‘Voor mij voelt dit als een weg tussen een volledige transitie en nog steeds blijven wie ik ben’

Tobias Sanders – ook wel T’Aaliyah Mora Jones – danst, zingt, entertaint, naait zijn eigen kleding, maakt zichzelf op als vrouw en rockt daarmee ieder podium nu zo’n anderhalf jaar als drag queen. De 36-jarige entertainer vertelt over zijn weg naar deze kunstvorm. Genderisme heeft hier een grote rol in gespeeld. Een vorm van discriminatie op basis van iemands genderidentiteit.

De interesse voor drag is bij Tobias al vanaf jongs af aan ontstaan. “Ik wilde gewoon jurken, hakken en de Spice Girls nadoen. Mijn vader vreesde voor acceptatie in de maatschappij en wilde mij beschermen; ik kreeg van hem nooit de barbies die ik wilde.” Om deze reden heeft hij deze passie lange tijd onderdrukt. Hij wilde dat zijn ouders en drie broers hem leuk vonden en dat hij niet gepest zou worden. “Als je ouder wordt krijg je het besef dat dit niet de norm is, dus dan ga je je aanpassen.”

Anderhalf jaar geleden heeft Tobias zijn intrede in de drag-community pas gedaan. Tijdens zijn bassischool- en middelbare school heeft hij deze kant van zichzelf volledig weggestopt. Tobias ging mee in de heteronormatieve samenleving en had zelfs een lange tijd een vriendinnetje waar hij ook intiem mee was. “Het is niet alsof die verstopte gevoelens in die tijd ook weg gaan. Zo was ik tijdens die relatie nog steeds verliefd op mijn beste vriend.”

Tobias houdt zich, al voor zijn eerste officiële show als drag queen, bezig met vrijwel alles wat drag omvat. Hij maakt nu bijna al zijn outfits zelf, op enkele misverkiezingenjurken na. Tegenwoordig zijn het nog maar weinig queens die dit zelf doen, of in het algemeen mensen, die nog kleding kunnen naaien. Tobias geeft ook al jaren dansles en neemt nu zanglessen. Hij beschrijft zichzelf ook niet als een typische drag queen. “Ik ben niet hysterisch. Ik ben geen ‘mondige’ queen die grove uitspraken doet, daar hebben mensen vaak een sterke mening over.” Zijn drive is om een ‘mooie’ queen en goede entertainer te zijn. “Zo word ik serieus genomen.” Tobias krijgt, als T’Aaliyah Mora Jones, weleens flirterige berichten via Instagram van heteromannen. “Voor mijn gevoel doe ik mijn werk dan goed. Dat ik zulke berichten krijg, omdat die illusie zo realistisch is als vrouw.” Hij heeft ook het idee dat hij ook om andere redenen met zijn drag is begonnen, ten opzichte van de meeste drag queens. “Het is een weg tussen volledige transitie en nog steeds blijven wie ik ben.”

Onze maatschappij kent nog steeds een binair gendersysteem. Dit houdt in dat er vanuit wordt gegaan dat er twee genders zijn: man of vrouw. Tobias is door zijn biologische geslacht een man, maar voor hem zit er veel meer tussen alleen man ‘of’ vrouw. Tobias heeft zelf nooit een volledige transitie doorgemaakt naar vrouw. Een aantal van zijn vrienden binnen de drag-community hebben dit wel gedaan. Als hij hun verhalen aanhoort, valt hem vooral op dat het veel complicaties met zich meebrengt, en zeker ook psychisch. Voor veel mensen is er een verschil tussen drag en trans, maar je hebt ook redelijk veel transvrouwen in de drag scene. “Steeds meer,” benadrukt Tobias.

Tobias is een lange tijd opzoek naar zichzelf geweest. Na zijn burn-out had hij rust nodig. Zijn burn-out noemt hij liever een ‘man met een hamer’, die je even op je plek zet en zegt dat je rustig aan moet doen. “Dat ik alleen maar aan het rennen ben, en mezelf op een gegeven moment dan voorbij ga rennen. Ik durf nu te zeggen waar mijn grenzen liggen. En ook durven aangeven.” Hij noemt dit zelf een soul searching. Tobias is nog bezig met deze zoektocht, geeft hij zelf aan. “Ik ben nu terecht gekomen in een wereld, van drag, waar ik heel erg gewaardeerd word en volledig mezelf kan zijn. Dit voelt als een begin van een nieuwe fase.”

“Ooit maakte ik me druk om wat anderen mij vonden, maar tegenwoordig geniet ik er juist van. Ja, ga maar weg, denk ik dan. Op het moment dat iemand bij je wil zijn, maar helemaal niet achter het gene wat jij doet staat dan zorgt dat voor negatieve energie.”  De enige manier waarop Tobias zichzelf tegen deze energie kan beschermen door hier extreem in te zijn. “Ik doe dit en anders is daar de deur. Dan ga je uit mijn leven.”

Dat Tobias zich soms nog beperkt voelt in zijn doen en laten binnen de drag scene komt vooral door zijn eigen onzekerheid. “Het is niet per se de buitenwereld, maatschappij of Nederland. De maatschappij is best wel oké, je moet gewoon ballen hebben.”