“Ik nam afscheid van mijn leven toen ik Jemen achter mij liet”

Vluchtelingen hebben een heftige reis achter de rug, maken veel mee en worden niet altijd met open armen verwelkomd.  Uit een onderzoek van Eenvandaag blijkt dat bijna de helft van de vluchtelingen zich eenzaam voelt. Hamdi Ahmed (25) woont in Nederland en vertelt over zijn reis en de eenzaamheid die daarbij kwam kijken. Hij is geboren en getogen in Taiz, een grote stad in Jemen, en is door de oorlog gevlucht.

Janiek Sprangers, LONE, 11-1-2020

Jemen

Voordat de eerste oorlog uitbrak in Jemen in 2011 was het leven van Hamdi normaal, zoals in elk ander land, er was vrede. Hamdi zat op dat moment nog op de middelbare school. Na de eerste oorlog was het drie jaar rustig, maar in 2015 ging het mis. “De tweede oorlog had veel

Bron: Hamdi Ahmed

invloed op mijn leven, mijn huis en mijn toekomst”. Hamdi zat op dat moment in zijn tweede jaar electrical engineering aan de universiteit. Zijn school veranderde tijdens de oorlog in een gevechtszone. Een lastig beeld voor hem, veel van zij herinneringen gingen in rook op. Hamdi vertelt over de gevechten, hij kijkt om zich heen, alsof hij het nog voor zich ziet. “Ik zag mensen die met geweren met elkaar vochten en elke dag hoorde ik bommen.” Hamdi hoopte dat de oorlog, net als de eerste, snel over zou gaan. Maar de oorlog stopte niet na een jaar en werd nog ingewikkelder. Hamdi vond het lastig om dit te realiseren, het zou lang gaan duren voordat het weer als ouds werd. “Ik denk daar niet graag aan. Wat normaal zo levendig was, was nu zo kil geworden. Ik dacht dat ik dood zou gaan.”

Toen de oorlog na anderhalf jaar nog steeds bezig was wilde Hamdi graag weg. Elke mogelijkheid om te vluchten zou hij pakken. “Ik dacht: dit is geen leven meer, ik ben alleen veilig in mijn eigen huis.” Toen ook het huis van Hamdi werd geraakt moesten zijn moeder, broertjes en Hamdi zelf echt weg. Op dat moment was Taiz omsingeld, vluchten was moeilijk en gevaarlijk. ”Op dat moment denk je nergens aan, je kunt niet meer terug.” Door de situatie in Jemen kon Hamdi niet afscheid nemen van zijn huis en de stad. “Alle plekken waar ik herinneringen aan had waren verwoest, van zoiets kun je niet eens meer afscheid nemen.”

 

Saudi-Arabië

Voor Jemenieten is het vaak lastig om te vluchten naar Saudi-Arabië,  dit omdat de grenzen officieel dicht zijn door de oorlog en er weinig tot geen vluchtelingenhulp is. Op dat moment woonde de vader van Hamdi nog in Saudi-Arabië en hier konden Hamdi en zijn gezin terecht. Uiteindelijk verbleef Hamdi een jaar in Saudi-Arabië met een gastenvisa. Hamdi was in Saudi-Arabië als gast  en kon hierdoor zelf weinig regelen of doen. “Ik mocht zelf niks huren of kopen, niet eens een SMS-kaartje om mee te bellen. Mijn vader moest mij overal mee helpen, puur en alleen omdat ik het simpelweg niet zelf mocht.” Hamdi voelde zich echt eenzaam toen, ook al had hij zijn familie om zich heen. “Alles daar ging per individu, ook al was je samen met je familie daar gekomen. Hierdoor moest je dus echt in je eentje overleven. Ik was dit niet gewend, ik was bang.”

