De invloed van sociale media op eenzaamheid

 

Jelle Seegers, LONE

 

Sociale media wordt door sommige gezien als een soort alternatief van het menselijk contact. Voor mensen die zich eenzaam voelen klinkt dit dus ook als een perfect middel om toch contact te kunnen hebben met andere. Maar heeft sociale media wel z’n positieve invloed zoals verwacht? In een interview met Theo van Tilburg, hoogleraar sociologie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, leren we over de invloed van sociale media en wat het doet met eenzame mensen.

 

Tilburg, 27 november 2020

Hoe groot de invloed is van iets wat we dagelijks bijna allemaal wel gebruiken is bij velen nog de vraag. Theo van Tilburg, expert op het gebied van eenzaamheid vertelt hier meer over. Volgens hem kan de invloed van sociale media simpelweg verdeeld worden op 2 manieren. De eerste is dat door middel van sociale media het menselijk contact frequenter omdat contact leggen via de telefoon natuurlijk heel gemakkelijk is. Je kan iemands leven veel makkelijker volgen, natuurlijk geldt dit ook andersom. De wereld is hierdoor veel kleiner geworden. Dit is natuurlijk een positief effect van sociale media, plannen maken, elkaar berichten sturen of videobellen is nu allemaal mogelijk waardoor er veel meer contact mogelijk is tussen mensen.

 

Een soort alternatief

De tweede manier is juist de andere kant op. Men kan ook zó opgaan in het sociale media, dat zij hun andere contact laten gaan, je kan eindeloos lurken waardoor je geen echt contact meer hoeft te hebben om te kijken naar andere. ‘’Dat wordt nog urgenter wanneer iemand nog verder van je afstaat. Dit kan ertoe leiden dat mensen niet meer veel naar buiten gaan om andere mensen te zien omdat het veel gemakkelijker kan via de eigen slaapkamer.’’ aldus van Tilburg. Verder zegt hij dat de manier waarop we sociale media kunnen gebruiken om contact te houden, uitnodigt voor wat oppervlakkig contact.’’ Dat komt door dat je iemand niet ziet en dus ook geen lichaamstaal kan lezen, emoties zijn veel moeilijker zichtbaar.’’

 

Verkeerd beeld

Volgens Theo van Tilburg is het moeilijk om door de werkelijkheid te zagen als je kijkt naar sociale media, bijna alles wat je ziet op sociale media is een beeld wat iemand wilt laten zien van zichzelf dat totaal niet realistisch is. Mensen laten alleen de goede dingen zien van hun leven. Dit kan ervoor zorgen dat mensen zich nog eenzamer gaan voelen door het bekijken van sociale media, omdat ze constant te zien krijgen dat het ergens beter of leuker is.

 

Eenzamer door sociale media

In een eerder interview dat verscheen bij NU.nl vertelde Theo van Tilburg dat wanneer iemand meer gebruik gaat maken van sociale media, er een grotere kans is dat iemand zich eenzaam gaat voelen. Daarnaast vertelde hij ook dat wanneer iemand zich al eenzaam voelt, er ook een grote kans is dat sociale media dit versterkt. Tijdens de corona crisis is sociale media ongetwijfeld meer gebruikt onder de mensen. De vraag is dan of er dus ook een groei is geweest in het aantal mensen dat zich eenzaam voelt.

 

Invloed van Corona

Als iemand bij de groep hoort dat niet vaak uitgenodigd wordt voor feestjes bijvoorbeeld, dan is dat natuurlijk enorm deprimerend voor deze persoon. Maar het is natuurlijk nog erger wanneer je dit vervolgens allemaal voorbij ziet komen op je telefoon. De situatie waarin iedereen momenteel zit met de corona crisis, is bijna identiek. Bijna iedereen zit thuis. Je ziet op sociale media niet veel feestjes en bijeenkomsten met veel mensen voorbij komen. Ongetwijfeld zijn er wel nog stiekem feestjes en bijeenkomsten maar deze worden niet heel snel op het internet geplaatst. Dus iemand die daar niet bij is, om wat voor reden dan ook, zal veel minder die afstand voelen. Theo van Tilburg denkt dus ook niet dat de eenzaamheid bij mensen veel sterker is geworden in deze tijd. 

 

Het tegenovergestelde effect

Het sociale media contact is volgens Theo van Tilburg enorm belangrijk in de corona tijd. Dit komt door het feit dat veel mensen elkaar bijna of niet meer zien. Door sociale media is het contact houden met anderen mogelijk zonder elkaar echt te zien, essentieel dus in deze corona tijd. Jongeren maken natuurlijk al veel gebruik van sociale media, maar voor de meeste ouderen is dat niet het geval. Dit veranderde dus enorm in deze corona tijd. 

 

Hierdoor zijn veel ouderen er achter gekomen dat het enorm handig is om bijvoorbeeld te kunnen videobellen of chatten, omdat ze anders helemaal niemand zien of spreken. Uit onderzoek blijkt dat het aantal ouderen dat zich eenzaam voelt is gestegen. Maar het toegenomen sociale media gebruik bij ouderen, werkt wel als een soort dempende factor op die stijging. Hier heeft sociale media dus een enorm positieve impact.

 

Volgens Theo van Tilburg zijn de belangrijkste contacten voor mensen niet via sociale media maar natuurlijk gewoon face-to-face. Bij eenzame mensen is dit nu in de corona crisis nog verder verschraald en dat kan dan nog meer gaan wringen. Dat je dan op sociale media wel de kans krijgt om met mensen vanuit je eigen huis te kunnen communiceren is voor de ene groep van veel grotere invloed dan voor de andere. Hoe sociale media invloed heeft op eenzame mensen hangt dus grotendeels van de mensen zelf af.