“Mensen hadden geen idee waar ze voor stemden”

Door: Dominik Morawiak, 21-05-2019

In het nieuws zie je vooral oudere politici die over de Brexit beslissen. Zij zullen het Verenigd Koninkrijk (VK) overdragen aan een jonge generatie. Die generatie wil daarentegen in de Europese Unie (EU) blijven: bijna driekwart van de jongeren geeft dat aan, meldt de NOS. Max Hunter (19) studeert Geschiedenis aan de Universiteit van Edinburgh. In zijn vrije tijd schrijft hij voor The Student, een studentenkrant die sinds 1887 bestaat. Hij wil later professioneel journalist worden. Max vertelt over zijn kijk op Brexit. Hij denkt dat de Schotten inmiddels wel brexitmoe zijn.

Afbeelding van Elionas2 via Pixabay

Drie jaar geleden vond het EU-referendum plaats. Zoals het er nu naar uit ziet, verlaat het Verenigd Koninkrijk de Europese Unie op 31 oktober. Een Schotse meerderheid stemde voor het blijven in de EU. Wat is jouw standpunt daarin?

“Ik wil dat het Verenigd Koninkrijk lid blijft van de Europese Unie. Naar mijn mening hebben we op dit moment een goede deal met de EU. We mochten al die tijd de pond als munteenheid aanhouden. Bovendien heeft Margaret Thatcher ervoor gezorgd dat het VK sinds 1985 flink minder bijdraagt aan de EU-begroting (Britse korting red.). Als we de EU verlaten, denk ik dat we te maken krijgen met een zachte Brexit waarbij het VK zich aan regels uit Brussel zal moeten houden en wij als land daar niks over te zeggen zullen hebben. Bijvoorbeeld als het gaat om handelsverdragen: als lid van de EU heeft het VK het recht om zich daarmee te bemoeien. Ik ben bang dat we na een Brexit dat recht verliezen. Naar mijn mening is het VK juist een van de meest invloedrijke EU-leden. Beslissingen in Brussel worden in de praktijk door een aantal machtigste landen genomen en dat zijn sinds het ontstaan van de EU: Duitsland, Frankrijk en het VK. Ik vind dat het Verenigd Koninkrijk altijd een prominente plek aan de onderhandelingstafel had.”

Ken je mensen uit jouw omgeving die het niet eens met je zijn? Wat zijn hun argumenten?

“Mijn vader is voorstander van het vertrek uit de EU. Mensen die voor Brexit zijn, zeggen dat het VK het even moeilijk krijgt tijdens de overgangsperiode, maar dat we uiteindelijk in staat zullen zijn betere handelsverdragen met andere landen te sluiten dan als EU-lid, bijvoorbeeld deals met Amerika. Voorstanders van Brexit leggen vooral nadruk op de economie.”

Wanneer Nederlandse media over het VK berichten, gaat het meestal over Brexit. Hoeveel tijd besteden Britse media aan Brexit?

“Britse nieuwsmedia besteden naar mijn idee tussen zestig en zeventig procent van de zendtijd aan Brexit. Het hangt ervan af of het brexitdrama in Westminster (Brits parlement red.) is losgebarsten. Wanneer in het parlement over Brexit wordt gepraat en gestemd, wijkt het parlement af van de normale gang van zaken. Op dat moment gaat alle aandacht naar Brexit. In het Schotse parlement is het rustiger op dat gebied; de Schotse regering gaat door met zijn geplande taken. Schotse media besteden echter de meeste tijd aan Brexit omdat dat het grootste issue van afgelopen jaren is die Schotland overweldigt.”

Zijn Schotten moe van Brexit?

“Het lijkt alsof iedereen in het land brexitmoe is. Mensen praten er niet meer over, niemand voert met enthousiasme debatten over dat onderwerp.”

De Britse regering is steeds bezig met het zoeken naar een compromis binnen het parlement voor een brexitdeal. Het duurt ondertussen bijna drie jaar. Omdat de regering zich zo lang met Brexit bezighoudt, zijn er zaken die door haar verwaarloosd zijn in die periode? Ook zaken die voor Schotland belangrijk zijn?

“Dat is een van de grootste klachten over Brexit vanuit de bevolking: politici besteden te weinig tijd aan dingen die van belang zijn voor de leefkwaliteit van een gewone burger. Een voorbeeld daarvan is klimaatverandering. Het Britse en het Schotse parlement hebben pas een week geleden het Climate Emergency (klimaatdoelen red.) vastgesteld – iets wat jaren geleden had moeten gebeuren.”

Hoe moet het VK verder met de Brexit? Vind je een tweede EU-referendum een goed idee?

“Ik heb daar verschillende ideeën over. Een nieuw referendum zou mogelijk voor nog meer verdeeldheid in het land zorgen. Het zou ook democratische waarden en normen kunnen ondermijnen. Aan de andere kant is het een goed idee omdat veel mensen die in 2016 voor Brexit stemden op dat moment geen idee hadden waar ze voor stemden. De vraag of je de EU wilt verlaten, is zeer breed: blijven we dan in een douane-unie met de EU? Blijven we in de interne markt? Ondanks een grotere verdeeldheid in het land, vind ik dat een tweede referendum uiteindelijk noodzaak wordt. Juist omdat de bevolking nu op de hoogte is van mogelijke vertrekopties. Gezien de referendumvraag van drie jaar geleden vind ik een harde Brexit niet democratisch. Wat er ook gebeurt, hoop ik dat het Verenigd Koninkrijk nauwe banden blijft onderhouden met Europa.”