Het gettoleven in Denemarken

 

Het onaantrekkelijk maken van een land om asielzoekers op afstand te houden. Dit is een nieuwe methode van de Denen. Strengere regels, minder hulp en meer wetten in gettowijken zodat er minder snel gekozen wordt om naar Denemarken te vluchten. De Deense nationaliteit krijgen is moeilijk en getto kinderen krijgen verplichtingen. De maatregelen helpen, maar is dit ook iets om in Nederland door te voeren?

 

De getto’s

Armoede en multiculturele komaf is volgens de Deense regering geen goede combinatie. De niet westerse vluchtelingen worden bij elkaar geplaatst, waardoor er getto’s ontstaan. Zo komen er speciale wetten die alleen gelden voor deze getto’s. Emmeke Pleging woonde als exchange student zes maanden in een gettowijk. ‘’Er is veel criminaliteit in zulke wijken. Er kwamen dagelijks berichtjes voorbij op Facebook over inbraken en geweldplegingen’’, ook wel Emmeke. De gettowijken zijn hetzelfde als gewone wijken. Dezelfde woningen, dezelfde prijs en dezelfde mensen. Toch heb je in een gettowijk minder rechten. In deze getto’s kunnen mensen bijvoorbeeld twee keer zo hard gestraft worden. Of een wijk een gettowijk is wordt bepaald door verschillende criteria. Allereerst moet meer dan 50% van de mensen in de wijk buitenlands zijn. 40% moet werkloos zijn. De inkomens zijn laag en de criminaliteit is hoog. Zo zijn er in Denemarken 29 zogenoemde ‘gettowijken’.

Kinderen van de zogenoemde ‘’getto-ouders’’ moeten vanaf hun eerste levensjaar 25 uur per week naar de crèche worden gestuurd, zelfs als een ouder thuis is. Zo leren de kinderen leven onder de Deense waarden, leren ze de taal en de cultuur. Wanneer ouders dit niet doen wordt hun uitkering gekort. In het 6e leerjaar krijgen de kinderen een Deense cultuur toets, wanneer zij deze niet halen blijven zij zitten en moeten zij het jaar overdoen. Kinderen wiens ouders en zijzelf in Denemarken geboren zijn hoeven deze toets niet te maken. Ook als kinderen 15 procent van de lessen spijbelen krijgen de ouders in deze wijken minder kindergeld toegereikt. 

Afgewezen en veroordeelde vluchtelingen kunnen niet teruggestuurd worden naar het land van herkomst. Zij zullen dan waarschijnlijk gemarteld worden of de doodstraf krijgen. Zij kunnen dus niet terug, maar Denemarken wil ze ook niet. In 2018 is er toegestemd om hun over twee jaar naar het Deense eiland Lindholm te sturen; het eiland is ongeveer vijf voetbalvelden groot. Op dit eiland werden door wetenschappers verschillende virussen op dieren bestudeerd. De boot naar het eiland heet dan ook: virus. Er zijn nog vele virussen actief en er zijn amper voorzieningen op het eiland. De Deense regering wil zo laten zien hoe streng het Deense asielbeleid is en probeert zo de aantallen te verminderen. Met het idee is verder niks gedaan; de vluchtelingen zijn uiteindelijk niet echt naar het eiland gestuurd, maar het idee zegt genoeg volgens Emmeke. ‘’De uitstraling van Denemarken zal beter worden wanneer deze wijken uit beeld zijn, maar het zal een hele klus worden met veel onrust, juist in deze wijken’’, aldus Emmeke.

– Video: Lotte van Son

Nederland

Zien we zoiets ook in Nederland gebeuren? Klaas Dijkhoff, fractievoorzitter van de VVD ziet het Deense model wel voor ogen. Zo wil hij de mislukte integratie in een aantal wijken aanpakken. Volgens Dijkhoff missen er in sommige wijken normen en waarden die in Nederland dominerend moeten zijn. Kinderen moeten volgens hem ook verplicht naar het kinderdagverblijf om zo de Nederlandse cultuur mee te krijgen. Daarnaast meldt Dijkhoff huisvestingsregels in te willen voeren om invloed te hebben op de bevolkingssamenstelling. Gemeenten waarin de wijken verbeteren kunnen een provisie ontvangen.

Het idee van Dijkhof werd niet serieus opgenomen door de andere partijen, maar Dijkhoff ziet het nog voor zich. Het zogenaamd dubbel straffen in deze wijken wordt verkeerd geïnterpreteerd volgens Dijkhoff. ‘’Het idee is juist om misdrijven in deze wijk twee keer zo hard te bestraffen’’, ook wel Dijkhof.

De strengere maatregelen

Wanneer je als buitenlander een klein foutje maakt, bijvoorbeeld een verkeersboete, wordt de aanvraag op de Deense nationaliteit afgewezen. Je moet dan 4½ jaar wachten om een nieuwe aanvraag te mogen doen. Je moet opnieuw examen doen en nogmaals een gesprek hebben met een politieagent. Ook mag je, wanneer je de Deense nationaliteit aanvraagt, geen beroep doen op de Deense overheid. Je mag dan bijvoorbeeld geen uitkering aanvragen. In 2016 is Denemarken begonnen met het nemen van harde maatregelen tegen asielzoekers. Asielzoekers moeten bijvoorbeeld hun kostbaarheden afstaan om hun verblijf te betalen; zo willen de Denen de vluchtelingen buiten de deur houden.

In Denemarken zijn zowel de linkse als de rechtse politieke partijen hard op migratie. De Denen doen al lang hun best om ook asielzoekers uit het land te houden. De sociale voorzieningen voor nieuwe vluchtelingen worden met 50 procent verminderd en afgewezen asielzoekers moeten dan ook zo snel mogelijk weer het land uit. De strategie is om het land zo onaantrekkelijk mogelijk te laten lijken. Om kans te willen maken op een definitieve verblijfsvergunning moet men Deens spreken en begrijpen. Ook mag er pas na een jaar familie over komen. Zo is het moeilijker gemaakt om een leven op te bouwen in Denemarken. Het land begint zo te lijken op een extreemrechts land met extreemrechtse maatregelen. 

Rutte zegt de maatregelen van Denemarken niet over te nemen, maar laat wel een onderzoek starten. Hieruit kan blijken of we de Deense criteria over de wijken over kunnen nemen. In het kabinet is het nog niet goed gevallen. Het wordt in het parlement gezien als een strijd tegen onze bekendste grondwet: ‘Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld’, Artikel 1 van de grondwet.

 

De niet westerse buitenlanders worden in een onderrang geduwd. Het leefloon is veel lager dan dat van de Denen; zij krijgen bijna de helft minder. Het doel is hiervan om armoede te creëren en tot afschrikking over te gaan. Terwijl het al blijkt dat gezinnen zo niet uitkomen met de kosten aan het eind van de maand, wordt de uitkering nog verder verlaagt. De uitkering ligt nu rond de 800 euro en wordt dus nog met 270 euro verminderd. 

De Denen zijn zo streng omdat ze willen laten zien dat zij het strengste asielzoekersbeleid van Europa hebben. Het Deense model werkt; de cijfers van de asielaanvraag zijn daadwerkelijk gedaald. Van ongeveer 6000 aanvragen in 2016 naar 3500 in 2019. Ook noemen ze het geen integratiebeleid meer maar een terugstuurbeleid. De nieuwe doelen staan al klaar: in de toekomst zullen alleen tijdelijke verblijfsvergunningen worden afgegeven in Denemarken.

  • Tekst: Marleen van Dongen

 

  • Audio: Manon Snellen
  • Research/eindredactie: Emma Bruysters