Pier van den Elsen (21): “Ik ben vrij vrouwelijk en dat werd door de groep niet echt geaccepteerd”

Pier van den Elsen met key-image

Pier werkt aan een project waarbij hij de emoties van jongens op beeld probeert te krijgen. Hiermee wil hij iets duidelijk maken. “Mannelijkheid wordt gezien als iets vanzelfsprekends, maar dat hoeft het niet te zijn.” 

Aan dit project is Pier begonnen toen hij ging studeren aan de fotografie opleiding op de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten (KABK) in Den Haag. Om sociaal geaccepteerd te worden door zijn klasgenoten moest hij excentriek en uitgesproken zijn. Volgens hem heerst er een enorme sociale druk in de maatschappij en worden mensen te makkelijk in hokjes geplaatst. Pier moest in zijn tweede schooljaar voor een specialisatie kiezen. Hij koos voor documentaire fotografie. Vanaf dat moment ontwikkelde (zich) het project waar Pier zich nu mee bezig houdt.

 

De aanleiding

“Het experiment begon bij mijn vriendengroep. Ik fotografeerde hun terwijl ze allemaal iets anders deden. Hier begon de fascinatie om jongens te fotograferen. Dat is voor mij veel uitdagender dan het vastleggen van een vrouw op beeld. Dit komt omdat het moeilijker is om een man op een bepaalde manier te fotograferen. Ze geven zich minder snel bloot en ze laten minder snel iets zien. En zeker als man een andere man fotograferen op een intieme, gevoelige manier vind ik heel erg uitdagend.”

 

Het proces

In zijn tweede leerjaar liet hij het fotograferen van mensen buiten beschouwing. Al snel ging dat vervelen voor hem. Pier wilde dichterbij de mensen komen, maar wist niet zo goed hoe. Hij zei dat hij niet goed durfde. “Ik ben heel erg op mezelf en ik praat niet veel. Zelf heb ik lang nodig om vertrouwen op te bouwen en me op mijn gemak te voelen. Daarna wordt ik opener maar op het begin ben ik nog heel erg gesloten.”

Op het moment dat Pier zijn vrienden fotografeerde, had dit nog geen grote sociale impact. De onderliggende boodschap ontwikkelde zich in het proces. Het derde schooljaar besloot Pier toch door te gaan met zijn concept waar hij jongens portretteert. Alleen ging hij nu een stapje verder. Hij wilde niet langer zijn vriendengroep fotograferen, maar andere jongens. Op de Academie kreeg Pier het thema ‘Food’ voorgeschoteld om mee aan de slag te gaan. Hij maakte de connectie tussen de jongens en voedsel door koffie met ze te gaan drinken bij hem thuis voordat ze gefotografeerd werden. Het project kreeg toen een naam: ‘Koppie Koffie?’.

 

De onderliggende boodschap

“Het maakt het gelijk iets intiemer als het in een woonkamer of in een huis is. Zeker bij jongens wordt het dan intiemer en dat was het idee. Jongens denken dat als het intiem of onzeker wordt het iets zegt over je seksuele geaardheid. Terwijl dat niet zo hoeft te zijn. Jongens lijken bepaalde eigenschappen of gedrag te verbergen. Dit komt omdat er een heel duidelijk beeld is wat acceptabel is binnen deze groep. Ik zeg niet dat dit goed of fout is. Ik ben geïnteresseerd in waar dit vandaan komt en hoe het ontstaan is. Daarom probeer ik hier een conversatie over te hebben met een selectie van jongens uit mijn eigen omgeving. Dit omdat ik er zelf onderdeel van ben. Het confronteert mij ook.”

Pier zegt de vraag bij mensen op te willen roepen waarom mannelijkheid als vanzelfsprekend wordt gezien en waarom de druk daar zo hoog op ligt bij jongens. Regelmatig krijgt hij de vraag of hij zich aangetrokken voelt tot de mannen die hij fotografeert voor zijn project. Dit is een typisch voorbeeld dat volgens hem duidt op de manier hoe mensen denken. Waarom plakt men er automatisch een seksuele betekenis achter? Zijn aandacht is juist naar de jongens toe gegaan om die cyclus te doorbreken. Om te laten zien dat intimiteit bij mannen niet direct met je seksualiteit te maken heeft. Hij wilt de emotie van de jongens op beeld krijgen. Pier herkent zichzelf in deze jongens omdat hij er zelf ook tegen aanloopt.

 

De inspiratie

Als inspiratiebron gebruikt Pier zijn eigen betrokkenheid bij een onderwerp. Zijn persoonlijkheid komt ook altijd terug in zijn werk. Hij wil bij dit project mensen aan het denken zetten over de vanzelfsprekendheid van mannelijkheid.

“Ik heb dat zelf heel erg ervaren. Ik ben vrij vrouwelijk en dat werd door de groep niet echt geaccepteerd. Op school bijvoorbeeld. Daar komt mijn persoonlijke betrokkenheid bij dit onderwerp dus vandaan en die probeer ik nu ook te onderzoeken bij andere jongens. Het is dus eigenlijk een groot onderzoek. Ik wil mezelf als voorbeeld gebruiken om duidelijk te maken dat mannelijkheid niet vanzelfsprekend is. Het is ook een onderwerp dat veel besproken wordt op het moment, zowel bij vrouwen en mannen. En in dit geval focus ik me dan op de mannelijke gedragsuiting, omdat hierin voor mij meer uitdaging ligt en ik zelf ook een man ben. Ik wil graag werk maken en over iets spreken waar ikzelf dichtbij sta en iets mee te maken heb. Het moet bij mijn persoonlijkheid beginnen. De boodschap komt dan beter over en er ligt dan meer gevoel in. Het moet mij ook persoonlijk raken.”

 

Het doel

“Ik wil graag dat de jongens er zelf naar kunnen kijken en ze ermee confronteren zonder dat ze zich aangevallen voelen. Uiteindelijk is mijn doel dan ook om hun een positiever zelfbeeld mee te geven, maar ik weet niet of ik daar al ben.”