Stichting HVLV strijdt tegen vuurwerkverbod: ‘Verbod zorgt voor meer overlast’

Laat illegaal vuurwerk onze traditie niet verpesten. Dat is de boodschap van stichting Het Vuurwerk Liefhebbers Verbond (HVLV). Zij zijn voor het behouden van de vuurwerktraditie en vechten tegen het vuurwerkverbod.

24 december 2020 werd de stichting HVLV opgericht, als reactie op het eenmalige vuurwerkverbod dat toen werd ingevoerd. De stichting wordt door veel bedrijven gesteund en werkt samen met de vuurwerkbranche en stichting VuurwerkCheck. Jeffrey Peters, woordvoerder van stichting HVLV: “Wij willen zoveel mogelijk stichtingen, organisaties en bedrijven achter ons scharen, zodat we zichtbaar kunnen maken hoe groot de groep vuurwerkliefhebbers is.”

Het verbieden van al het vuurwerk is volgens stichting HVLV niet de oplossing om overlast en schade tegen te gaan. “Nadat het tijdelijke vuurwerkverbod in 2020 is aangekondigd, lijkt het er steeds meer op dat een verbod op consumentenvuurwerk sommige problemen juist verergert.” Vooral de handel in zwaar illegaal vuurwerk is toegenomen, hierdoor is de overlast van vuurwerk ook toegenomen. “Wij proberen politici en politie te informeren. Door onzekerheid te creëren of er aan het eind van het jaar vuurwerk te koop is, gaan mensen op voorhand al naar de illegale markt. Dat blijkt ook uit de volgende cijfers; afgelopen jaar is 205 duizend kg illegaal vuurwerk onderschept, volgens het Openbaar Ministerie. Er is meer gevaarlijk vuurwerk in omloop en al veel eerder in het jaar. De overlast die ontstaat, treedt veel eerder op en wordt daardoor vaak als meer ervaren.”

Overal waar sprake is van een eventueel lokaal afsteekverbod van siervuurwerk, komt stichting HVLV aan te pas. “Als er bij een gemeente een lokaal afsteekverbod op de agenda staat, proberen wij dat tegen te gaan. We maken dan gebruik van het spreekrecht en informeren de politie en de gemeente daar zo goed mogelijk. Regelmatig zijn ze in gaan zien dat een lokaal afsteekverbod van siervuurwerk niet de oplossing is.” Mede door stichting HVLV, is afgezien van de invoering van een lokaal afsteekverbod in Arnhem, Almere, Ede en Bergen op Zoom.

Rechtszaken

Stichting HVLV heeft afgelopen jaar een rechtszaak aangespannen tegen verzekeraar Achmea. Die ‘een lastercampagne tegen de vuurwerktraditie’ voerde. De Reclame Code Commissie stelde HVLV in het gelijk, de commercial werd als oneerlijk en misleidend gezien en Achmea mocht de reclame niet meer uitzenden.

Ook wilde HVLV, in samenwerking met Belangenvereniging Pyrotechniek Nederland (BPN), een kort geding aanspannen tegen de staat vanwege het landelijke vuurwerkverbod. Uiteindelijk is dit niet doorgegaan omdat er niet genoeg geld werd opgehaald via de crowdfunding actie. Ze verwachtten €70.000 nodig te hebben om alles te bekostigen. Uiteindelijk werd er €37.000 opgehaald via de crowdfunding actie, het bedrag werd terugbetaald aan de donateurs.

Slachtoffers

Deze jaarwisseling zijn er 773 vuurwerk-gerelateerde slachtoffers gevallen in Nederland, dat meldt VeiligheidNL. Ten gevolge van zwaar illegaal vuurwerk waren enkele amputaties, van een of meerdere vingers, noodzakelijk. Het aantal vuurwerkslachtoffers is ten opzichte van vorig jaar meer dan verdubbeld, terwijl er tijdens beide jaarwisselingen een vuurwerkverbod gold. Jeffrey Peters: “Er is deze jaarwisseling gewoon veel meer vuurwerk gekocht en afgestoken dan vorig jaar. In 2020-2021 was er in België een hele strenge lockdown, waardoor daar bijna geen vuurwerk verkocht werd. Dit jaar waren er ook meer mensen op straat; omdat men zich minder goed houdt aan de coronamaatregelen en het zacht weer was. Door deze factoren is er meer vuurwerk afgestoken en zijn er meer slachtoffers gevallen ten opzichte van vorig jaar.” Toch zijn er dit jaar een stuk minder slachtoffers gevallen dan tijdens een ‘normale’ jaarwisseling, zonder (gedeeltelijk) vuurwerkverbod. Al is dit volgens stichting HVLV geen goede vergelijking. “Alle voorgaande jaarwisselingen, die als ‘normaal’ worden gezien, leveren geen representatieve cijfers op. Dat komt door de categorieën vuurwerk die al eerder zijn verboden: vuurpijlen, single shots en knalvuurwerk. Er is de laatste jaren geen enkele jaarwisseling geweest zonder (eenmalige) verkoopverboden, daardoor zijn de cijfers niet representatief. Als we volgend jaar een ‘normale’ jaarwisseling tegemoet gaan, met alleen nog maar veilig en stabiel legaal vuurwerk, zou dat waarschijnlijk zorgen voor nóg minder slachtoffers. Dan kom je onder de 1100 vuurwerkslachtoffers uit.”

