‘Over homorechten in Polen moet je niet willen schrijven’

De LHBT-gemeenschap wordt langzamerhand geaccepteerd in Gdansk en daarmee is de stad een groot voorbeeld voor de rest van Polen. De voormalige burgemeester, Paweł Adamowicz, die opkwam voor homorechten heeft veel veranderd in de stad. Ieder jaar in Gdansk wordt nu een Gay Pride georganiseerd en de inmiddels voormalige burgemeester van Gdansk liep de Pride zelf ook mee.

 

Gdansk symbool van vrijheid

In 2015 vierde de havenstad een primeur: een mars voor homorechten die ongeveer duizend deelnemers trok. Gdansk, de stad die aan de Poolse kust ligt, staat bekend als de eerste stad in het land. ‘Gdansk is een symbool van vrijheid’, zegt psychologe Marta Kosinka. Dat is niet in de laatste plaats te danken aan de voormalige burgemeester Adamowicz. Hij was sinds 1998 burgemeester van de stad en stond bekend als een progressieve burgemeester die opkwam voor homorechten en minderheden binnen de samenleving. Het is dan ook niet gek dat hij de Tricity Equality March opende met de woorden: ‘Liefde kan alleen maar met elkaar verbonden zijn’.

 

Voormalige burgemeester Adamowicz

De slogan beschrijft waar de Adamowicz voor stond. Hij introduceerde impopulaire onderwerpen in het publieke debat zoals vluchtelingenhulp, immigrantenintegratie en dus ook de rechten van de LGBT-community. Het doel van hem was het aankaarten en het voortdurend overschrijden van ‘onmogelijke’ grenzen. Hij wilde graag ‘onhaalbare’ doelen stellen en actie ondernemen om deze doelen toch te kunnen bereiken. Adamowicz – trouw aan zijn overtuigingen en waarden – veranderde zijn opvattingen door ervaringen en ontmoetingen met mensen. De ruimte van vrijheid, gelijkheid en solidariteit werd op deze manier verbreed. Door de Solidarity Movement en de stem van deze voormalige burgemeester is de stad Gdansk nu een van de uitzonderingen in Polen. Dit jaar wordt er zelfs weer een Gay Pride georganiseerd, iets wat in de rest van Polen nog wel even op zich kan laten wachten.

 

LHBT-gemeenschap wordt niet erkend

Polen beperkt grondwettelijk het huwelijk tot man en vrouw. Er zijn wel pogingen gedaan om wetten aan te nemen om de LGBT-gemeenschap in Polen te beschermen tegen discriminatie en geweld. Ondanks deze pogingen is dit nergens op uitgelopen en Poolse homoactivisten melden dat het nog steeds niet goed gaat qua homorechten in het land. De LHBT-gemeenschap wordt in Polen nog steeds niet officieel erkend als minderheid waardoor discriminatie en pesterijen niet of nauwelijks worden bestraft. Uit onderzoek in alle EU-landen blijkt dat LHBT’s in Polen het slechts af zijn en Amnesty International, een wereldwijde beweging die strijdt voor mensenrechten en tegen onrecht, laat mij zelfs weten: ‘over homorechten in Polen moet je niet willen schrijven.’

 

LGBT is van oorsprong een Engelse afkorting die staat voor Lesbien,Gay,Bisexual en Transgender. Homoseksuele jongens en meisjes zijn jongeren die zich uitsluitend of vooral aangetrokken voelen tot personen van hetzelfde geslacht. Biseksuelen jongeren voelen zich zowel tot jongens als tot meisjes aangetrokken. Transgenderjongeren zijn jongeren die zich niet (geheel) identificeren met het geslacht dat hen bij de geboorte is toegewezen. Ze zijn bijvoorbeeld bij de geboorte als jongen geregistreerd, maar voelen zich meisje of andersom.

 

Geen subsidies voor homorechten-organisaties

In 2017 stemde het Poolse parlement nog tegen de invoering van het geregistreerde partnerschap voor homostellen. Als een van de weinige Europese landen heeft Polen geen enkele wettelijke erkenning. De Poolse regeling heeft in 2017 zelfs een wet aangenomen die het mogelijk maakt om homo-organisaties buiten te sluiten van het aanwijzen van subsidies. Homorechten-organisaties zullen hun werk zo niet of nauwelijks kunnen uitvoeren.

 

Polen lijkt een strijd te voeren tussen voor-en tegenstanders va LGBT-rechten. Homoseksualiteit ligt nog steeds gevoelig in het katholieke Polen. Regeringspartij PiS voert geen openlijke campagne tegen LGBT’s, maar is fel tegen wettelijke erkenning van deze groep. Toch zijn er steeds meer politici en bestuurders voor het erkennen van seksuele minderheden. Vorige zomer werden er vergunningen afgegeven voor het houden van Gay Prides in twaalf steden, waaronder dus in Gdansk.