Verduurzaming openbaar vervoer Eindhoven staat niet stil

De verduurzaming van het openbaar vervoer is in volle gang. Eindhoven is sinds het Bestuursakkoord in 2016 om het ov milieuvriendelijk te maken hard op weg, voornamelijk met elektrische bussen.

Freek Savenije

Op het grote busstation van Eindhoven achter het treinstation is het een komen en gaan van bussen naar alle richtingen van de stad en omgeving. Veel passagiers zijn druk bezig met het vinden van hun bus. Sommige rennen nog net als een atleet op de honderd meter sprint naar hun bus om hem te halen.

Sommige bussen zijn geruisloos dat is te merken als je tussen twee bussen staat waarvan er een elektrisch is en de ander niet. De elektrische is stil en daarvan hoor je hoogstens het slibben van de banden over het asfalt wanneer er een bocht wordt gemaakt. De andere bus maakt in vergelijking aardig wat lawaai. Zo hoor je dat doormiddel van luchtpompen de bus kan balansen dat geluid lijkt op een achtbaan die tot stilstand komt na hevig ritje. Zodra de bus begint te rijden hoor je de motor. Bij stilstand niet aangezien de bussen sinds een paar jaar een start-stopsysteem hebben waarbij het onnodig is om bussen stationair te laten draaien.

Fred Tilburgs is woordvoerder van Transdev en Hermes. Hij is de spreekbuis naar de wereld over de transitie naar schone bussen in Zuidoost-Brabant. Hij zegt: ‘’de reactie van de eerste lichting bussen in 2017 werd goed ontvangen door het publiek.’’ Volgens peilingen die Hermes heeft laten verrichten onder reizigers werden de bussen als ruim en comfortabel ervaren. Tilburgs: ‘’ze zijn ook echt stil. Alleen de verwarming in bus hoor je soms nog.’’

Eerder zijn in Nederland al andere pilots gedraaid om te kijken wat de schoonste en beste manier is om het busvervoer te verduurzamen. In Arnhem en Nijmegen zijn proeven geweest met bussen op relatief schoon gas. Tilburgs vertelt daarover: ‘’deze proeven waren leerzaam en bussen op gas zijn beter voor het milieu dan op diesel maar nog uitstootvrij.’’ Mede door deze probeersels is gekozen om een grote proef met elektrische bussen te houden. Dit geschiede in Eindhoven.

Eindhoven heeft de grootste elektrische bus vloot van Europa. Van het totaalaantal bussen worden er in de loop van de komende jaren meer elektrisch. In totaal kwamen er 43 elektrische bussen over 7 à 8 lijnen in 2017. Tegenwoordig zijn dat er 203 zijn geworden over natuurlijk meer trajecten.
Zodra een bus vertrekt rijdt hij dreigend af op het publiek dat staat te wachten en draait net op tijd af naar links om een botsing te vermijden. Niet-elektrische bussen beginnen gewoon met rijden en maken genoeg geluid zodat iedereen hoort dat hij vertrekt. De geluidloze bussen maken dus geen geluid van zichzelf. Om toch veilig weg te kunnen rijden en iedereen te waarschuwen luiden deze bussen voor ze vertrekken een tram bel om te laten weten dat ze gaan.

In de komende jaren zullen er nog vele bussen die op stroom rijden bijkomen zowel in Eindhoven als in andere plaatsen in het land. Een ander groot project waar de ontwikkelaars mee bezig zijn is bij het Amsterdamse openbaar vervoer waar ook elektrische, emissievrije bussen gaan rijden.

De ontwikkelaars van de vloot in Eindhoven zijn VDL en Heliox. VDL maakt de bussen in zijn fabriek. Heliox heeft de elektrische oplaadpunten bij de remise gerealiseerd. Beide bedrijven hebben dit in opdracht van Transdev gedaan. Deze organisatie heeft leidinggegeven aan dit project in opdracht van het interprovinciaal overleg (IPO).

Er zijn nog andere methodes die worden geprobeerd om de emissie te verlagen dan alleen elektrische bussen zo zijn er oefenprojecten met waterstofbussen. In Nederland zijn twee plaatsen waar waterstofbussen worden gebruikt. Eindhoven is er hier een van en heeft twee bussen in de vloot. In Hoeksche Waard-Goeree-Overflakkee rijden er vier. Waterstofbussen hebben de eigenschap om emissievrij te rijden omdat het enige wat ze uitstoten water is. Dit komt als waterdruppeltjes uit de uitlaat en is dus milieuvriendelijk.

De plannen om de hele bus vloot emissievrij te krijgen moeten volgens de doelstelling in 2030 klaar zijn. In 2025 mogen nieuwe bussen niet meer op een vervuilende brandstof rijden. Deze doelen gelden voor heel Nederland en zijn bedacht in overleg tussen de overheden en vervoersmaatschappijen. Eindhoven ligt voor op het landelijke schema.

Eindhoven gaat door met de vooruitgang, in 2021 verwacht Fred Tilburgs 69 nieuwe elektrische bussen in de dienstregeling mee te kunnen laten rijden.