De islam en kerst

De islam en het Kerstfeest

Kerst is niet het eerste feest waar men aan denkt als er gedacht wordt aan de islam. Toch zijn er veel moslims die daadwerkelijk kerst vieren. Dit heeft te maken met het gegeven dat Jezus, net als in de Bijbel, ook in de Koran voor komt. Islamdeskundige Enis Odaci legt uit waarom kerst juist wel bij de islam past.

Wie bent u?
‘Mijn naam is Enis Odaci, van origine ben ik Turks. Ik ben als zoon van een gastarbeider uit Turkije naar Nederland gekomen en heb mij gespecialiseerd in verkeerskunde.
Na 9/11 kwamen mensen in mijn omgeving met vragen over wat de islam precies inhield en eigenlijk had ik hier niet echt antwoord op. Als moslim moest ik me opnieuw verdiepen in de islam. Ik ben vervolgens Arabisch gaan leren, op een gegeven moment kwam ik op een punt dat ik een keuze moest maken tussen islamdeskundige of verkeersdeskundige en toen heb ik besloten om verder te gaan als islamdeskundige.’

Waarom vindt u dat het Kerstfeest juist wel bij de islam past?
‘Met het Kerstfeest wordt de geboorte van Jezus gevierd, dit is een tijd van hoop, licht en blijde verwachtingen. Jezus is deze hoop. Jezus is in de islam ook heilig, net als in het christendom. In de Koran is Jezus een heel belangrijke profeet, alle moslims erkennen Jezus en eren Jezus. Moslims vieren tijdens kerst dus de geboorte van een er belangrijke profeet.’

Waarom hebben sommige moslims dan toch een probleem met het vieren van kerst?’
‘Waarschijnlijk gaat het dan om de vorm van het vieren van kerst van tegenwoordig. De associatie is natuurlijk dat Mohammed bij de islam hoort en Jezus bij het christendom. Dan ontstaat er een kloof omdat voor christenen alles om Jezus draait. Voor moslims is Jezus niet het absoute middelpunt. Daarom vieren we niet de manier van kerst op de manier hoe christenen het doen, bijvoorbeeld via een kerkdienst ter ere van Jezus. Maar moslims kunnen prima een kerstboom plaatsen, want dat is niet gelijk aan het houden van een. Het stilstaan bij de geboorte van een van de grootste profeten in de islam, Jezus, daar kan helemaal niks mis mee zijn. Maar als je het culturele van nu, het cultureel christendom, met alles wat erbij is gekomen plakt op de islam, dan matcht dit niet meer. Dat heeft puur te maken met dat de cultuur van kerst nu heel anders is dan vroeger. Er zitten nu veel meer christelijke elementen bij dan vroeger. Als christenen bijvoorbeeld zeggen dat Jezus God zelf is, dan geloven moslims dit niet. Dit is een stap te ver en vaak de reden waarom moslims geen kerst vieren. Maar ik zeg dan: geen enkele moslim kan ontkennen dat Jezus geboren was en dat hij een heel belangrijke profeet was, dus vier zijn geboortedag. Maar als je Jezus zo belangrijk vindt dat je hem God maakt, dan is dat iets voor anderen en niet iets voor moslims.’

Wat is dan toch de reden dat er steeds meer kerst gevierd wordt onder moslims?
‘Veel moslims hebben kinderen op openbare of christelijke scholen. Hierdoor groeien kinderen op met deze cultuur, hierbij hoort dus ook het Kerstfeest. Ouders krijgen hier soms ook weer wat van mee waardoor het thuis ook gevierd wordt en aandacht krijgt.’

Viert u zelf ook kerst? En op welke manier viert u kerst?
‘Wij vieren kerst wel, maar niet met cadeaus. Sommige Moslims zullend dit wel doen maar dit is niet het belangrijkste rondom kerst. Ook doen wij dat niet omdat wij al twee cadeaumomenten hebben in december, namelijk Sinterklaas en oud en nieuw.’

Vindt u dat in principe elk religieus feest in elke religie gevierd kan worden?
‘Religieuze feestdagen uit het jodendom, christendom en islam zijn na elkaar ontstaan. Eerst heb je de joodse tradities, dan de christelijke tradities en daarna de islamitische tradities. Hierdoor zie je binnen het jodendom en het christendom bepaalde overlappingen van feesten. Islamitische feestdagen vallen soms samen met de christelijke- en joodse feestdagen. Binnen de islam zijn er verschillende stromingen, ik kom uit het Alevitisme, dit is een stroming waarbij we bijna alle grote feestdagen uit het christendom vieren en ook een heleboel feestdagen uit het jodendom. Het hangt er dus vanaf uit welke stroming je komt of je deze feestdagen dus wel of niet viert. Je hebt nieuwjaar, geboortes van profeten, Mozes heeft enkele feestdagen, Het openbaren van de Thora, de Bijbel en de Koran, het offer van Abraham, enz. Deze dagen worden zeker binnen de islam ook herinnerd. De joodse en christelijke kalender zijn zonnekalenders, die gaan uit van 365 dagen. De islamitische kalender is een maankalender. De zonnecyclus is 30/31 dagen per maand en de maankalender is 28/29 dagen per maand. Wat er dan gebeurt is dat islamitische feestdagen elk jaar 10 dagen eerder gevierd worden als je de zonnekalender aanhoudt. Hierdoor is het dat feestdagen in de Islam elk jaar steeds eerder plaatsvinden. Maar bijvoorbeeld christelijke feesten worden wel gewoon gevierd op de dagen volgens de kalender die nu gehanteerd wordt.’

Welke boodschap zou u persoonlijk mee willen geven aan mensen over dit onderwerp?
‘Ik vind het belangrijk dat de mooie verhalen en tradities uit het geloof niet vergeten worden. Het christendom, het jodendom en de islam lijken als je alleen de media volgt op een setje van regels en uiterlijke kenmerken zoals hoofddoeken, maar het is zo veel meer. De basis van elk geloof is verhalen vertellen. Elk geloof is gebaseerd op verhalen en elk geloof zit bom vol verhalen. Een preek is een verhaal, een vrijdagsdienst is een verhaal, in de avond leest men verhalen voor aan kinderen. Verhalen zijn datgene wat mensen met elkaar verbindt, en als we die verhalen vergeten en alleen nog maar een kerstboom plaatsen zonder het verhaal te kennen, zijn we alleen nog een leeg omhulsel. Dat is wat ik graag wil meegeven; ken de verhalen.’

Quote:
‘We zijn gevoelig voor verhalen, we geven elkaar aandacht als we elkaars verhalen kennen. Je hebt geen aandacht voor mij als je alleen maar naar mijn kleren kijkt.’ – Enis Odaci