“Consumenten moeten zelf meer verantwoordelijkheid nemen in duurzamer leven”

Het aantal consumenten dat bereid is om meer te betalen voor duurzame producten is met 4% gestegen, ten opzichte van 2017. Dit blijkt uit consumentenonderzoek Dossier Duurzaam. Wat moet er gebeuren om dit percentage de komende jaren te vergroten?

Jules van Dop, 3 december 2018

 

Sinds 2008 maakt Bart Brüggenwirth, oprichter van adviesbureau b-open, deel uit van het onderzoek ‘Dossier Duurzaam’. In samenwerking met onderzoeksbureau GfK doet hij jaarlijks onderzoek naar de ontwikkeling in de houding van consumenten ten aanzien van duurzaamheid. In de resultaten kunnen bedrijven zien wat het effect van hun duurzame bedrijfsbeleid is op hun imago. Daarbij wordt gemeten hoe de houding van de Nederlandse consument verandert, ten opzichte van duurzaamheid.

B-open is opgericht in 2003. Rond die tijd waren zowel bedrijven als consumenten nauwelijks bezig met duurzaamheid.

“Duurzaamheid had een erg vage betekenis. Grote bedrijven waren hier totaal niet bezig. Los van de bedrijven waren ook de consumenten hier helemaal niet mee bezig. Ik wilde aandacht creëren bij bedrijven, ondanks dat ik roepende in een woestijn was. Ik sprak vaak op congressen en publiceerde veel over dit onderwerp. Dit heeft er uiteindelijk voor gezorgd dat bedrijven geïnteresseerd werden in mijn advies.

36% van de Nederlandse bevolking is bereid om extra te betalen voor duurzame producten. Wat is er nodig om dit percentage te vergroten?

“Momenteel gaat het in bepaalde sectoren erg goed, bijvoorbeeld in de food- en energiesector. In sectoren als mode en financiële dienstverlening zijn zeker nog flinke stappen te zetten. Bedrijven willen mensen stimuleren een duurzamere levensstijl te hanteren. Denk aan de Doe Maar Lekker Duurzaam-campagne van de Albert Heijn. Dit is een goed voorbeeld van een ontwikkeling in de foodsector.”

“Ook sporen energiebedrijven de mensen aan om minder energie te verbruiken, of zelfs over te stappen op duurzame energie. Daarbij zullen bedrijven betere informatie moeten verschaffen over hun producten, bijvoorbeeld door certificeringen en keurmerken te gebruiken om de duurzaamheid aan te tonen. De keus is dan aan de consumenten om over te stappen op deze producten.”

Moeten producten niet goedkoper worden?

“Ja, dat zou kunnen. Dan wordt het pas aantrekkelijk voor de consument om duurzame producten te kopen. Aan de andere kant zullen duurzame producten een betere kwaliteit moeten hebben dan andere producten. Los van het feit dat het goed moet zijn voor de samenleving, moet de productsamenstelling ook voordelig zijn voor de consument. Bedrijven die laten zien dat ze goed bezig zijn op het gebied van duurzaamheid, winnen meer vertrouwen bij de consument, en zo zullen de consumenten overstappen op duurzame producten.”

Welke bedrijven doen het goed op dit gebied?

“Een goed voorbeeld is Eneco. Dit bedrijf stimuleert duurzaamheid naar consumenten en wil duurzame energie voor iedereen bereikbaar maken. Dit doen ze door actief campagne te voeren, bijvoorbeeld door de nieuwe commercial die momenteel te zien is. Een ander voorbeeld is Tony Chocolonely, een bedrijf dat is uitgegroeid van klein rebel tot marktleider van chocolade in Nederland. Dit bedrijf heeft zijn normen en waarden erg gericht op duurzame cacao. Je ziet zelfs dat de Albert Heijn deze richtlijnen ook gaat overnemen en zo dus een voorbeeld nemen aan Tony Chocolonely.

Een erg belangrijk voorbeeld is IKEA. Dit bedrijf is continu bezig met concepten om de circulariteit van producten te vergroten, door bijvoorbeeld oude matrassen en meubels terug te nemen, om ze vervolgens te hergebruiken. Ook kijken ze mee in het ontwerp van bijvoorbeeld een keuken. IKEA kijkt dan mee om bijvoorbeeld water te besparen in een nieuw ontwerp van een klant.

Consumenten moeten zelf ook meer verantwoordelijkheid nemen.

“Jazeker. Zij kunnen aan bedrijven en winkels vragen wat ze aan duurzaamheid doen. Bijvoorbeeld in een supermarkt vragen naar duurzame producten. Los hiervan, kunnen consumenten zichzelf afvragen of ze spullen wel écht nodig hebben. Zo kan er ook gekozen worden om niet ieder jaar iets nieuws te kopen, maar iets te kopen wat lang meegaat. Consumentengedrag is een belangrijke schakel in een duurzame samenleving. Steeds meer mensen krijgen een positieve basishouding, ten opzichte van duurzaamheid. Er heerst dus wel een bepaalde verantwoordelijkheid voor consumenten, maar het is nog steeds niet geen verplichting. Niet-duurzame producten zijn namelijk nog steeds verkrijgbaar.”