Schaatsen op het Riels Laag: levensgevaarlijk of vanouds gezellig?

12 februari – GOIRLE

Door: Indy Naterop

Na lang wachten kon er eindelijk weer geschaatst worden op het beekdal van de Regte Heide in Goirle, het Riels Laag. Van jong tot oud, ijshockeyer, professional of beginner. Het flinke, bevroren natuurmeer stroomde in de namiddag vol met enthousiaste schaatsers. Een zonnige, frisse vrijdag waar niet veel mis kan gaan, zou je denken. Er waren alleen geen toezichthouders aanwezig om een oogje in het zeil te houden. Eén onopvallend wak of ijshockeyongeluk zou tot fatale consequenties kunnen leiden, volgens ex-brandweermeester Jan van den Hoever.

| Props

Het begon allemaal met de winterse buien in het weekend van 6 en 7 februari. Tempraturen daalden tot -10 graden Celsius en het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI) gaf code rood af voor sneeuwstorm Darcy. De laatste keer dat Nederland te maken had met een sneeuwstorm was in 2010. Door de striemende kou kregen natuurplassen de perfecte kans om goed dicht te vriezen. Zo ook het Riels Laag. Deze temperaturen en felle zonnestralen zorgden voor een flinke dosis schaatskoorts. “Het is heerlijk om weer eens met mijn noren op het natuurijs te staan, dat is natuurlijk al best even geleden. Ook is het wel weer eens gezellig om zo veel mensen te zien”, vertelt een 68-jarige schaatsster, ze is warm ingepakt in een felroze fleecejas. Ook tientallen jongeren hebben zich op het ijs verzameld. “Ik vind het wel ‘chill’ om weer eens iets met mijn vrienden te doen. Normaal zouden we voetballen, maar nu gaan we ijshockeyen,” zegt de zestienjarige Sep, waarna hij vlot terug schaatst naar zijn vrienden.

Bij het Riels Laag zijn er geen toezichthouders aanwezig wanneer er geschaatst wordt. Ook is er geen schaatsvereniging aan de tijdelijke natuurijsbaan verbonden, waardoor iedereen die wil, toegang heeft tot de plas. Dit is bij het Bankven, aan de andere kant van Goirle, anders. Daar wordt het ijs regelmatig gecontroleerd en enkel toegang gegeven aan leden. Dat brengt de veiligheid mee, die het Riels Laag mist.

 

Gevaren van het natuurijs

De risico’s van schaatsen op natuurijs zijn altijd aanwezig, volgens Jan van den Hoever, ex-brandweermeester. Echter verschilt het wel of er toezicht is op de natuurplas of niet. Toezichthouders of bestuursleden van een schaatsvereniging hebben namelijk de meeste kennis over hun plas. Dat geeft hun de mogelijkheid beslissingen te nemen over het gebruik van het natuurijs. Zij kunnen bepalen of het ijs dik genoeg is, de weersomstandigheden gunstig zijn en wie er welkom zijn. Bij het Riels Laag was het gemis aan toezicht goed te merken na een rondje op het ijs. De wakken waren al goed zichtbaar geworden en het krakende ijs klonk gevaarlijk in de oren.

| Props

“Wij waarschuwen vooral voor windwakken,” zegt Van den Hoever. “Deze wakken ontstaan door stroming in het water, waardoor het water wel ‘aanvriest’, maar veel te dun is. Daardoor lijken ze op het eerste gezicht onschuldig, maar zijn de wakken verradelijk.” De gepensioneerde brandweermeester heeft, tijdens zijn dienst, meermaals mensen uit het ijs moeten ‘vissen’, met een touw, ladder of reddingsbrancard. “Om iemand te kunnen redden moet het draagvlak groot genoeg zijn, anders brengen we onszelf ook in gevaar en dat is natuurlijk niet de bedoeling.”

IJshockeyen als de Trappers

Twee dagen voor dat de natuurlijke ijsbaan volliep, zijn de eerste fanatiekelingen de bevroren plas sneeuwvrij gaan vegen. “We willen, wanneer het ijs nog wat dikker is, goed kunnen ijshockeyen, daarom maakten we alvast een veldje vrij,” vertelt een enthousiaste ijshockeyende jongen. Deze actie wierp haar vruchten af, want vrijdagochtend lag het ijshockeyveld er perfect bij. Er werd door een groep jongeren ongeveer van tien man fanatiek geijshockeyd. Sommige met eeuwenoude sticks, en andere met flitsende nieuwe hockeysticks. “Eindelijk weer eens iets doen”, werd er gezegd. Hoe later het in de middag werd, hoe meer jongelui het ijs betraden met sticks en pucks. Rond een uur of twee ’s middags stonden er ruim twintig man een partij te spelen, waar bij er flink werd geduwd, hard geschreeuwd en het er fel aan toe ging.

De opkomende populariteit van de oorspronkelijk Canadese sport, komt hoogstwaarschijnlijk door de Tilburg Trappers. De Trappers hebben meerdere landskampioenschappen gewonnen en spelen op dit moment in de Oberliga, het derde niveau van ijshockey in Duitsland. De wedstrijden waren voor de coronacrisis razend populair, vooral bij jongeren. Ook grenst het thuisstadion van de Tilburgse ijshockeyers aan Goirle.

Sprookjesachtige wandeling

Wie op het Riels Laag wil schaatsen, zal ondervinden dat alleen al de wandeling naar de bevroren plas een uitje op zichzelf is. Alle bomen zijn nog ondergesneeuwd en de weg is spekglad. De felle zonnestralen die door de bomen prikken zorgen voor het perfecte sneeuwplaatje. Vanaf de Rielsedijk bereik je na twintig minuten lopen een oud, houten hek waar prikkeldraad omheen is gewikkeld. Na onder het hek door te zijn gekropen, kom je uit bij de plas, die zich nog een paar honderd meter verder uitstrekt. Door de hevige sneeuwval is het hele natuurgebied wit gekleurd. Het Riels Laag ligt in het 849 hectare grootte, natuurgebied de Regte Heide. Het beekdal wordt in het westen van de Regte Heide gevormd door de Oude Leij. De welbekende grafheuvels in het gebied waren compleet ondergesneeuwd en leken op zwarte stokjes die boven de witte heuvels uitstaken