je ouders, vrienden, familie of docenten. Het moet geen taboe worden.’