“In heel Nederland hadden wijken ineens een WhatsAppgroep”

Door: Indy Naterop

Naar aanleiding van cijfers uit het inbraakregister van politie Tilburg, is gebleken dat er in 2020 46,1% minder succesvolle inbraken zijn geweest dan in 2017. Deze flinke daling komt mede door het initiatief van Ton Evers. Hij startte in 2014 een samenwerking met de politie en gemeente in Tilburg, om WhatsApp- en Facebookgroepen in te zetten als buurtpreventie. Zijn concept wordt tegenwoordig in heel Nederland gebruikt.

“In 2014 werd er in mijn wijk in Tilburg, de Reeshof, dertig tot veertig keer ingebroken per maand. En bij mijn buren ook aan alle kanten. Toen dacht ik bij mezelf: dat moet toch een keer stoppen. Ik was zelf eigenlijk helemaal niet van het whatsappen, maar ben toen tóch op het idee gekomen om een WhatsAppgroep aan te maken voor mijn wijk. Om elkaar op deze manier te waarschuwen en op de hoogte te houden van verdachte situaties. Nadat ik een plan had uitgeschreven waarin er per wijk één zo’n groep actief zou zijn, heb ik deze aan de wijkagent gegeven. Hij was hartstikke enthousiast en heeft het plan naar de gemeente gestuurd. Daar ben ik uitgenodigd om mijn plan uit te leggen en te vertellen hoe ik het zou gaan verwezenlijken. Toen dit werd goedgekeurd ben ik begonnen in de ‘K-buurt’. Hier liepen de inbraken meteen terug in de zomer. Terwijl dit eigenlijk hoogseizoen is voor inbrekers, omdat veel mensen dan weg zijn.”

Veel animo

“Door dit succes mocht ik een presentatie houden op Bureau Leijdal. Er is toen een plattegrond gemaakt van de hele Reeshof, met de bedoeling om ook in andere gedeeltes van de wijk WhatsAppgroepen te starten, en hier uitleg bij te geven. Wij hadden in eerste instantie verwacht dat er ongeveer twintig man naar de presentatie zou komen, maar er stonden zo’n honderd man om te luisteren. Ook kwamen ze vanuit heel Tilburg en allerlei dorpen er omheen. Ik dacht toen: hey, dat is toch wel raar. Na de uitleg te hebben gegeven, merkten we dat er vanuit de dorpen en politie erg veel interesse was in het concept. Het is namelijk zo dat als er alleen in Tilburg groepen zijn en niet in de dorpen, de inbraken zich daar naartoe zouden verplaatsen.”

“We hebben toen de Reeshof binnen één jaar rond gekregen en daarna zijn we ook in andere wijken gaan helpen. We merkten toen al dat je ook bewoners nodig hebt om die groepen te beheren en écht actief op te letten. De eerste drie jaar heb ik heel Tilburg bijgehouden qua gebeurtenissen en was ik in elke groep beheerder. Later hebben bewoners van de wijken zelf het voortouw genomen, want ik kon niet héél Tilburg in mijn eentje bijhouden.”

Voormalig burgemeester van Tilburg, Peter Noordanus (links) en Ton Evers (rechts)

34 gemiste oproepen

“Omdat het initiatief zo’n groot succes was heeft Tilburg University een onderzoek gedaan naar het effect van de WhatsAppgroepen op inbraken in de Reeshof. Hieruit is gebleken dat de inbraken met 70% waren afgenomen, dat is heel veel.”

“Op een gegeven moment zat ik op mijn werk en belde mijn dochter me op dat er allerlei pers voor de deur stond, de NOS en alles. Even later zag ik dat ik op mijn telefoon 34 gemiste oproepen had, ik dacht: huh, hoe kan dat nou. Dat was allemaal Hilversum en zij wilden interviews en het onderzoek in het nieuws brengen. Heel Nederland ging toen ineens aan die groepen, om de criminaliteit tegen te gaan. Ik heb daar toen drie jaar lang een bedrijf van gemaakt en gemeentes als Roermond en Rotterdam geholpen, maar in januari 2020 besloten om alles aan de buurten zelf over te laten.”

Samenwerken zorgt voor veiligheid

“De Reeshof bijvoorbeeld, was eerst echt een Vinex-wijk, waar mensen veel op zichzelf zijn en niet echt contact met buren zoeken. Nadat de WhatsAppgroepen daar actief werden, merkte je echt dat mensen veel meer in contact kwamen met elkaar. In het begin zaten er zo’n 40 mensen in de groep, dit is uitgegroeid tot 248 bewoners, dat is gewoon zes keer zo veel. De samenwerking van mensen in een groep én de samenwerking van verschillende gebieden in een groep, zorgt voor meer veiligheid. Zo zijn er bijvoorbeeld in België WhatsAppgroepen die samen met Nederlandse gebieden, die net over de grens liggen, samenwerken. Dus als er bijvoorbeeld in Nederland bij het grensgebied een auto wordt gestolen, waarschuwen de gebieden elkaar in de groep en helpen ze elkaar op deze manier.”

Weinig aan de hand

“Nu met corona gebeurt er heel weinig, omdat de mensen allemaal thuis werken. En daardoor gaat een inbreker niet inbreken. Zij zijn digitaal nu veel actiever met WhatsApp-fraude en geld afhandig maken via links die ze sturen. Af en toe wordt er nog wel eens iets verdachts op straat gemeld, maar niet veel meer. Daardoor hebben de ‘loopgroepen’ ook een stuk minder te doen. Die gingen vaak in hun wijk surveilleren, de zaken in de gaten houden en inbrekers opsporen. Als we die niet te pakken kregen dan gingen we met 200 man rondlopen. Dan hadden we ze vaak wel.”