Voorlopig geen Euro-invoer in Polen

Sinds midden 2013 bestaat de Europese Unie uit achtentwintig lidstaten. Van deze  staten zijn er nog negen buiten de Eurozone – het gebied van landen in de EU die de euro nog niet hebben ingevoerd. Onder deze landen valt onder andere Polen. Hoewel Polen verplicht is op de lange termijn de standaard Europese valuta in te voeren, blijkt dat meer dan de helft van de Poolse bevolking hier niet op zit te wachten. Hoe zit dat dan?

Polen is in 2004 in de EU gekomen. Sinds mei 2018 en maart 2019 is de Zloty slechts 1 cent meer waard geworden ten opzichte van de Euro, wat dus aangeeft dat het een vrij stabiele valuta is. Uit een opiniepeiling van 2013 blijkt dat slechts een magere 14% van de Polen vóór de invoer zijn van de Euro – ook al is het via de EU zelf verplicht.

De invoer op lange termijn

Het Poolse bureau van de statistiek, de NBP, bracht als gevolg van hun toetreden in 2004 een rapport uit met alle voor- en nadelen, waaruit blijkt dat op de lange termijn de invoer van de Euro alleen maar voordelig kan zijn voor Polen. In 2015 kwam een vervolgrapport uit met de economische uitdagingen.

Één van de grootste uitdagingen van de invoer van de euro is dat alle prijzen stijgen.  In Polen is vooral de landbouw een van de grootste sectoren, onder andere een 12% van de totale export van Polen voor levensmiddelen. De prijzen van levensmiddelen zijn erg gevoelig voor schommelingen van valuta’s, dus als de prijzen ineens rap stijgen is dat een probleem voor de Poolse exporteurs.

 

Verschuivingen

Verder was in 2013 de Poolse overheid nog een van de voorstanders voor het inbrengen van de euro, maar sinds 2018 niet meer. Één van de redenen hiervoor is dat het Poolse volk langzaam naar rechts aan het schuiven is, en de leidende partij – de PiS- rechts is, en die heeft voorlopig geen behoefte aan de Euro. Het hoofdstandpunt van de oppositie is dat Polen behoort tot één van de vlotst groeiende landen in de EU. Volgens de Poolse Premier, Mateusz Morawiecki, is het GBP van polen gestegen met 5%, terwijl het gemiddelde groeipercentage in de EU veel lager lag – op 1,8%. Dat neemt niet weg dat het invoeren van de Euro nog steeds een van de hogere prioriteiten heeft in Polen. Dit ligt ook mede aan het feit dat Polen één van de weinige landen is die weinig tot geen last heeft gehad van de economische crisis.

 

PiS

De leidende conservatieve partij in Polen, de PiS (Law and Justice), heeft ondanks de hoge prioriteit toch verklaard dat het land voorlopig geen onmiddellijke bedoeling heeft om tot de Eurozone toe te treden. Op 13 April 2019 kwam de leider van de PiS, Jaroslaw Kaczynski, met een verklaring. Ze zijn van mening dat het EU-lidmaatschap niet een verplichte datum heeft van de Euro-adoptie – alleen dat het ooit verplicht is. Zweden is hier een goed voorbeeld van: Die zijn al lid van de EU sinds 1995, maar zijn ook nog niet toegetreden tot de Eurozone. Ook vertelde Kaczynski dat ze ook niet van plan zijn de Euro te gaan gebruiken totdat de economie van Polen gelijk ligt aan die van buurland Duitsland.

 

De Toekomst

Hoewel 7 jaar geleden de algemene consensus in Polen was om in 2020 de Euro te adopteren, lijkt toch dat het voorlopig niet zo ver gaat komen. De Poolse overheid stelt de adoptie steeds verder uit, en neemt zo een pagina recht uit het Zweedse boekje. Zweden zit al in de EU sinds 199, maar gebruikt nog steeds de Zweedse kroon.

De vraag of Polen ooit de Euro gaat gebruiken hoeven we niet te stellen – want tenzij Polen voor een Pexit te gaan zal de verplichte invoer ook voor hun blijven tellen. Op de vraag wanneer Polen de euro in gaat voeren is voorlopig nog geen antwoord te geven. Als het aan de Poolse overheid ligt komt de invoer pas wanneer Pasen en Pinksteren op één dag vallen.

 

Door Cas van Asseldonk