Toerisme Dordtse binnenstad neemt af, toename Biesbosch

Dordrecht was de laatste jaren bezig aan een toeristische opmars. Toeristen van over heel de wereld bezochten de historische binnenstad of de Dordtse Biesbosch. Door de coronacrisis is de sfeer in de binnenstad volledig omgedraaid. ‘’We hoeven geen Amsterdam te zijn, maar er moet wel iets gebeuren.’’

Rowan Havelaar | Props

Lege straten en lege pleinen. Het kenmerkt de tijd waarin we leven en in Dordrecht is het goed zichtbaar. Er zijn geen stadsgidsen meer die de toeristen rondleiden, het toeristische treintje rijdt niet meer en buitenlandse toeristen zie je al helemaal niet. Het beeld op het Scheffersplein spreekt boekdelen, een normaal gesproken bruisend plein is al maanden een plek die continue op pauze staat.

Op de kaart
Dordrecht staat de laatste jaren steeds vaker op de agenda van toeristen uit binnen- en buitenland. Dat ervaarden Anne-Marie Ponsen en Jan Prins die tot oktober 2020 met hun toeristentreintje door de stad reden. Zij hebben zichzelf verschillende talen aangeleerd en daarmee de rondleidingen gedaan. In 2019 noemde de Engelse krant The Times de stad een ‘onontdekte schat’. Cecile Zanen, hoofd informatie van VVV Dordrecht, noemt vooral Koningsdag in 2015 als belangrijkste reden voor de toename van het aantal toeristen in de stad. In augustus van dat jaar meldden zich 14.620 toeristen. Dat waren er 5000 meer dan in augustus van het jaar ervoor. Het is volgens Zanen moeilijk meetbaar of het artikel van The Times invloed heeft gehad op het aantal Engelse toeristen. ‘’Het is lastig om te zien of dat invloed heeft gehad, omdat een jaar later alles zó anders was. Dus echt een toename zagen we niet.’’ Wel kwamen Engelsen al vaak naar de stad.

Onderzoek
Het imago van de stad is volgens het vierjaarlijkse Toeristische imago-onderzoek van LAgroup en NBTC-NIPO flink verbeterd. Bijna 95 procent van de bezoekers in 2018 is positief over de stad. Daarvan is zelfs één op de vijf van deze bezoekers zeer te spreken over het eiland. Het totale percentage dat geen beeld van Dordrecht heeft, is tussen 2014 en 2018 afgenomen van 47 procent naar 38 procent. Steeds meer Nederlanders kennen Dordrecht en hebben een beeld van wat de stad te bieden heeft.

Corona
Ineens stond de wereld op zijn kop. Het coronavirus kreeg ons in de greep en had een enorme impact op het toerisme in Dordrecht. De Engelse markt was ineens weg, zo merkte Zanen. Op het moment dat de Belgen weer naar Nederland mochten, kwam er gelijk meer Belgisch bezoek. Duitsers kwamen volgens Zanen sowieso al wel. ‘’Maar je merkt gewoon dat het heel grillig is.’’ Toen afgelopen zomer de horeca en musea weer open mochten, was er gelijk een toename zichtbaar. Volgens een artikel dat PZC in september 2020 schreef waren het vooral de Nederlandse toeristen die de ‘Dordtse coronazomer’ hebben gered.

Ook op de cruisemarkt is de impact van de maatregelen zichtbaar. ‘’De boekingen voor 2020 zijn allemaal gecanceld. Dit jaar zie je dat de mensen vooral nog voorzichtig zijn. Toch zie je wel dat er nu alweer heel veel aanvragen komen voor 2022. Daarom verwacht ik wel dat het uiteindelijk allemaal weer op gang gaat komen en het aantal bezoekers weer gaat toenemen.’’

Er zijn wel nog dagjesmensen, zo ziet Cecile Zanen. Maar dit zijn niet meer de buitenlandse toeristen. Vooral mensen uit eigen land komen de stad nu steeds vaker bezoeken. Doordat het VVV-kantoor een tijd gesloten moest blijven, zijn het aantal bezoekers van 2021 niet geteld.

