‘HET IS GOED AFGELOPEN, MAAR HET WAS WEL KANTJE BOORD’

Door Sam van Ierssel

Ondanks de verhoogde leeftijdsgrens van alcohol in 2014, is het aantal jonge comazuipers weer toegenomen; 2016 waren er 791 gevallen, in 2017 waren dit er 860. In sommige ziekenhuizen is er door dit grote aantal een alcoholpoli opgezet. Het Diakonessenhuis in Utrecht heeft er ook een, Rutger van Ree werkt op de afdeling als kinderarts. Hij krijgt dagelijks te maken met extreem drankgebruik onder jongeren. Wat is comazuipen precies en wat zijn de gevolgen?

Meer info over de verhoogde leeftijdsgrens van alcohol? Klik hier! 

Comazuipen betekent volgens Van Ree ‘het drinken van zoveel alcohol in een korte tijd, waardoor je niet reageert op stemmen of een prikkel van pijn.’ ‘’Je ligt gewoon echt in coma. Je kan niks, doet niks, voelt niks en niemand kan je wakker maken. Je ligt gewoon in een hele diepe slaap.’’ De kinderarts vertelt dat het erg gevaarlijk is, omdat er een kans is dat je ademhaling of hart stopt.

‘’Voordat de jongeren in coma raken moeten ze vaak overgeven,’’ aldus Van Ree. ‘’Als je moet overgeven terwijl je op je rug ligt en je raakt in coma, dan heb je kans dat je stikt in je braaksel. Het is daarom wel fijn dat de jeugd vaak drinkt in groepsverband, zo is er altijd wel iemand die de comazuiper op zijn zij legt als hij moet braken. Hierdoor komt het niet vaak voor, maar het is wel een risico.’’

Van Ree vertelt dat de jongeren die binnenkomen meestal een promillage van tussen de 1,6 en 2 hebben. ‘’Vroeger dronk de jeugd bier. Het lukt je nooit om tien biertjes zo snel te drinken dat je in coma raakt, je maag kan dat niet aan. Tegenwoordig drinkt de jeugd sterke drank, ik denk dat dit de boosdoener is; je krijgt hierdoor in een korte tijd grote hoeveelheden alcohol binnen.’’

Het alcoholpromillage is het volumepromillage alcohol in iemands bloed. Van Ree vergelijkt het promillage waarmee de jongeren binnenkomen met ongeveer tien glazen bier. Bij een promillage van 0,5 mag je niet meer rijden. Meer info over alcoholpromillages? Klik hier!

‘’Er kwam een keer een meisje van 16 jaar de Spoedpost binnenlopen die haar vriendin in een winkelwagentje duwde. Het meisje in de wagen lag in coma, dus wij tilden haar eruit en namen haar mee. Daarna viel het meisje dat de wagen duwde in coma. Het gebeurt vaak dat de jongeren zo snel drinken, dat de hersenen van het een op het andere moment ‘uit gaan’. Ze vallen dus in één keer in coma.’’

Het Diakonessenhuis krijgt over het algemeen jongeren van tussen de 13 en 17 binnen. ‘’De jongste persoon die wij behandeld hebben was 8 jaar. Hij lag niet echt in coma, hij was erg dronken.’’ Er komen ongeveer evenveel jongens als meisjes binnen op de alcoholpoli, maar meisjes zijn wel vatbaarder voor het comazuipen. ‘’Zij hebben minder drank nodig om in coma te raken, omdat hun lichaam anders is opgebouwd. Jongens kunnen nu eenmaal beter tegen drank.’’

‘’In 2014 heeft de overheid de leeftijdsgrens verhoogd van 16 jaar naar 18, het aantal comazuipers steeg toen,’’ aldus Van Ree. ‘’Vroeger dronk de 16- of 17-jarige in de kroeg, zij kregen bier of wijn. Dat dronken ze rustig, omdat ze dat mochten. Nu drinken de jongeren sterke drank, en zij drinken dit snel omdat ze dit stiekem moeten doen. Daar gaat het mis.’’

Per week worden er in de samenwerkende ziekenhuizen in Utrecht drie of vier jongeren opgenomen met een alcoholvergiftiging. De jongeren komen een aantal weken later terug op de poli voor een gesprek met een van de kinderartsen. ‘’We vertellen ze wat drank met je hersenen en lichaam doet, wat ze niet moeten doen en waarom het bij hen is gebeurd.’’

Het comazuipen is schadelijk voor de hersenen van de jongeren. ‘’Je hersenen ontwikkelen zich nog tot je 23 jaar bent, als je dit vaker doet bestaat er een kans dat je minder goed leert en dat je geheugen verslechtert.’’ Als het eenmalig gebeurt, is het moment zelf volgens Van Ree gevaarlijk omdat je niet weet wat je doet. ‘’Toen ik nog op de Intensive Care werkte, kwam er een meisje van 15 binnen die dronken op een schutting was gaan staan. Zij viel eraf en belandde op een fietsstang, hierdoor brak haar rug op drie plekken. Het is goed afgelopen, maar het was wel kantje boord.’’

Op feestdagen heeft het ziekenhuis altijd veel comazuipers, maar tijdens Koningsnacht 2018 was het extreem. ‘’Wij hadden zeven comazuipers op de Spoedeisende hulp. Ik heb die nacht vijf jongeren moeten weigeren, we hadden dus in totaal twaalf meldingen gehad. Ik sprak later een vader die zijn zoon in coma uit de stad had gehaald en het verbaasde hem dat het er ‘maar’ twaalf waren; ze lagen overal. Een groot deel komt dus niet eens naar het ziekenhuis, maar wordt thuisgebracht en op bed gelegd.’’ Van Ree denkt hierom dat ze maar een deel van de comazuipers in ziekenhuizen zien.

Het drinken van de comazuipers gebeurt altijd stiekem. ‘’Ze doen dit bijvoorbeeld achter een heg of in een steeg. Het gebeurt ook soms bij mensen thuis, als de ouders weg zijn; dan gaat hun drankkast open.’’ De ouders van de comazuipers vertellen Van Ree dan ook altijd dat ze het nooit van hun zoon of dochter hadden verwacht. Het is voor ouders belangrijk dat ze met hun kinderen praten over alcohol.

Het verhogen van de leeftijdsgrens van alcohol is volgens Van Ree wel goed, maar hij weet niet of het per se ‘NIX18’ moet zijn. ‘’Dan heb je een grotere kans dat ze het juist doen. Maar we moeten het ook niet stimuleren, want het is niet goed. Ik vind dat heel erg lastig.’’

Als ik vraag naar de toekomst van het comazuipen, weet hij één ding zeker. ‘’Het comazuipen zal nooit helemaal ophouden. Er zal ooit een besef komen dat drank slecht is, wanneer dat is weet ik niet. Ik denk dat het aantal comazuipers zal afnemen als dat besef er eindelijk is.’’