 

Turkije

Hamdi reisde vanuit Saudi-Arabië in zijn eentje naar Turkije. “Vluchten met mijn familie was een groot risico, dat kon nog lastig worden. Ik besloot alleen verder te gaan.” De moeder en broertjes van Hamdi bleven bij zijn vader. Bij het afscheid nemen was Hamdi bang, misschien zou hij zijn familie nooit meer terug zien. Hamdi denkt er niet graag aan. Hoewel hij nu in zijn eentje verder moest voelde Hamdi zich minder bezorgd. “Als je met je familie vlucht ben je ongerust, je wil niet dat hen iets overkomt, bij mij was dit anders. Mijn leven is minder belangrijk dan het leven van mijn familie. ‘Ik kan toch vandaag of morgen doodgaan’, dacht ik. Ik nam al afscheid van mijn eigen leven toen ik Jemen achter mij liet.”

Hamdi woonde twee jaar in Turkije, maar hij vond het lastig zich echt thuis te voelen. “Het leven in Turkije was niet perse slechter of beter, het was overleven.” Voor Jemenieten is het lastig om een leven op te bouwen in Turkije, ze kunnen geen asiel aanvragen. “In Turkije voelde ik mezelf eenzaam, je was echt helemaal alleen.” Omdat Hamdi geen asiel aan kon vragen kwam hij in de problemen en moest hij weg uit Turkije, hij kon zijn opleiding niet afronden.

 

Nederland

Hamdi wilde graag naar Europa, hij hoopte op een veilig leven. Uiteindelijk koos hij Nederland. Hamdi kwam met het vliegtuig naar Nederland, hij vond de reis verschrikkelijk. In Januari 2020 kwam Hamdi aan in Nederland. Als je als vluchteling aankomt in Nederland moet je eerst naar Ter Apel, hier kun je asiel aanvragen. “Ik was verrast toen ik aankwam in Ter Apel, ik had niet verwacht dat de mensen mij zo zouden verwelkomen. Ze behandelde mij als een echt mens. Ik realiseerde mij dat ik op de goede plek was.”

Hamdi had meerdere gesprekken met de IND. “Ik voelde mij heel comfortabel tijdens deze gesprekken, we praatten op een relaxte manier en hebben zelfs samen gelachen.” Dit was een groot verschil met de landen waar Hamdi daarvoor was geweest. Daar was het normaal dat je nerveus en bang was als je met de IND in gesprek ging. Hamdi voelde zich gehoord. “Je voelt je minder alleen, de mensen luisteren naar je, ze behandelen je als een echt mens.” Na ter Apel heeft Hamdi in Bladel, Weert en Maastricht gewoond. Later kreeg hij de mogelijkheid om via een organisatie bij een Nederlands gezin te gaan wonen terwijl hijzelf een woning afwachtte. Hamdi woonden door dit aanbod een paar maanden bij familie De Harder in Best. “Het gezin behandelde mij als familie.” Hierdoor voelde Hamdi zich na een lange tijd weer minder eenzaam. “Ik had voor vier jaar niet meer echt met familie aan tafel avond gegeten, ik had dat gemist.”

 

Nu woont Hamdi in zijn eigen appartement in Eindhoven. “Het is een grote verantwoordelijkheid, maar ik voel mij gelukkig en veilig.” Terwijl hij bij familie De Harder verbleef voelde hij zich minder alleen, toen hij weer alleen woonde was dit weer meer geworden. Toen Hamdi weer alleen woonde merkte hij zijn gemis van familie. Hamdi heeft zelf nog goed contact met zijn familie, maar het is toch anders. “Zij zitten samen in Saudi-Arabië en ik zit hier.” Het opbouwen van een leven in Nederland was eerst lastig. “Als je van land naar land verhuist, is het lastig om te settelen en gewend te raken aan het normale leven.” Hamdi leert nu de Nederlands en wil volgend jaar weer gaan studeren.  Hamdi voelt nu zich sterk, veilig en meer verantwoordelijk, maar ook alleen. Hij vind het jammer dat hij niet terug kan naar Jemen of zijn familie. “Als het weer veilig is in Jemen dan ga ik terug, maar ik betwijfel of het ooit nog veilig wordt.” Het belangrijkste wat Hamdi de afgelopen vijf jaar heeft geleerd is wat een veilige omgeving voor je kan betekenen, een plek waar mensen je behandelen als echt mens. En hoe moeilijk leven zonder zijn familie eigenlijk is. “Familie is er altijd voor je, zonder familie ben ik niks.”