Zorg in het mbo: schoolgeld betalen terwijl je niet meer naar school kan

Tóch schoolgeld betalen terwijl je langdurig ziek bent. Kan de ziekte voorkomen worden met betere zorg op het mbo?

 Het is niet iets waar je snel aan zal denken, maar de zorg op mbo-scholen is een groot probleem. Onlangs is er een wetsvoorstel naar buiten gebracht dat er jaarlijks 1 miljoen euro extra wordt vrijgegeven. Het geld wordt gebruikt voor studenten die hun studie niet kunnen vervolgen wegens ziekte. Maar is dat genoeg? En wordt dit geld dan wel gebruikt voor de juiste dingen? Zou het niet beter zijn als het wordt gebruikt voor verbetering? Trajectbegeleider (ROC-Nijmegen) Marèse Laumen vertelt over haar baan, de dingen die zij meemaakt en welke rol geld hierin speelt.

 Marèse vertelt nadrukkelijk dat zij géén therapeut is. Niet oordelen en vooral troosten. Dat is dan ook de reden waarom er standaard een doosje tissues op haar bureau staat. ‘’Bijna iedereen komt hier wel snikkend binnen. Maar ik kan niet iedereen helpen. Als het boven mijn pet gaat, stuur ik de student door naar iemand anders. Een schoolarts bijvoorbeeld.’’

Bij mij in het kantoortje

‘’De meeste gesprekken zijn toch wel moeilijk om aan te horen. Ik heb ongeveer 5 meisjes gesproken die simpelweg niet meer wilden leven, en dat aantal alleen al in de afgelopen paar weken. Zij dachten na om zichzelf iets aan te doen. Dan zie je zo’n prachtig meisje voor je zitten, die zichzelf helemaal niet prachtig vindt. Een meisje met zo’n negatief beeld over haarzelf, dat ze vindt dat ze niet meer op deze wereld mag zijn. Zoiets is gewoon heftig.’’

Gelukkig heeft Marèse daarnaast ook hele fijne gesprekken, dat houdt alles in balans. ‘’Wat mij heel veel voldoening geeft, is dat je soms heel veel voor iemand kan betekenen. Mensen zeggen dan ook letterlijk dat ze zichzelf weer goed voelen door de gesprekken.’’

‘’Het heftigste van dit jaar vond ik toen we een suïcidaal meisje kwijt waren. Zij had al eerder een poging gedaan, dus ik vreesde voor het ergste. Dat was de eerste keer dat ik dacht dat ik een telefoontje binnen enkele minuten kon binnenkrijgen met het bericht dat ze dood was. Dat was een heel akelig gevoel die ik niet snel meer vergeet. Ik was er namelijk van overtuigd dat dit meisje zoiets best zou doen. Niemand wist waar ze was.’’ Nog voordat de politie ingeschakeld moest worden, kreeg Marèse telefoon van de moeder: ’we hebben haar’.Na dit incident, volgde er nog een gesprek. ‘’Ze gaf toe dat ze die dag écht zelfmoord wilde plegen. Als wij haar niet hadden gevonden, dan zou ze er nu niet meer zijn geweest.’’

‘’Tot een jaar of drie geleden hadden dit soort verhalen echt een grote impact op mijn privéleven. Ik heb zelf twee dochters dus dan ga je vanzelf steeds meer nadenken en ook dingen beseffen. Het drong tot me door dat dit deel moest zijn van mijn werk, zulke dingen moet ik op mijn werk laten. Als ik de draaideur van mijn werk uitga, dan is het ROC uit mijn lijf. Ik besefte me dat ik het los moest laten, anders kom ik zelf nooit tot rust.’’ Het heeft Marèse veel tijd gekost om dit aan te leren en daar is ze dan ook trots op. ‘’Maar daar heb ik zo’n acht jaar over gedaan.’’

 

Ziek en stoppen

Het gebeurt niet vaak dat een ziekte te erg is om de opleiding niet voort te zetten. Iedereen krijgt een kans en zelfs als je veel problemen hebt, ben je hartstikke welkom. ‘’We doen er alles aan om iemand binnen te houden. Bovendien zit je nog met leerplicht, iedereen onder de 18 is verplicht om naar school te gaan.’’

Het gebeurt misschien twee tot drie keer per jaar dat een student genoodzaakt is om te stoppen met de opleiding. Dat is dan vaak vanwege medische of mentale kwesties. ‘’Als het al zo ver komt, besluiten we dit samen met de student. Het komt dan niet alleen van onze kant.’’

‘’Er moeten heel veel gesprekken aan voorafgaan, moet er besloten worden of iemand van school moet. Wanneer iemand tijdelijk ziek is, zal er worden gekeken of de opleiding ‘op maat’ kan worden veranderd.’’ Schoolgeld wordt nog steeds betaald wanneer een scholier tijdelijk ziek is. ‘’Hoe dat nieuwe wetsvoorstel eruitziet, ziet het er toch veel eerlijker uit. Want anders betaal je schoolgeld, voor een school waar je helemaal niet (meer) naartoe gaat.’’

 

Te veel werk voor te weinig mensen

Marèse ziet graag verandering in de toekomst voor de zorg op het mbo. Er is te weinig ruimte en geld voor voldoende begeleiding. Als een student nu een afspraak zou maken voor een gesprek, is de kans groot dat die student pas in februari of maart terecht kan. De wachtlijsten zijn dus te lang voor mensen die vaak niet langer kunnen wachten. Het zijn serieuze gesprekken. Het is al een enorme stap als een student wil praten. Hij of zij kan alleen maar gedemotiveerd raken van de lange wachttijden. ‘’Er moeten echt meer mensen inzetbaar zijn als trajectbegeleider. Het tekort heeft puur en alleen te maken met geld. Als het geld verdeeld moet worden onder een team mét docenten, dan gaat het onderwijs toch altijd voor. Het klinkt misschien niet logisch, maar die docenten zijn natuurlijk ook hard nodig om de roosters te vullen. Daar staat dan weer tegenover dat je zonder begeleiding veel studenten verliest. Zij stoppen vaak zonder voldoende begeleiding met de opleiding. Dus het is een beetje krom allemaal.’’

Het fonds uit het wetsvoorstel zou studenten helpen door het schoolgeld te vergoeden wanneer iemand te ziek is om school voort te zetten. Marèse is van mening dat dit een goed en eerlijk idee is, maar dat het extra geld toch beter naar de zorg op mbo-scholen zélf kan gaan. ‘’Het is belangrijk dat onze studenten de zorg krijgen die ze verdienen. Als zij dat krijgen, vallen minder studenten uit. Dan zou die extra miljoen niet nodig zijn. Het is gewoonweg veel logischer om het geld te besteden aan de zorg, dat is beter voor de mbo-studenten maar ook de werknemers met een zorg functie.

Bij het werk als trajectbegeleider ligt een burn-out op de loer. ‘’Ik herken bij mezelf ook tekenen van een burn-out. Hierom heb ik al bij mijn collega’s aan de bel getrokken. Voor mij wordt het allemaal teveel. Ik ben, samen met een collega, de enige die zulke gesprekken met studenten kan én mag voeren. En dat op een hele opleiding. Dus daar hoop ik zo graag verandering in te zien. Maar als er geen geld is, houdt het op.’’

 

Door Lise Knipping