“Vecht het liever met je vuisten uit”

Door : Bauke Haanstra

Steeds meer media berichten over jongeren die grote messen bij zich dragen. Bovendien neemt het aantal jongeren dat betrokken is bij messteekincidenten toe. Jeugdagent Roel Verkerk heeft ook ervaring met dit soort jeugdigen.

Vanachter een tafeltje in politiebureau Paardenveld (Utrecht centrum) vertelt de jeugdagent dat hij zich zorgen maakt. In de ruimte waar normaal gesproken slachtoffers hun aangiftes doen praat de 31-jarige over het gemak waarmee jongeren aan een mes kunnen komen. Uit gegevens van de P2000-meldingen (het open systeem waar alle politiemeldingen op binnen komen) blijkt dat het aantal steekincidenten het afgelopen jaar met 350 procent gestegen is in zijn stad (DUIC, 21-09-2020). “Jonge jongens, want dat zijn het meestal, hebben met die messen een bepaalde bewijsdrang.” Overigens komt een groot deel van de meldingen volgens Verkerk ook nog steeds uit de familieomgeving.

Instagram-agent

Op zijn Instagrampagina deelt de jeugdagent uiteenlopende foto’s en video’s. Van filmpjes in het voetbalstadion tot een oproep om kindermishandeling bespreekbaar te maken. Verkerk is op de foto’s een stoere man met een arm vol tattoos. Aan zijn borst hangt een portofoon die hij speciaal voor dit gesprek even op stil heeft gezet. Hij is ook agent bij de voetbaleenheid, wat zijn werk en het publiek erg afwisselend maakt. “Maar goed, bij het stadion kom ik natuurlijk ook heel veel jeugd tegen.”

Jeugdagent Roel Verkerk bij de aangifteruimte – Foto : Bauke Haanstra

Sinds 2017 is Verkerk werkzaam bij de Utrechtse politie. Eerder werkte hij al in Alkmaar waar hij na zijn afstuderen aan de Politieacademie aan de slag kon. “Een groot deel van mijn werk bestaat nog steeds uit het afhandelen van spoedmeldingen”, zegt hij, “maar sinds dit jaar mag ik me dus ook meer op de jeugd richten.” Hij ziet veel in deze functie; van jongeren uit criminele families tot zogenaamde ‘first offenders’.

Agressiviteit met messen gericht op de politie ervaart hij nog weinig: “groepjes jongeren zijn vaker agressie, maar één-op-één valt er met de meeste jongens heel goed te praten.” Volgens Verkerk zullen er altijd diegenen blijven waar niet mee te praten valt “daar kunnen wij niks meer uit halen.”

Van stiletto’s tot aardappelschilmesjes

Het aantal minderjarigen met messen ziet de jonge agent ook wel degelijk groeien. “Ik zie van alles voorbij komen : van stiletto’s tot aardappelschilmesjes maar bijvoorbeeld ook stroomstootwapens.” Verkerk denkt dat de jongeren dit bij zich dragen om stoer gevonden te worden, maar ook om zich veilig te voelen in een omgeving waar veel jongeren wapens dragen. Ook de populaire ‘drillraps’ dragen volgens hem bij aan de toename: “in die videoclips zien jongeren rappers uit achterstandswijken met grote messen, dat willen zij dan ook.”

Het aangekondigde messenverbod zorgt volgens de agent echter voor een schijnveiligheid. “De cijfers zullen het nog moeten uitwijzen maar ik verwacht niet dat het aantal incidenten hierdoor af zal nemen, dit verbod is er alleen voor de bühne.” Wel zou volgens Verkerk het gevoel van veiligheid onder de burgers kunnen stijgen. Hij verwacht geen daling in incidenten omdat het volgens hem “zo makkelijk is om aan dit soort messen te komen dat dit verbod daarin weinig zal veranderen.” Grote winkelketens als Action en Xenos zijn al gestopt met de verkoop van messen aan minderjarigen, “ook daar merk ik weinig van, er zijn jongeren die het bij een winkel of handelaar kopen, maar ook veel die het gewoon thuis uit de keukenla grissen”, zegt Verkerk. “Wat dat betreft moeten we na het ingaan van dit verbod scherp blijven, iemand kan te alle tijde een wapen bij zich hebben.” Voortdurend scherp zijn is belangrijk volgens Vekerk, “dat kan vermoeiend zijn maar hoort bij onze job.”

Middelbare school

De politieagent vertelt dat, wanneer hij grote messen aantreft, hij altijd moet overgaan tot aanhouding, “het is simpelweg verboden wapenbezit.” Als jeugdagent probeert hij daarnaast toch altijd het menselijke aspect in zijn gesprekken te verwerken, “waarom doe je wat je doet en hoe kunnen we je helpen?” Volgens Verkerk is het heel belangrijk dat de hele omgeving om zo’n jongere heen gaat staan, “je moet het echt met z’n allen doen.” Achteraf komen veel van de jongeren uit bij de reclassering of Bureau Halt om ze verder te begeleiden. “Die partners zijn essentieel, maar ook contact met scholen en sportcentra is heel belangrijk voor de preventie en om goed zicht op de jongeren te krijgen.”

Juist het zien van wapens op plekken als een middelbare school baart Verkerk zorgen. “Bij het schoolpleingevecht wordt tegenwoordig heel snel een mes getrokken terwijl dit vroeger nog met de vuisten opgelost werd.” Daarna zegt hij met enige aarzeling: “dat is natuurlijk nog steeds verboden maar ik heb het liever dan dat ze het zo oplossen.”Al met al is de diender toch hoopvol over de toekomst. “Jongeren zijn nog kneedbaar en kun je nog op het goede pad terecht laten komen.” Volgens Verkerk lukt dat niet altijd, “maar als ik twee van de tien kan redden dan is dat waar ik het voor doe.”