Rotterdam doet een poging om het vele wapengebruik de kop in te slaan

 

NOS stelt: “In de eerste helft van 2019 waren er al meer schietpartijen dan in heel 2018”. Het wapengebruik dit jaar in Rotterdam is dus flink gestegen. De gemeente is dit zat en komt met nieuwe maatregelen om het tegen te gaan. Selma Schmink, werkzaam als parketsecretaris bij het Openbaar Ministerie in Rotterdam, vertelt wat er zal gebeuren om de stad weer veiliger te maken. Maar de maatregelen zitten wel “tegen de grenzen van de wet aan”.

De oorzaken

“Als we kijken naar de cijfers van 2018, dan zien we dat er 72 schietincidenten plaatsvonden in Rotterdam en in 2019 was dat tot oktober al 83. En dan is het jaar nog niet eens voorbij. Dus het was hoognodig dat Rotterdam daar wat aan ging doen.”

Er zijn een aantal verklaringen voor het feit dat het vuurwapenbezit en de schietincidenten zo zijn gestegen. “Er zijn veel criminele families en groepen in Rotterdam die allemaal in de verdovende  middelen handel zitten, met name de harddrugs. Tussen die groepen is een behoorlijk heftige concurrentiestrijd ontstaan. Zij moeten hun handel en financiën beschermen en daarvoor grijpen ze steeds vaker naar vuurwapens. Tegenwoordig kan je heel makkelijk illegaal aan vuurwapens komen. De criminelen schromen dan niet om hun goederen daarmee te beschermen of zelfs hun concurrentie uit te schakelen.”

“Daarbij worden de criminelen in het drugscircuit ook steeds jonger. De hiërarchie in die criminele groepen wordt minder, waardoor het ieder voor zich wordt. Vooral de jongere criminelen zullen dus veel sneller een wapen bij zich dragen om zichzelf te beschermen.”

Het is nu steeds meer het geval in Rotterdam dat die schietpartijen op klaarlichte dag gebeuren in straten of winkelcentra waar kinderen spelen en onschuldige burgers rondlopen. Zoals gebeurde op 15 oktober 2019 in de Karel Doormanstraat, een drukke winkelstraat in het centrum van Rotterdam. “De gemeente is het zat, de burgemeester, de politie en het OM is het zat.”

 

De maatregelen

Er zijn twee maatregelen bedacht om de schietincidenten in Rotterdam tegen te gaan. Het eerste plan kwam vanuit de burgemeester. Hij kwam met het idee burgers te motiveren om te tippen over vuurwapens. Ze krijgen een beloning van 750 euro als hun tip de politie helpt. Deze maatregel is geïmplementeerd door de politie en door hen in de media onder de aandacht gebracht.

Het tweede plan is bedacht door het team excessief geweld (TEG) van de politie. Eerst was de regel dat het preventief fouilleren alleen op een bepaalde locatie in een bepaalde periode mag gebeuren. Hiermee kan de politie iedereen op die locatie en periode fouilleren en hoopt zo wapens in beslag te nemen. Maar dat is niet meer voldoende. Daarom heeft het district Rotterdam Stad het risico inventarisatie instrument bedacht. Hiermee mag de politie preventief fouilleren bij personen waarbij bekend is dat er een grote kans bestaat dat zij een vuurwapen bij zich dragen. “De personen met een hoog risico worden bepaald door te kijken naar hun documentatie. Dus wat hebben ze op hun kerfstok, wat hebben ze eerder aan strafbare feiten gepleegd en zijn dat geweldsdelicten. Ook wordt er dan gekeken naar hun betrokkenheid en rol bij andere incidenten waarbij vuurwapens zijn gebruikt. In Rotterdam zijn er zeven personen uitgekomen, waarvan er een ondertussen ook al is opgepakt. Die personen hebben een brief gekregen van de officier van justitie waarin staat dat zij een hoog risico vormen voor de maatschappij. Op het moment dat zij zich op straat begeven, kan de politie hen preventief gaan fouilleren op zoek naar vuurwapens.”

 

Unicum

Rotterdam is de eerste in heel Nederland die deze twee maatregelen gaat invoeren om zo het wapengebruik aan te pakken. Vanaf 1 december gaan ze in. Het is een pilot, dus over resultaten valt er nog niet te spreken. Maar de burgemeester, de politie en het OM hebben goede hoop. “Het is heel goed dat Rotterdam deze twee pilots heeft ingevoerd. Het is gewoon een feit dat het vuurwapengebruik toeneemt en dat onschuldige burgers meer risico lopen om daar slachtoffer van te worden. De maatschappij is aan het verharden en het is onze taak om terug te slaan. We kunnen niet achterblijven. Dat betekent dat je de grenzen van de wet op moet zoeken. Het Openbaar Miniserie heeft het goed onderzocht en het persoonsgericht fouilleren zit net binnen die grenzen. We moeten het vuurwapengeweld zoveel mogelijk stoppen en met deze twee pilots neemt Rotterdam het initiatief om hier een grote bijdrage aan te leveren.”