Feeststemming Zoo Gdansk om ‘Sensation White’

 

 

Onlangs maakte zij haar entree voor het grote publiek: de uiterst zeldzame Afrikaanse albinopinguïn. De witte zeevogel met roze ogen is al in december van het vorige jaar geboren, maar moest eerst aansterken voordat zij kon worden getoond. Eerder zijn er in Antarctica lotgenoten gespot in het wild, echter zijn deze ‘albino’s’ wit met lichtbruin en dus niet helemaal wit. Dit exemplaar is één van de eerste gespotte albinopinguïns. Dat is niet gek, want het albinisme wordt onder vogels door John Miller, Interpretive Center Manager bij Missouri Department of Conservation, geschat op één op de achttienhonderd geboortes, alhoewel er onder pinguïns geen specifieke cijfers bekend zijn. De laatste ‘echte’ albinopinguïn heette Snowdrop en werd in 2002 gebroed in Bristol Zoo Groot-Brittannië. Dit wondertje werd niet oud: hij overleed binnen twee jaar. Het lijkt er dus op dat er veel komt kijken bij het verzorgen van bedreigde diersoorten en in het bijzonder een ‘bedreigde’ albino.

Foto: Zoo Gdansk

Fokprogramma’s

Het nog naamloze chordadier weegt een halve kilo, is 28 centimeter groot en woont in Gdansk Zoo, die haar deuren opende in 1945 en tevens tot een van de grootste dierentuinen van Polen behoort. Deze Poolse dierentuin uit Gdansk is, net als enkele andere Poolse dierentuinen, aangesloten bij European Association of Zoos and Aquaria (EAZA). Dit is een samenwerkingsverband tussen ruim driehonderd dierentuinen in Europa. Deze dierentuinen fokken en ruilen dieren met elkaar op advies van een coördinator. Het ruilen van de dieren wordt gedaan om het fokprogramma het best tot zijn recht te laten komen en om er voor te zorgen dat dierentuinen genoeg dieren hebben om te kunnen fokken. Bij het ruilen komt er geen geld aan te pas om handel in wilde dieren te voorkomen. Het doel van de dierentuinen die aangesloten zijn bij EAZA is om de gebroede dieren uiteindelijk uit te zetten in het wild om zo positief bij te dragen aan de totale populatie van de gefokte diersoort. Om als dierentuin bij de EAZA aan te mogen sluiten moet de desbetreffende organisatie zich aan strenge richtlijnen houden bij het houden van de dieren. De dierentuin fokt dan met veel andere dieren ook via EAZA. Deze strenge richtlijnen gelden dan ook niet specifiek voor bedreigde diersoorten, maar ook voor minder zeldzame organismen. Een voorbeeld om aan de norm te voldoen is het elke dag controleren van de gezondheid van de dieren. Verder moeten de dieren veilig zijn in alle opzichten en mogen de dieren niet worden uitgelokt voor en door de toeschouwers. Michal Tarkowski, directeur van Gdansk Zoo, merkt dan ook op dat de belangrijkste rol van zijn, en eigenlijk van iedere moderne dierentuin, onderwijs, natuurbehoud en wetenschap is.

Dierentuinen binnen EAZA fokken dieren via het European Endangered Species Programme (EEP). Hier onder vallen een reeks fokprogramma’s voor (bedreigde) diersoorten. Gdansk Zoo neemt onder andere dus deel aan het EEP voor de Afrikaanse pinguïn en fokt deze diersoort dus veel en regelmatig. Ook Nederlandse dierentuinen werken via EAZA en EEP. Artis is bijvoorbeeld een coördinator van de fokprogramma’s van de zwartvoetpinguïn, de Javaanse kleine kantjil en de ijsbeer. Verder neemt de Nederlandse organisatie deel aan veertig EEPS. Gdansk Zoo neemt dus onder andere deel aan het EEP voor de Afrikaanse pinguïn en fokt deze diersoort dus veel en regelmatig.

 

Overlevingskansen

In het wild zal het onwaarschijnlijk zijn dat je een albinopinguïn treft: door de witte huid zijn ze in de eerste plaats een makkelijke prooi voor roofdieren. Tevens worden ze vaak afgestoten door andere pinguïns en door hun moeder omdat ze anders zijn, waardoor de kans op overleving klein is. De pinguïn in Gdansk heeft meer geluk: hij is niet geboren in het wild, hij is niet afgestoten door zijn moeder en hij heeft zelfs twee vrienden waardoor op dit moment alleen zijn albinisme een aandachtspunt is. Tarkowski heeft alle vertrouwen in de overlevingskansen van het unieke vogeldier: “De pinguïn zou in de toekomst problemen kunnen krijgen met zijn ogen en/of zijn huid door de blootstelling aan de zon, maar dit hoeft in onze accommodaties geen groot probleem te worden omdat een groot deel van onze accommodaties voldoende schaduw heeft om onze pinguïns te beschermen tegen de zon. De rest van zijn gezondheidspreventieprogramma is hetzelfde als die voor alle andere pinguïns. Wel is de pinguïn uitgesloten van het fokken vanwege de EAZA-standaarden.” Hierna stelt hij dat de dierentuin een geschikte plek is voor de albino omdat buiten het feit dat zijn ouders er wonen en hij al ‘vriendjes’ heeft, er al veel Afrikaanse Pinguïns zijn gefokt in de Poolse dierentuin en ze dus precies weten waar de bedreigde diersoort behoefte aan heeft. Ten slotte heeft de directeur vertrouwen in de acceptatie van de pinguïn binnen de groep: “Zij heeft een speciale behandeling nodig tijdens het introduceren aan de groep en die krijgt ze dan ook: we introduceren haar langzaam aan de groep. In het begin zal de groep de albino enkel kunnen zien, zodat ze aan elkaar kunnen wennen. Langzaam wordt dat opgebouwd en waarschijnlijk zal de groep uiteindelijk normaal contact kunnen onderhouden met de albino.

 

Afrikaanse albinopinguïn hartstikke welkom

De Afrikaanse pinguïn leeft slechts in een klein gebied aan de kust in het zuiden van Afrika. Het leven van deze soort wordt bedreigd door verschillende factoren; de verandering van het klimaat en leefomgeving, olieboring en afgenomen voedselbronnen spelen hierin een grote rol. Naar schatting van het International Union for Conservation of Nature and Natural Resources (IUCN) Rode Lijst van Bedreigde Diersoorten zijn er nog ongeveer 50.000 individuen over in het wild en het aantal is niet stabiel. De dierentuin laat dan ook in een blog op hun site weten dat ze blij zijn met de albino omdat elke geboorte een succesverhaal is, vooral als het een bedreigde diersoort betreft. ‘We hopen het beste voor haar en geven haar de speciale zorg die ze nodig heeft.’