Eenzaamheid: we kunnen het niet zien, maar wel aanpakken

We voelen ons allemaal wel eens eenzaam, maar wanneer het langer gaat duren hebben we hulp nodig. Maar dan moeten we zelf actie ondernemen. Eenzaamheidsspecialist Jeanine Sinke helpt bedrijven eenzaamheid aan te pakken en legt ons uit hoe eenzaamheid werkt en hoe ze het verhelpt.

Sanne Gmelich –  LONE, 27-22-2020

Bron: Marja van Noort fotografie

 

 

U helpt bedrijven met het aanpakken van eenzaamheid, hoe doet u dit precies?

 “Wat ik vooral doe bij bedrijven en instanties is informeren. Dus niet perse alle oefeningen tegen eenzaamheid uitleggen, want het is niet hun verantwoordelijkheid om het op te lossen. Bedrijven hebben eigenlijk alleen maar informatie nodig over wat ze moeten doen wanneer een medewerker zich eenzaam voelt. Bedrijven moeten dan kunnen doorverwijzen. Door heel het land bestaan er signaalpunten, dit zijn plekken zoals de kapper, tandarts of dierenwinkel. Bij de kapper voer je bijvoorbeeld gesprekken en door middel van die gesprekken kunnen mensen eenzaamheid bij iemand herkennen en ze vervolgens helpen. Wanneer ze dus uit een gesprek halen dat iemand eenzaam is, stappen ze op hen af of verwijzen ze hen door. Het probleem met deze signaleerfuncties is dat mensen nu dus willen weten hoe je eenzaamheid kan herkennen zonder dat iemand je het vertelt, maar dat gaat niet. Je kan een ander nooit een stempel geven. Ik kan ook niet zeggen dat jij bijvoorbeeld misschien een alcoholist bent. Daarom informeren we ook. Het is een gevoelig onderwerp, maar mensen moeten er wel verstand van hebben mocht iemand aangeven eenzaam te zijn. Die signaalpunten zijn heel algemeen en zullen ons misschien een beetje helpen, maar het is niet de oplossing tegen eenzaamheid. Het is een beetje het oude denken van hulpverleners moeten hulp bieden, terwijl sommige mensen niet geholpen willen worden. Hulpverleners op dit gebied moeten eigenlijk op hun handen zitten en afwachten tot iemand op hen afstapt. We kunnen dus alleen maar informeren; informeren en zorgen dat mensen weten dat ze niet alleen zijn en ze geholpen kunnen worden. Hierdoor proberen we met zijn minder taboe te leggen op eenzaamheid.”

Verschilt de aanpak van eenzaamheid erg per persoon of soort eenzaamheid?

 “Ik ben vooral bezig met mensen die zich langdurig eenzaam voelen. Mensen die bijvoorbeeld sociaal-geïsoleerd zijn pak je ook weer heel anders aan. Op de opleiding die ik nu geef binnen bedrijven, hebben we een aantal modules met gesprekstechnieken over wat je wel en niet moet doen en of je iemand wel of niet benadert. Dat je je wel eens eenzaam voelt is heel normaal. Je voelt het en trekt jezelf uit je stoel en gaat iets ondernemen om het gevoel te minderen. Zodra de eenzaamheid langer gaat duren zoals nu met de corona, wordt het wel een probleem. Er zijn mensen die zich voor de corona periode al eenzaam voelde en nu steeds meer. Dit betekent dat je hersenen kunnen veranderen. Deze hersenverandering maakt dat jij minder goed sociale vaardigheden kunt uitvoeren en dat je minder goed kunt nadenken, omdat dagelijkse bezigheden en vaardigheden alleen maar voelen als stress in dat brein. Je maakt veel minder fijne hormonen aan ( het wel bekende knuffel hormoon ),wat maakt dat jij aanraking niet meer prettig vind.”

 Op welke manier pakt u eenzaamheid aan bij uw klanten of patiënten?

“Er is een methode om jezelf terug te halen uit eenzaamheid. Hierbij probeer je het ‘stress brein’ dat je in de loop van tijd hebt gecreëerd te laten ontspannen. Dit kan door het op een bepaalde manier aan te vliegen met verschillende oefeningen. Je moet daarin eerst heel veel creatief bezig zijn. Volwassenen denken door iets creatiefs te doen vaak terug aan hun schooltijd en op deze manier haal je weer oude vaardigheden naar boven die weg waren gezakt. Zo ga je dat stress brein steeds meer ontspannen. Het gaat er dan eigenlijk niet om dat eenzaamheid opgelost en weg gehaald wordt. Het gaat er vooral om dat wanneer je weer eenzaamheid op voelt komen, je weet wat je moet doen en weet dat je er ook iets aan kan doen. Het doel is om mensen zelf hun eenzaamheid te laten oplossen wanneer het weer naar boven komt.”

U vertelt nu vooral wat u doet wanneer mensen zich al eenzaam voelen, is er ook iets dan men kan doen om eenzaamheid te voorkomen?

 “Ja, als je bijvoorbeeld weet wie je bent, als je weet wat jouw capaciteiten zijn en als je leert niet voor een ander te werken, maar voor jezelf, groei je heel anders op. Als je bijvoorbeeld kinderen iets laat doen waar hun hart van open gaat, worden ze er ook goed in en voelen ze zich tenslotte ook minder eenzaam omdat ze iets doen wat bij ze past en waar ze zich goed bij voelen. Dit is een optie om eenzaamheid te voorkomen, je moet het dan vroeg aanpakken, want eenzaamheid kan zich ook al op jonge leeftijd ontwikkelen en dan gaan we dus weer over op hoe je het aanpakt. Als je al vanaf jongs af aan leer wie je bent denk ik dat je je op latere leeftijd minder snel eenzaam zal voelen, omdat je ook mensen ontmoet met dezelfde interesses.”