Stemmen tellen in Dordrecht: ‘’Hier heeft iemand alle bolletjes van Lijst30 ingekleurd’’

Annelot Bezemer | Props

DORDRECHT – Woensdagavond zijn ook de stemmen van de Dordtenaren voor de Tweede Kamerverkiezingen geteld. Alle 1434 stemmen van het stadskantoor zijn geregistreerd, wat een goed beeld geeft van het stemgedrag van de Dordtenaren. Het stadskantoor is één van de 72 locaties in Dordrecht waar stemmentellers gedurende vier uur stembiljetten ontvouwen, ordenen en tellen. ‘’De kleine partijen liggen er wel een beetje zielig bij.’’

Door Annelot Bezemer

Het stadskantoor is uitgestorven, maar in Vergaderzaal 1, de Johan de Witt-zaal, wordt tot in de late uurtjes doorgeteld. Er zijn negen tellers aanwezig, waaronder zes jongeren. Ze gaan te werk volgens een duidelijk systeem: eerst sorteren op even en oneven lijstnummers, vervolgens op partijen en als laatste op de partijleden. De sfeer in de zaal is relaxed. Nadat de twee stemcontainers ondersteboven gekeerd zijn, pakt iedereen één voor één een stapeltje stembiljetten. In stilte worden de papieren in twee groepen gesorteerd. Het enige geluid wat je hoort is het gekraak van de stembiljetten die uitgevouwen worden.

Afgelopen maandag, dinsdag en woensdag kon er gestemd worden voor de Tweede Kamerverkiezingen. Voor het eerst werd het stemmen dit jaar over drie dagen verdeeld, in verband met het coronavirus. Op deze manier konden mensen in een risicogroep ook veilig hun stem uitbrengen.

Hans Besseling leidt het stemmen tellen in goede banen op het stadskantoor. Hij houdt overzicht en geeft de tellers de nodige instructies. Er kan namelijk ook het één en ander misgaan. ‘’Als iemand een telfout maakt, moeten we helemaal opnieuw beginnen. Dan kan het gebeuren dat we tot in de ochtend door moeten tellen’’, vertelt hij met een zenuwachtige glimlach. Die zenuwen zijn onder de negen tellers van het stadskantoor niet te zien. Vooral de jongeren zijn er luchtig onder. ‘’Hier heeft iemand alle bolletjes van lijst30 ingekleurd’’, klinkt het lachend in de zaal.

Annelot Bezemer | Props

Het stembiljet wordt neergelegd bij het bordje ‘ongeldig’. Hier liggen nog meer stembiljetten met meerdere ingekleurde bolletjes. Als er niks is ingevuld of er is op het biljet geschreven maar alle bolletjes zijn nog wit, dan is het een ‘blanco’ stem. Deze stem heeft wel invloed op de kiesdeler. ‘’We hebben ook wel eens stemmen waar één bolletje is ingekleurd, maar waar ook op geschreven is’’, vertelt Besseling terwijl hij een beschreven stembiljet laat zien. De stem telt dan alsnog mee, wat voor verwarrende situaties kan zorgen. ‘’Ik heb wel eens een stem voorbij zien komen waar iemand piemels op getekend had, maar er was wel gewoon één bolletje ingekleurd. We moesten de stem dus gewoon meetellen’’, lacht Besseling.

Annelot Bezemer | Props

Nadat alle stembiljetten verdeeld zijn in de categorieën even en oneven lijstnummers, gaan de stemmentellers over naar stap 2. Besseling deelt de groep op in tweeën. De ene groep gaat de even nummers sorteren op partij, de andere groep doet hetzelfde met de oneven nummers. ‘’Jullie kunnen beginnen!’’ roept Besseling door de zaal. Vanuit twee kanten van de zaal worden cijfers geroepen. Bij de groep met de oneven nummers klinkt vooral het getal één, wat voor de VVD staat, terwijl bij de groep met even nummers vooral het cijfer vier, waar D66 mee aangeduid wordt, in de mond ligt.

Na ruim een uur wordt het laatste stembiljet bij de juiste partij gelegd: ‘’En ook de laatste stem is voor onze Sigrid Kaag, nummer 4!’’ roept één van de jongere tellers met zijn beste commentatorstem. Hoewel er twijfel heerste over de interesse van jongeren in de politiek, zijn er opvallend veel jonge stemmentellers. Ook de stemopkomst onder jongeren ligt hoger dan vier jaar geleden. In 2017 ging 67% van de jongeren naar de stembus om zijn stem uit te brengen bij de Tweede Kamerverkiezingen. Dit jaar is de opkomst onder jongeren gestegen naar 80%.

Annelot Bezemer | Props

Ook Jaimy (19) heeft dit jaar voor het eerst gestemd én telt mee in Dordrecht. ‘’Het is best pittig werk, maar gelukkig krijgen we er goed voor betaald.’’ Ze vindt het heel interessant om de stemverdeling op zo’n kleine schaal te zien. ‘’De stemmen hier gaan gelijk op met de landelijke peilingen, dat is wel heel grappig.’’ Niet alleen het stadskantoor, maar de hele gemeente Dordrecht lijkt bijna een spiegel van de landelijke uitslag.

Landelijk is de VVD opnieuw de grootste partij met 22,1% van de stemmen. Het verwachte aantal zetels van de VVD staat op 35. Opmerkelijk dit jaar is de enorme groei van D66. De partij, voorheen de vierde partij van Nederland, is uitgegroeid tot de tweede partij van ons land met 14,8% van de stemmen.

Ook op het stadskantoor in Dordrecht is de VVD de grootste partij. Bij het bordje nummer 1 ligt een dikke stapel biljetten. Wat opvalt is dat er bij sommige bordjes niet één stembiljet ligt. ‘’De kleine partijen liggen er wel een beetje zielig bij’’, zegt Jaimy als alle stemmen geteld zijn. Ze gaat op het lege bankje zitten bij nummer 25. Ze is moe, het is al 1:00 uur. Haar werk zit er op, tijd om naar huis te gaan.

Annelot Bezemer | Props