“Na 40 weken wachten, kreeg ik ‘excuses voor het ongemak'”

Transgenderhulpverlening

Deze week heeft het kabinet zijn excuses aangeboden voor de oude Transgenderwet, die tot 2014 van kracht was, waarbij transgender personen gedwongen sterilisatie moesten ondergaan. Tegenwoordig is deze wet opgeheven, maar de hulpverlening is nog steeds slecht geregeld volgens veel transgenderpersonen. Isaac Pierens (20) zit momenteel zelf middenin zijn medische transitie (van vrouw naar man) en vertelt hoe de transgender hulpverlening tegenwoordig in elkaar zit. 

Isaac was vijftien toen hij erachter kwam dat hij geboren was in het verkeerde lichaam. Dat was in 2015, een jaar nadat de oude Transgenderwet was opgeheven. “Ik wist dat die wet er geweest was en stond daar absoluut niet achter, ik vond het belachelijk”, vertelt hij. 

Toch was ikals ik tien jaar eerder had geleefdook uit de kast gekomen en in transitie gegaan. Het is onrealistisch om niet in transitie te gaan, maar je wilt dit gewoon zelf bepalen. Het is verschrikkelijk als je, na al die tijd in een lichaam te zitten waar je niet hoortnog steeds geen controle mag hebben over je lichaam. Het is onmenselijk en traumatiserendDaarbij is het ook nog eens onlogisch, want iemand die transgender is zou om geen enkele reden een slechte ouder zijn. Het is gewoon een vorm van discriminatie.” 

Isaac vindt het goed dat het kabinet zijn fouten heeft erkend en zijn excuses heeft aangeboden, met een financiële tegemoetkoming van 5000 euro. “Maar ik denk dat er geen enkele transgender is die nu denkt ‘fijn dat je zoveel van me hebt afgenomen en nu 5000 euro geeft.’ Hetgene dat ik zelf heel erg mis in de excuses is een uitlegWaarom heeft deze wet ooit kunnen bestaan?” 

Waarom heeft deze wet  ooit kunnen bestaan?”

Tegenwoordig is de wet opgeheven, maar Isaac vindt dat het kabinet ook iets moet doen aan de huidige transgender hulpverlening. Daar zijn plannen voorzoals enquêtes en onderzoeken naar bijvoorbeeld zelfmoordcijfers. “Ik vind echter dat dit volledig los staat van de excuses van het kabinet, want het verbeteren van de zorg mag niet als excuus gebruikt worden”, zegt Isaac. 

De huidige hulpverlening 

Laten we vooropstellenik mag niet klagen. Het is mogelijk, er zijn professionals en de kosten worden vergoed”, begint Isaac. “Maar de hulpverlening is nog steeds slecht geregeld. De wachtlijsten zijn levensgevaarlijk lang, doordat er te weinig aanbieders zijn.” Daarmee doelt hij op het monopolie van het VU Medisch Centrum in Amsterdam, waarbij er een wachttijd is van 103 weken voor alleen nog maar de intake, terwijl dit officieel in de mentale zorg binnen 4 weken moet zijn. En dit terwijl de zelfmoordpercentages onder transgenderpersonen hoog zijn: 20 procent heeft wel eens een zelfmoordpoging gedaan. 

Isaac vindt daarnaast de vragenlijsten die je krijgt als je je transitie ingaat erg verouderd. “Er wordt bijvoorbeeld gevraagd naar het opleidingsniveau van je ouders, of je seksuele fantasieën. Dat vind ik onnodig.” 

Isaacs transitie 

Ik zit nu middenin mijn eigen transitie, die begonnen is op 30 september 2018, de dag waarop ik me inschreef bij de organisatie Stepwork. De wachttijd zou daar 30-40 weken zijnTegenover de 103 weken bij de VU leek me dit een goede optie, maar na die 40 weken hoorde ik dat ze het momenteel erg druk hadden met daarbij ‘excuses voor het ongemak’. 

Dat was een harde klap, excuses voor ‘het ongemak’. Dat kan je niet zeggen tegen iemand die elke dag psychisch lijdt omdat hij zichzelf niet ziet in de spiegel, door anderen wordt gezien als iemand die hij niet is. Elke seconde dat je in een verkeerd lichaam zit, is traumatiserend. Daar gaan mensen aan dood, en ik heb heel veel geluk dat ik er nu nog zit, want het was echt op het randje.” 

Ik heb geluk dat ik hier nog zit, want het was op het randje 

Isaac heeft zich daarna aangemeld bij de organisatie T-cedent, een nog kleinere aanbieder met twee psychologen. Zij hadden een wachttijd van 2 weken. “Begin juni 2019 ben ik daar gestart met de diagnostische fase, die voorbij was rond september. Ik mocht alleen nog niet verderomdat T-cendent geen psychiaters had, en ik een onderzoek van een psychiater nodig had, om te kunnen uitsluiten dat ik een persoonlijkheidsstoornis heb. Toen ik dit geregeld had, zou ik doorverwezen worden naar een hormoonarts in Veldhoven, maar deze arts had door drukte een patiëntenstop. Hierna ben ik heel lang bezig geweest met het zoeken naar een nieuwe hormoonarts. Dat was heel frustrerend, want ik kreeg telkens te horen dat ik niet geholpen kon worden.” 

“Ik kreeg telkens te horen dat ik niet geholpen kon worden 

 Uiteindelijk heeft Isaac via zijn zorgverzekering een arts in Rotterdam kunnen vinden, van wie hij de allereerste patiënt was. Op 13 juli 2020 is hij begonnen met zijn hormoonbehandeling en een tijdje geleden heeft hij ook een intake gehad bij een chirurg voor een borstoperatie. 

Mentale impact 

Al dit wachten en het de frustratie van uitstellen en geen arts kunnen vinden heeft een enorme mentale impact, omdat je gewoon het gevoel hebt dat je leven stil heeft gestaan. Ik heb zo vaak gehad dat vrienden vroegen wat een jaar wachten nou uitmaakt in een heel mensenleven, maar dat wachten heeft zo’n impact, vooral op het moment dat het zo uitzichtloos is, dat het levensgevaarlijk is. Dit is de realiteit.”