‘Covid heeft voor een dooie boel gezorgd in het hospice en dat is niet wat je voor patiënten wilt’

Denise Vlasblom: 14 december 2021

Eenzame, verdrietige, moedeloze, en angstige patiënten troosten. Bezoekers afwijzen die hun dierbare graag nog willen zien. Helpen bij bezoek inplannen, omdat patiënten maar één bezoeker mogen ontvangen. Dit zijn werkzaamheden die Annette Vekemans erbij kreeg sinds de coronapandemie en de bijbehorende lockdown. Annette is verpleegkundige palliatieve zorg in het hospice De Sporen in Tilburg. Zij werkt hier met terminaal zieke patiënten die, samen met hun naasten, zich voorbereiden op het levenseinde.

 

Is het verblijf in een hospice sinds de pandemie erg veranderd?

Voorheen was er bij ons in het hospice een groepje dat ‘s avonds altijd samen de maaltijd nuttigde in de huiskamer, er werd samen koffie gedronken, er was altijd familie over de vloer van de cliënten en we vierden zelfs feestdagen als kerst met z’n allen. Dit heeft de pandemie in een korte tijd afgesneden.
Nu valt het eigenlijk nog wel mee, maar tijdens de eerste golf was het echt verschrikkelijk voor mensen. Ze mochten maar één bezoeker per dag ontvangen die wel meerdere keren op een dag mochten komen, mits ze tussendoor niet naar een plek gingen waar er veel mensen waren zoals de supermarkt. Daarnaast moesten de bewoners op hun kamer eten om de contacten zo veel mogelijk te beperken. Dat heeft een grote impact gehad op de patiënten.

 

Wat vonden de mensen het moeilijkst?

Mensen hebben natuurlijk hun partner, kinderen en kleinkinderen en dan mag er maar eentje komen. En ja, wie moet er dan komen? Het voortdurend moeten kiezen welke dierbare mag langskomen is heel zwaar. Zeker in de laatste periode van je leven waar je zo veel mogelijk familie om je heen wilt hebben. Familie is dan vaak alles wat je nog hebt. Het werk ben je al kwijt, vrienden en kennissen zie je vaak niet meer en je gezondheid heb je al afgegeven. Het contact met je naasten is er als enige nog. Als dat dan wegvalt is dat eigenlijk onmenselijk.

 

Wat is je opgevallen aan de patiënten tijdens deze zware periode?

Ze vonden het lastig, echt lastig. Mensen waren erg verdrietig, voelden zich onmachtig en eenzaam. Er heerste, toen er nog geen vaccins waren, angst door de beelden op het journaal van mensen die doodziek werden. Ze waren meer moedeloos. Hun stemming dan. Het valt al niet mee om de moed er in te houden als je al zo ziek bent en als je dan ook nog steeds dat negatieve nieuws hoort, maakt dat het niet makkelijker.

 

Wat deed dat met u? Om de patiënten zo te zien.

Je voelt heel erg mee met die mensen. Je probeert je voor te stellen hoe dat is als je in je laatste fase zit en je kan je dierbaren niet meer om je heen hebben. Daardoor voel je mee met de pijn van die mensen. Soms voelde ik onmacht en boosheid wanneer mensen vroegen of er een keer meer bezoek mocht komen. Om iedere keer ‘nee’ te moeten zeggen is heel lastig. Dat wil ik zelf niet. Aan de andere kant wil je toch ook de maatregelen nakomen, je wilt het niet op je geweten hebben dat straks het halve hospice corona heeft.

 

Er wordt gesproken over druk op de zorg; ervaren jullie die ook?

Ja, zeker wel. Niet zo zeer dat we mensen niet konden plaatsen. Ik denk dat er veel mensen niet naar een hospice zijn gekomen met de gedachte: thuis kan ik zo veel bezoekers ontvangen als ik wil en in een hospice is het allemaal beperkt. Het was ook heel opvallend dat we in die periode veel mensen hebben opgenomen met weinig of geen netwerk omdat ze toch zo weinig mensen kenden en dan konden ze net zo goed naar het hospice gaan. Dat viel wel op.

 

Wat waren uw persoonlijke ervaringen van die periode?

Ik vond het heel belastend. Alle gezellige dingen konden niet doorgaan, zoals gezamenlijke kerstviering en de reuring van het bezoek was ook in een keer weg. Het was letterlijk een dooie boel.
Toen de zorgbonus werd beloofd, zei een collega: “Wij horen die eigenlijk niet te krijgen. Wij lopen niet heel de dag in die pakken en we werken niet op de IC.” Daar was ik het helemaal niet mee eens. Ik vind dat wij onze portie ook wel krijgen met bezoekers die wij te woord moeten staan over waarom dingen niet kunnen, cliënten die je gerust moet stellen, moed erin moet steken en troosten. Ik vind dat er een heel takenpakket bij is gekomen, ook al stonden wij niet in de frontlinie.