Achtergrondverhaal | Waarom is alles in Denemarken/Kopenhagen zo duur en hoe gaan Denen hiermee om?

Anne Rutten – 23 april 2022

De zomervakantie staat voor alweer bijna voor de deur. Daarbij zijn periodes van lockdowns (hopelijk) achter de rug. Veel mensen zullen dus weer volop naar het buitenland gaan. Maar op vakantie gaan is ook duur, al helemaal in de Scandinavische landen, met name in Denemarken. Daarom is het de grote vraag: waarom is alles zo duur in Denemarken en de hoofdstad Kopenhagen?

Denemarken is veel duurder dan andere Europese landen, maar wel minder duur dan Noorwegen of Zweden. Het prijsniveau van levensmiddelen ligt in Denemarken namelijk tussen de 5 en 7 procent hoger dan in Nederland en België. Kopenhagen is daarbij de duurste locatie in dit land. De stad stond op de 25e plaats van de 209 steden in de enquête over kosten van levensonderhoud in 2020. Het bruto nationaal product per hoofd van de bevolking behoort tot de hoogste ter wereld, met goed ontwikkelde sociale voorzieningen. De economie is met name gebaseerd op dienstverlenende bedrijven, handel en productie.

Om een beeld te geven van de kosten in Denemarken, staat hieronder een tabel. Hierbij worden de kosten in Denemarken (gemiddeld) vergeleken met de kosten in Nederland.

CategorieKosten Denemarken (DKK)Kosten Denemarken (€)Kosten in NL
Accommodatie (tweepersoonskamer in een budget hotel)500-1000 DKK€66,99 – €133,98€79,99
Boodschappen:   Melk   Eieren (12)   Brood   Deens kaas  DKKDKK   17 DKK   100 DKK    €1,14   €3,08   €2,28   €13,40  €0,99 €2,19 €1,25 €8,92
Lunch in een café130-160 DKK€17,42 – €21,44€16,50
Uiteten (twee-gangen menu)250-300 DKK€33,50 – €40,19€30,00
Vervoer binnen de stad Kopenhagen     Enkel ticket   24-uurs ticket    24 DKK 150 DKK    €3,22 €20,10  Amsterdam €1,50 €8,50
Bioscoopticket100 DKK€13,40€11,00
Parkeerkosten25 DKK/hr€3,36/hr€2,80/hr

Maar toch staat Denemarken bekend als de plek waar ‘s werelds gelukkigste mensen wonen, volgens het jaarlijkse World Happiness Report van de VN. Hoe kan dit?

Denemarken is het minst corrupte land ter wereld vanwege een cultuur zonder omkoping en het land heeft een open goed functionerende overheidsorganisatie. Ze staan namelijk op nummer één van 180 landen op Corruption Perception Index (CPI), vrijgegeven door Transparancy International.

Verder mogen de kosten dan wel hoger liggen in Denemarken maar daar staat voor de Denen ook iets tegenover. In Denemarken is het salaris dat de Denen verdienen erg hoog. Een gemiddelde werknemer in Denemarken verdient namelijk 44.513 DKK per maand, dat is 5.983,48 euro. Deze prijs is zonder belasting. Hierdoor kunnen Denen natuurlijk veel levensmiddelen makkelijk betalen. Maar over dit inkomen betalen de Denen ook hoge belastingen. De gemiddelde Deen betaald een belasting van ongeveer 45 procent. Denemarken had daardoor het hoogste aandeel belastingen op inkomen en vermogen in 2019. Dit is 28,9% van het bruto binnenlands product (bbp). Waarschijnlijk zijn Denen over het algemeen gelukkig door de manier waarop de verzorgingsstaat in Denemarken werkt. De belastingen gaan namelijk naar sociale zekerheid.

De Deense regering besteed haar belasting aan waardevolle hulpbronnen en beschouwen betaling als investering in de samenleving. Het wordt besteed aan: opleiding, studiefinanciering, ouderschapsverlof, jaarlijks verlof, gezondheidszorg, gesubsidieerde kinderopvang, pensioen en ouderenzorg.

Opleiding: het collegegeld is in Denemarken gratis, zelfs aan de universiteit. Studenten kunnen daardoor goed uitvinden wat ze met hun leven willen gaan doen, zonder zich zorgen te hoeven maken over schulden.

Studiefinanciering: naast dat het onderwijs zelf gratis is, krijgt elke universiteitsstudent ongeveer 833 euro per maand van de staat. Dit geld is voor huisvesting, voedsel en andere uitgaven voor de studenten.

Ouderschapsverlof: ouders krijgen maximaal 52 weken betaald verlof als ze een kind hebben. De moeder heeft recht op vier weken voor de bevalling en 14 weken daarna. De vader heeft recht op twee weken na de geboorte, daarna kunnen er 32 extra weken tussen beide ouders worden verdeeld.

Jaarlijks verlof: Deense werknemers krijgen jaarlijks een verlof van vijf weken. Hierdoor kunnen werknemers tijd doorbrengen met hun gezin of andere mensen die belangrijk voor hen zijn.

Gezondheidszorg: iedereen heeft gratis en gelijke gezondheidszorg. De kosten van de meeste diensten worden betaald via het socialezekerheidsstelsel, via belastingen.

Gesubsidieerde kinderopvang: Deense ouders hoeven maar 30% van de kinderopvangtoeslag voor hun kinderen te betalen, de rest van de kosten wordt gefinancierd door de staat. De kosten voor de kinderopvang voor kinderen onder de drie jaar zijn ongeveer 3726 DKK, dus 499,21 euro. Ouders hoeven hiervan dus maar 149,76 euro te betalen.

Pensioen en ouderenzorg: 65-plussers krijgen ongeveer 1075 euro per maand (met belasting). Daarnaast krijgen de ouderen die geen aanvullend pensioen of ander inkomen hebben, extra voordelen zoals lagere prijzen voor medicijnen.

Het hoge welvaartsniveau van Denemarken zorgt ervoor dat inwoners in het land nog steeds dure spullen kunnen kopen, hoewel Denen volgens cijfers niet lichtzinnig zijn als het gaat om geld uitgeven. “When spend 100 kroner in Denmark, you pay on average just under 31 kroner to the Danish treasury, according to figures from the European Commission. That is significantly higher than the rest of the EU, where on average almost 21 kroner (equivalently) is paid to the treasury. This naturally raises the Danish price level compared to our neighbours in the EU,” legt Kristian Skriver uit, een econoom bij de Deense Kamer van Koophandel in een artikel op de Deense nieuwssite The Local DK.

Het leven in Denemarken en Kopenhagen mag dan wel een stuk duurder zijn dan in Nederland of andere Europese landen, je krijgt er ook zeker iets voor terug. Maar als je hier als toerist komt heb je daar natuurlijk geen boodschap aan.