Carbidschieten: “Je moet dondersgoed weten waar je mee omgaat, dat is het belangrijkst”

Door Joppe te Lindert

Carbidbussen. Bovenop de bussen ligt het carbid. Foto: Joppe te Lindert

Arthur Reijnoudt (48) schiet al meer dan dertig jaar carbid. Op oudejaarsdag doet hij carbid in een melkbus met wat water. Vervolgens dicht hij het geheel af met een bal. Dan houdt hij er een vlammetje bij. Binnenin de bus ontploft een mengsel van lucht en acetyleengas. Een enorme knal is te horen. Tientallen meters verderop valt de bal op de grond. Hoe gevaarlijk is carbidschieten?

Ooit raakte hij in Lichtenvoorde, in de Achterhoek, op een weiland gefascineerd door een paar mannen die er carbid stonden te schieten. “Ik snapte er helemaal niks van. Er was een brokje prut waar ze water overheen gooiden en dat ze vervolgens in de bus stopten. Dan wachtten ze eventjes met hun biertje in de hand om vervolgens de bus aan te steken, en dan: Bam! Een knal.”

Vuurwerk steekt hij nooit af, daar heeft hij niks mee. “Vuurwerk is zo makkelijk, je steekt een lontje aan en het knalt of er komt iets uit, dat maakt vuurwerk zo onvoorspelbaar. En daar zit het grote verschil met carbidschieten, daarbij heb je zelf in de hand wat je doet.” Arthur is kritisch. “Het is en blijft een explosief, dat gaat hard. Die verantwoordelijkheid moet je dragen en dat gaat boven alles, je kunt niet even achterover gaan zitten met carbidschieten. Houd goed in de gaten wat er aan de hand is, weet welke bussen geladen zijn en waar iedereen loopt. Bij twijfel kun je niks doen, dat is het voordeel. Ook verschilt het van elkaar in het feit dat vuurwerk rondzwerft en carbid niet. Carbid wordt constant vanaf hetzelfde punt afgestoken.”

Het is niet zonder gevaren. Jaarlijks belanden mensen in het ziekenhuis door steekvlammen, rondvliegende deksels of een bal in het gezicht. Arthur vindt het schieten niet gevaarlijk. “Je moet wel weten waar je mee werkt, dan is het onschuldig. Iedere vakman moet zijn vak verstaan, zoals een timmerman en een smid. Je moet heel goed weten waar je mee omgaat, dat is het belangrijkst.” Bij Arthur is het al die jaren één keer bijna verkeerd gegaan. “Dat weet ik nog dondersgoed, iemand dacht leuk te zijn. Hij liep rond met een geladen bus op zijn schouder. We zijn echt heel boos geworden en hebben hem van het terrein gebonjourd.”

De knal op zich verschilt ook, aldus Arthur. “Die hele harde felle vuurwerkknallen, dat vind ik helemaal niks.” Waarom houdt hij dan wel van carbid? “Omdat die knallen anders zijn, socialer. Mensen gaan bij carbid staan omdat het niet zo extreem is voor het gehoor, het is een knal die wél geaccepteerd wordt. Anders waren de mensen al lang weggeweest.” 

Arthur vertelt ook over het alsmaar groter worden van het carbidschieten. Over bussen die qua inhoud groeien en groeien. Over mensen die zelf constructies bedenken.“Er wordt soms met leidingen gewerkt. Ze zetten dan een acetyleentank neer bijvoorbeeld, zodat je constant gas hebt. Dus kun je bus na bus vullen en op een knopje drukken om ze te laten knallen. Houdt het bij het gewone. Het liefst met een houten panlat, een jutezak met diesel eroverheen zodat die langer brandt, dat is het mooiste. Maak het niet groter dan het is.”

Reijnoudt is het in die zin eens met de gemeenten in de Achterhoek die de inhoud van de bus vanaf volgend jaar aan banden willen leggen. De grootte ‘melkbus’ wordt de max. “Ik ben er zelf ook wel van, steeds een grotere bus, daar moet je mee uitkijken. Als het dan een keer misgaat, dan zeggen ze: afgelopen. Daarin geef ik de gemeente gelijk. Om carbidschieten leuk te houden heb je geen tank nodig met een lengte van zes meter. Ik hoop dat de traditie binnen de perken blijft.” Daarbij voegt Arthur dat de grootte van de knal niet het allerbelangrijkst is. “Hij hoort erbij, maar is niet bepalend, het is het geheel bij elkaar. Het sociale is belangrijker dan de knal. Wat is er nou mooier dat met een clubje bij een vuur te staan en om de zoveel tijd een lekkere knal?”

Hoelang wordt er nog carbid geschoten? Arthur weet het niet. “Stel dat je een carbidverbod krijgt, dan pakken ze iets sociaals af, dan blijven ze het toch doen. Wel denk ik dat het binnen nu en 25 jaar helemaal aan regels gebonden is.” Mocht zo’n verbod er toch komen, dan is Arthur overigens niet van plan zich er aan te houden.

Voor meer info:

Technische uitleg over carbidschieten: https://www.dvhn.nl/drenthe/Carbidschieten-waar-komt-dat-eigenlijk-vandaan-En-hoe-zorg-ik-voor-zon-flinke-knal-infografiek-22780601.html

Carbidschot: https://www.zapp.nl/checkpoint/gemist/POMS_EO_485088

Nieuwe regels grootte bus in de Achterhoek: https://www.gelderlander.nl/achterhoek/achterhoek-legt-carbidschieten-aan-banden~a96deeb9/