Interview Magnus Højberg Mernild | Economisch lastige tijden gevolg van ontbreken Russisch gas 

HALSTEREN- Het onafhankelijk worden van Russisch gas lijkt steeds dichterbij te komen, waardoor fossiele energie schaarser en dus duurder wordt. Magnus Højberg Mernild, Hoofd Pers en Communicatie bij de Deense organisatie State of green, ziet ook in dat de burger een economisch lastige tijd tegemoet gaat. Hij probeert dan ook bij State of Green het gesprek aan te gaan met mensen en bedrijven in heel de wereld over onder andere het klimaat en de oplossingen ertegen. 

Gijs van Iwaarden 

Om mee te beginnen, kunt u iets vertellen over de manier waarop State of Green opereert? 

State of Green is een non-profit organisatie, wat betekent dat we tussen de privaatsector en de publieke sector zitten. We zijn begonnen in 2008 net voor de COP-15 (een conventie over biologische diversiteit). We hebben sindsdien twee soorten doelen: De eerste is het promoten van Deense oplossingen en onze kennis op het gebied van klimaat aantrekkelijk maken voor bijvoorbeeld buitenlandse investeerders. Daarnaast willen we mensen inspireren door de kennis die Denemarken de afgelopen vijf decennia sinds de jaren ‘70 opgedaan heeft door te geven. Met het doel om het proces te versnellen. 

Dus State of Green wil een gesprek starten met andere landen zowel binnen als buiten Europa, maar zoals het er nu voor staat gaan wij het niet halen om onder de 1.5 graden Celsius te blijven. Is het praten met andere landen –zoals State of Green dat doet- dan eigenlijk wel genoeg? 

Wijzelf zijn uiteraard niet de oplossing. Maar wat wij doen is een goed voorbeeld van hoe je moet samenwerken met landen en partners in andere landen. We houden ons bezig met bijvoorbeeld de Indonesische overheid, met technische experts van Ethiopië of met de Chinese delegaties etcetera. Wereldwijde samenwerking is de sleutel tegen klimaatverandering. Maar we maken pas het verschil als wij onze know-how implementeren in allerlei landen in de wereld. 

Er landen zijn met minder geld die het moeilijk hebben om iets tegen klimaatverandering te doen. Waar praat je met hen over als zij bijvoorbeeld niet net als in Nederland zomaar een windmolenpark kunnen bouwen? 

Een goed voorbeeld is dat wij de beleidsmakers zoeken in ontwikkelingslanden zoals Bangladesh. Wij bespreken dan met hen wat ze daar nodig hebben of welke klimaat gerelateerde projecten er lopen. Dan nemen wij contact op met onze partners een expertise hebben in het financieren van dit soort projecten. Wij geven aan welke behoeften er zijn in de ontwikkelingslanden en die twee dingen laten wij samensmelten. Daarnaast zeggen veel mensen dat groen worden duur is. Maar als je naar de geschiedenis van Denemarken kijkt dan kan je zien dat groen worden en economische groei zeker wel hand-in-hand kunnen gaan. 

Iets meer recentelijk; er zijn momenteel zorgen over het feit dat het Russische gas misschien afgesloten wordt voor andere landen (in Europa). Is de wereld er momenteel klaar voor om zonder Russisch gas te leven? 

Zoals het er nu voor staat hebben wij gewoon fossiele brandstoffen nodig. Ik denk dat we er relatief snel klaar voor kunnen zijn, maar dan moet eerst het gat gedicht worden. Dan zouden we onze benodigdheden van de Golfstaten moeten halen of tijdelijk uit de Noordzee. Dus het is wel mogelijk, maar burgers over heel de wereld gaan het voelen in hun portemonnee. De energieprijzen stijgen erg snel en iedereen gaat dat voelen. Niemand zal eraan sterven, maar het is een heuvel die we moeten beklimmen. 

In de krant ‘de Volkskrant’ verscheen begin april een artikel met het percentage gasverbruik in Europa per land en hoeveel van dat percentage gas uit Rusland komt. Denemarken verbruikt 11,7% aan gas, maar van dat percentage komt niets uit Rusland. Toch heeft Denemarken zo’n drie weken geleden besloten tijdelijk gas uit de Noordzee in te zetten. Wat zegt dit over de gereedheid van Denemarken op het gebied van gas? 

Je kan op zijn minst zeggen dat Denemarken in de gelukkige positie zit dat ze nog gasvoorzieningen hebben in de Noordzee. Ik denk dat we lichtelijk naïef zijn geweest op het gebied van fossiele brandstoffen als kijkt naar onze aanpak voor de ‘groene transitie’. Maar het is natuurlijk niet mogelijk om van de ene op de andere dag van zwart (fossiele brandstoffen) naar groen te gaan.  

Naïef? Heeft Denemarken dan volgens u fouten gemaakt?  

We konden heel veel dingen beter doen, maar zo gaat dat als je vooruitloopt op een bepaald gebied. Wij proberen dan ook vanuit State of Green te vertellen dat we zowel successen als beproevingen en fouten de laatste 50 jaar hebben gehad. Maar met ‘naïef’ bedoelde ik de manier waarop wij over de groene transitie praten. Nu moeten we van de een op de andere dag van olie en gas overstappen op windmolens. Fossiele brandstoffen moeten niet gezien worden als iets negatiefs, maar als een product dat we tijdelijk moeten toestaan. De groenste, schoonste en veiligste energie die er is, is degene die je niet gebruikt. 

Jullie worden gezien als de koploper terwijl andere landen zoals Nederland hierin achterlopen op Denemarken. Waar ligt dit aan? 

Dat ligt denk ik aan meerdere elementen. De eerste is dat wij dit al voor vijf decennia doen. Het kost tijd om te weten wat je moet doen, om een groen milieu op te bouwen en om de burgers achter dit besluit te krijgen. De tweede –en voornaamste- reden is ons vermogen om in publiek-private samenwerking te handelen, State of Green is daar een goed voorbeeld van. Normaal gesproken heb je een bepaald beleid om een doel te halen, maar wij hebben het omgedraaid. We hebben de private spelers uitgenodigd om met suggesties te komen voor hoe zei het zelf kunnen doen.  

Hoe ziet u de toekomst in als het gaat om het klimaat? 

Er is nu nog veel rumoer. Ik denk dat we ook een paar moeilijke jaren tegemoet gaan. Ook met de inflatie en de oorlog in Oekraïne. Maar als je voorbij die periode kijkt, dan ben ik erg positief. En hetzelfde geldt voor de groene transitie. Want ik denk dat de wereld wel de oplossingen heeft om aan onze ambities te kunnen voldoen. Nu gaat het vooral over het opschalen ervan.