Schade

Ook deze jaarwisseling ontstond schade aan auto’s en woningen. Het Verbond van Verzekeraars meldt dat de particuliere schade rond de 10 miljoen ligt. Dit is vergelijkbaar met de schade, bij consumenten, tijdens ‘normale’ jaarwisselingen. Al vindt HVLV dat er niet naar de particuliere schade gekeken moet worden, maar naar de schade aan publieke eigendommen. “De publieke eigendommen, daar kun je de schade tijdens oud en nieuw goed aan pijlen. De verkeersborden, prullenbakken en bankjes die opgeblazen worden. Er zijn veel gemeenten die hogere schades hebben aan publieke eigendommen dan tijdens een ‘normaal’ oud en nieuw. Veel media hebben het over particuliere schade, dat is een ander verhaal. Particuliere schade is schade die per ongeluk veroorzaakt wordt, zoals bij auto’s of fietsen. Die hebben niet zo’n aantrekkingskracht bij vandalen als een bushokje.” De schade aan gemeentelijke eigendommen (publieke eigendommen) is per gemeente gemiddeld 30% gedaald. Het Vuurwerk Liefhebbers Verbond schrijft op hun site het volgende: “Het is opmerkelijk dat er over het algemeen relatief lichte dalingen van schadebedragen zijn. Voorstanders van een verbod op consumentenvuurwerk claimen maar al te graag dat een definitief verbod dé oplossing is om alle schade te voorkomen. Maar hoewel er afgelopen jaar, op het fop- en schertsvuurwerk na, 100% minder consumentenvuurwerk is verkocht, zien de meeste gemeenten slechts een daling in de geleden schade van rond de 30% of minder.”

Zwaar illegaal vuurwerk

Op de vraag waarom vuurwerk zo’n slecht imago heeft gekregen, geeft Jeffrey Peters een duidelijk antwoord: “Dat komt door het zwaar illegale knalvuurwerk, dat zorgt voor overlast. En uiteindelijk zorgt dat bij mensen voor een aversie tegen vuurwerk in het algemeen. Die mensen ervaren een probleem en denken dat het verbieden van legaal siervuurwerk de oplossing is. Dat is ook het enige wat je kan verbieden, wat dat illegale knalvuurwerk is al verboden. Maar met zo’n verbod op het legale siervuurwerk, maak je de overlast alleen maar erger.”

Jeffrey Peters: “De kleine groep, die zwaar illegaal vuurwerk afsteekt, verpest het voor de rest. Die kleine groep wordt niet verhinderd door het permanent verbieden van legaal siervuurwerk. Zij bedienden zich al niet van legaal siervuurwerk, want dat is niet zwaar genoeg om de overlast en schades mee te veroorzaken. Dus uiteindelijk blijf je het probleem houden en wordt de burger, die wél verantwoord met vuurwerk omgaat, gestraft.”

De stichting houdt hoop dat er aankomende jaarwisseling geen vuurwerkverbod is. “Op dit moment zijn de ziekenhuisopnames met corona aan het dalen, uitblijvende ziekenhuisopnames zouden er uiteindelijk voor kunnen zorgen dat er geen medische noodzaak is om het vuurwerkverbod aan te houden.” Ernst Kuipers is de nieuwe Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, hij heeft zich in aanloop naar de jaarwisseling negatief uitgelaten over het vuurwerkverbod. Jeffrey: “Dat Ernst Kuipers die rol heeft zien wij wel als positief. Er zit nu iemand met verstand van zaken.”