‘Is het absurde normaal of is het normalen nu absurd?’

Door: Guus van Hout

Met het verhaal ‘Barcelona’ wint Pascal Lambergts de Nijmeegse Literatuurprijs. Hij werkt bij een internationaal advies- en ingenieursbureau: Royal HaskoningDHV. “Ik dacht laten we er eens een hobby bijnemen.”

Pascal Lambergts (52)  is directeur SMC | Strategie en Management Consultants bij Royal HaskoningDHV. Een internationaal advies- en ingenieursbureau. Zijn adviesgroep begeleidt samenwerkingsprocessen tussen rijk, provincie, gemeente en waterschappen. Op 13 december wint hij bij de Nijmeegse Literatuurprijs zowel de eerste prijs als de publieksprijs met zijn verhaal Barcelona. Hij krijgt 500 euro, een coaching gesprek en een optreden op het Nijmeegse boekenfeest (7 maart 2020). De Nijmeegse Literatuurprijs wordt jaarlijks gehouden en staat open voor iedereen die woont, werkt of studeert in Nijmegen. Alle genres zijn toegestaan zolang je tekst niet meer dan duizend woorden heeft.

 

Hoe lang schrijft u al?

Mijn eerste verhaal ‘Boekenvlucht’ heb ik tien jaar terug geschreven. Want ik dacht laten we er een hobby bijnemen. Ik heb eerst een aantal schrijfcursussen gevolgd.  En daarna heb ik twee of drie jaar niet geschreven want ik had geen deadline. Het mooie aan de Nijmeegse Literatuurprijs is dat die ieder jaar weer een deadline heeft. Ik heb me voorgenomen elk jaar een verhaal voor de Nijmeegse Literatuurprijs te schrijven.  En na mijn pensioen bekijken we of er iets groters in zit, misschien wel een roman.

 

U heeft de publieksprijs en de jury prijs gewonnen. Hoe voelt dat?

Dat was natuurlijk verrassend. Ik doe al vier jaar mee aan de Nijmeegse Literatuurprijs. De eerste drie keer zat ik in de top tien. Dus ik dacht: het is niet heel slecht , het is best redelijk. Ik heb blijkbaar iets geleerd op de schrijfcursus. Je weet ook dat wat de ene mooi en bijzonder vindt, vindt de ander juist niets. Je moet een beetje geluk hebben. Ieder jaar hoop je natuurlijk wel, dat het nu lukt is natuurlijk hartstikke leuk.

 

Ziet u overeenkomsten tussen uw werk en schrijven?

Ik ben in beide situaties met de maatschappelijke vraagstukken bezig. In mijn werk gaat het bijvoorbeeld over energietransitie en bereikbaarheid van steden. Dit is vrij politiek en beleidsmatig. In de verhalen zoek ik meer de culturele kant op van hoe gaan we nu met elkaar om. In Barcelona zit bijvoorbeeld een stukje maatschappijkritiek.

 

Wat heeft u geïnspireerd om het verhaal te schrijven?

Wat ik merk dat in alle verhalen zit, ik ben opzoek na de vraag: Is het absurde normaal of is het normale nu absurd? Het verhaal dat ik hiervoor schreef heette ‘Burgernet’. Iemand was weggelopen uit een inrichting. Hij kreeg op zijn telefoon een melding over zichzelf. Toen ging hij naar zichzelf opzoek, zonder dat hij dat wist. Dus als je het nu even actueel maakt met de vuurwerk discussie. Is zo’n man die ontsnapt uit een inrichting en naar zich zelf zoekt is hij dan absurd. Of zijn de kinderen die pijlen onder politieauto’s afsteken absurd. Dat is een aanleiding. Mijn eigen zoektocht.

De tweede aanleiding voor dit stuk is het waargebeurde deel. Ik heb in militaire dienst gezeten. En  een van mijn dienstmaten woont in Barcelona. Het ware deel van het verhaal is dat ik inderdaad met mijn dienstmaten naar Barcelona ben gegaan. Er was op IJsland een vulkaan uitgebarsten. Door de aswolk lag het vliegverkeer plat. Dus we konden niet terug en de treinen waren volgeboekt. Toen hebben we inderdaad een taxi genomen. We vertrokken om zes uur ‘s ochtends en om acht uur reden we Breda binnen in z’n zwart-gele taxi uit Barcelona.

Ik heb ook  inspiratie gehaald uit het boek grand hotel Europa van Ilja Leonard Pfeijffer. Wat over het Europese toerisme probleem gaat. Het heeft mij geïnspireerd om maatschappij kritiek op dat schaalniveau in het verhaal te stoppen. Dat zie je in de luxe van een paar mannen die op en neer vliegen naar Barcelona. Maar ook in hoe de mannen omgaan met iets hinderlijks. De zwerver stonk en wat stink gooien we in de achterbak. Je ziet geen uitwisseling tussen de mannen en de zwerver. Daar zitten element van delingen in de maatschappij in.

 

Wat is de boodschap van het verhaal?

Hier heb ik heb vanochtend bij het ontbijt nog over gehad. Toen kwam het woord ‘emotionele ontkoppeling’ naar boven. Misschien zit er een boodschap in hoe wij als mens omgaan met maatschappelijke problemen. Deze zijn natuurlijk heel complex. Het kan gaan over energietransitie maar ook over het wereldtoneel van nu; Trump, Poetin en wat er nu gebeurt in Iran. Dat zijn allemaal grote complexe onderwerpen waar je als  individu van zegt; dat is niet te bevatten dus ik ga gewoon mijn eigen ding doen. En dat we ons daardoor een beetje ontkoppelen van het collectieve bewustzijn.  Het verband tussen collectief en individu is een beetje zoek.

 

Wat wil je met het verhaal aan de lezer meegeven?

Misschien wil ik ze een spiegel voor houden. Zodat we ons bewust worden van dit soort vraagstukken en dat we beseffen dat niet alles zwart-wit is. We leven in een maatschappij waar we te snel oordelen. Dit verhaal brengt hopelijk nuance aan in wat er nu normaal en wat absurd is. Het open einden was een bewuste keuze. Als je het gesloten afrond is het klaar en ben je het verhaal vergeten. Met een open einde blijft er iets hangen. Het brengt de bewustwording en het denken opgang.

‘Barcelona’ is hier te lezen: http://www.literaireactiviteitennijmegen.nl/wp-content/uploads/2019/12/Pascal-Lamberigts-Barcelona-NLP2019.pdf