Biesbosch
Ze spreekt vooral van een enorme toename als het gaat om een bezoek aan de Biesbosch. ‘’Niet normaal gewoon, urenlange rijen om het pontje richting Werkendam over te steken.’’ Aan de ene kant is dat volgens de hoofd informant van het VVV erg leuk, aan de andere kant is het met corona niet altijd een voordeel.

Voor het eerst sinds een week schijnt de zon weer eens en is de temperatuur aangenaam. De mensen zijn aan het wandelen of fietsen en ook gezinnen met kleine kinderen komen voorbij. Bij de Merwelanden is het afhaalloket open voor een patatje of een andere vette snack. Er staan twee mensen in de rij, terwijl er op de bankjes achter het loket mensen in duo’s aan het genieten zijn van de zon met een hapje eten erbij.

Het Biesboschcentrum, dat door renovatie sinds eind vorig jaar al dicht is, spreekt van een ‘algemene trend’ dat de natuur meer dan ooit wordt bezocht tijdens de coronacrisis. Tijdens de eerste golf van het coronavirus moest een deel van de Biesbosch zelfs afgesloten worden wegens de drukte. ‘’We proberen dat te voorkomen, door bijvoorbeeld extra informatievoorziening te plaatsen en social media in te zetten. Om mensen te ontmoedigen om er heen te gaan.’’ Zegt Marianne den Braven, beleidsadviseur bij de gemeente Dordrecht, mede gericht op de Biesbosch.

‘’Natuurlijk baal je daarvan. Je wil het liefst dat alles gewoon op rolletjes loopt en dat iedereen ervan kan genieten.’’ Tegelijkertijd realiseert Den Braven zich goed dat ze met coronamaatregelen te maken hebben en dat het een natuurgebied is dat normaal gesproken rustig hoort te zijn. ‘’Je wil graag dat de mensen kunnen genieten van de natuur. Op het moment dat bezoekers overlast geven, door bijvoorbeeld toename van zwerfafval, dan zijn dat vervelende bijkomstigheden.’’

Zwerfafval is dus in de coronacrisis toegenomen. De oplossing is het vaker legen van de prullenbakken als ze vol zijn. Verder ziet Den Braven een toename van mensen die normaal minder in de natuur komen. ‘’Dit zijn mensen die de regels in de natuurgebieden nog niet heel goed kennen.’’ Volgens Den Braven zochten deze mensen eerst hun vertier in de binnenstad, op evenementen of bij al het andere wat nu niet kan en trekken ze daarom nu meer naar de Biesbosch.

Toeristentreintje
Anne-Marie Ponsen en Jan Prins moesten in oktober 2020 een einde maken aan hun grote trots, het toeristentreintje dat in zowel het oude centrum als de Biesbosch regelmatig reed. Met dit treintje leidde het duo toeristen van over de hele wereld rond. Soms zaten ze wel weken achter elkaar helemaal vol. Door de coronacrisis kwam er een abrupt einde aan het toeristische bezoek aan Dordrecht, waardoor het tweetal genoodzaakt was om de stekker eruit te trekken. Anne-Marie vond het jammer om te moeten stoppen, maar kijkt nu met het gevoel terug dat het goed is geweest: ‘’De cruiseschepen varen nog niet, touringcarbedrijven rijden niet en er zijn natuurlijk nog geen feestjes. We hadden nu toch niks kunnen doen.’’

Jan Prins baalt. ‘’Alle boekingen waren vorig jaar gecanceld. Wij huurden het treintje, dat kostte uiteindelijk alleen maar geld.’’ Vier jaar lang reden ze met het treintje toeristen rond, dat uiteindelijk een groot succes bleek. Het was hun grote passie nadat ze met pensioen gingen. ‘’Je start iets op, als het dan zo’n succes is dan doet dat je wel wat.’’

Levendigheid
Horeca en winkels kunnen mogelijk het hoofd niet meer boven water houden. Als dat een komend probleem wordt dan wordt de aantrekkelijkheid van de stad ook minder, geeft Cecile Zanen aan. Horeca en winkels doen wat met de levendigheid van de stad, die heb je nodig om toeristen te trekken. ‘’We hoeven geen Amsterdam te zijn, maar er moet wel iets gebeuren.’’